448 – De nerd en de miljoenenpuzzel

Tristan Suerink, het handige neefje van Nikhef, schuift opnieuw aan en dompelt ons onder in de wereld van technisch aanbesteden, supercomputers en AI. Hij puzzelt met miljoenenaanvragen, balanceert tussen wet en wens, en jaagt met liefde op de perfecte aanbesteding voor het wetenschappelijk rekenwerk van Nederland.

Randal en Jurian graven samen met hem naar de kern: waarom zijn aanbestedingsdocumenten 60 pagina’s dik? Hoe bouw je een AI-cluster zonder het stroomnet op te blazen? En wat doe je met al die restwarmte?

Shownotes

Sponsor: Lendahand

Investeer met impact, ontvang tot 8% rente per jaar en draag bij aan een duurzame en eerlijke wereld. Ga naar www.lendahand.com en maak vandaag nog een account aan.

Gebruik de code mnot50 bij het afrekenen van je eerste investering en ontvang een garantie van 50% tot €1000. Zo heb je een extra buffer op je eerste investering.

Sponsor: Canal+

War of the Kingdoms is een meeslepend verhaal over liefde, macht en verraad, waarin loyaliteit op de proef wordt gesteld. Wie wint? De liefde of de kroon. Stream deze nieuwe fantasy serie nu exclusief bij Canal+.

Tijdschema

0:00:00 Technisch aanbesteden: een puzzel van miljoenen
0:06:52 Waarom Tristan aanbestedingen leuk vindt
0:11:34 De kunst van het slim formuleren zonder te sturen
0:18:49 Hoeveel VRAM past er onder je bureau?
0:23:33 AI-clusters bouwen in Nederland
0:28:49 Megawatt-kasten en stroomhonger
0:35:16 Subsidies en de AI-inhaalslag
0:37:30 AGI en de angst voor Skynet
0:41:56 AI en de wildgroei aan fake news
0:47:35 GTA 6: crunch, miljarden en hype

#Nikhef #supercomputers #techniekaanbesteding #AIclusters #VRAM #SURF #CERN #Ollama #HuggingFace #AGI #fakenews #GTA6 #crunchculture #datacenters #energiegebruik #openbareaanbesteding

Transcript

Klik om het volledige transcript te lezen
Randal Peelen:
[0:00] In deze aflevering hoor je alles over technisch aanbesteden bij onderzoeksinstituten, hoe de kilowatt slurpende datacentra van de toekomst eruit zien en hoe diep

Randal Peelen:
[0:09] je wel niet kunt verdrinken in het water van The Witcher 3. TV Gelderland 2021, Welkom bij Met Nerds om tafel. Ik praat vandaag met...

Jurian Ubachs:
[0:28] Hier, Renny Bas.

Randal Peelen:
[0:29] Mijn naam is Randal Peel en onze gastneurd van vandaag is Tristan Surink. En Tristan is het handige neefje van Nick Hef. Hij faciliteert fundamenteel wetenschappelijk onderzoek met verschillende smaken supercomputers. En zat hier ook al een paar keer eerder aan tafel. Ik kijk naar rechts, maar de mensen thuis die kijken als ze op YouTube kijken of een clipje zien naar de poes. Ja, want Tristan, jij bent die enige gastneurd die liever niet in beeld komt.

Tristan Suerink:
[0:53] Dat klopt.

Randal Peelen:
[0:53] Dat vinden we helemaal prima, maar ik ben wel blij dat je de enige bent. Want anders hadden we regelmatig knuffels in beeld. Nu is het een grappige inside joke. Omdat je de enige bent. Maar het moet niet de spuig uit gaan lopen.

Tristan Suerink:
[1:04] Dan moeten we het zo houden dat ik de enige ben.

Randal Peelen:
[1:06] En wat ik ook wel leuk vind. Omdat je hier al vaker zit. En elkaar ook wel vaker tegenkomen in het dagelijke leven. Een lekkere vriendschappelijk sfeertje mag hangen. We hebben de feestdagen voor de deur. Het wordt langzaam buiten donker. Dus als je nu onderweg naar je werk in de auto zit te luisteren. Dan hopen we dat we een beetje gezellige, warme aflevering voor je in petto hebben. Maar Tristan, jij zei wel tegen mij, Randal, rol alsjeblieft de rode loper voor me uit, want ik moet even iets vertellen over technisch aanbesteden. Nu weet ik dat jij daar ervaring mee hebt, maar ik heb je daar niet vaak over horen rente. Wat is er aan de hand?

Tristan Suerink:
[1:44] Technisch aanbesteden? Eerst twee punten noemen. Ik ben A, geen jurist. B, ik ben ze dus selectisch als een achterdeur. Dus dan zou je verwachten, waarom zou iemand die selectisch is... met vrijwillig documenten van 40, 50, 60 pagina's gaan doorlezen? Ik denk dat jij dat vast wel kan behamen, Randal.

Randal Peelen:
[2:02] Ik heb in mijn leven zo min mogelijk vaak een document van meer dan een A4'tje doorgelegd. Als ik een brief ontvang die 1 A4'tje is en het is een boel tekst, dan haak ik al af.

Tristan Suerink:
[2:13] Herkenbaar. Heel herkenbaar. Als iemand de middelbare schoolversie mij had gezegd. Je zou ooit dingen genoemd met aanbestedingen laten staan. Je gaat het dan leuk vinden.

Randal Peelen:
[2:22] Nee.

Tristan Suerink:
[2:22] Dan had ik diegene echt gezegd van. Hoe dan?

Randal Peelen:
[2:24] Ja, hoe dan?

Tristan Suerink:
[2:25] Ja, hoe dan?

Jurian Ubachs:
[2:26] Wow, ik heb vandaag nog 60 euro aan benzine aanbesteden.

Randal Peelen:
[2:30] Wat?

Jurian Ubachs:
[2:32] Nee, aanbesteden vind ik altijd een ander woord verkopen. Dus ik heb vandaag nog 60 euro aan benzine gekocht.

Tristan Suerink:
[2:36] Misschien is het wel handig om een paar mythes van aanbestedingen uit de wereld te eerste helpen. Aanbestedingen hoeven niet per se goedkoper te zijn. Het middel is ooit ontworpen om vriendjespolitiek en dingen zoals de bouwfraude voor de mensen die ooit in de jaren negentig het nieuws hebben gezien.

Randal Peelen:
[2:51] Daar is het dan niet voor ontworpen.

Tristan Suerink:
[2:53] Dat zijn wel de redenen geweest waarom het ooit ontstaan is. Om een eerlijke... Toegang van de markt naar partijen die overheidsgelden uitgeven.

Randal Peelen:
[3:05] Ja, want twee vragen. Het eerste is dus eigenlijk is een aanbesteding een soort omgekeerd offertetraject. Normaal gesproken wil ik ergens iets kopen. Dan schrijf ik vijf bedrijven aan die geven mij een offerte. Dit kost het bij ons en dan kies ik daaruit. Maar in dit geval zet je juist een opdracht neer. Dan mogen die bedrijven jou gaan vinden om daarop aan te besteden. Het tweede is, jij werkt bij NICF. Blijkbaar zit daar dus ook overheidsgeld in.

Tristan Suerink:
[3:28] We krijgen subsidies vanuit bijvoorbeeld de Europese Unie of vanuit onze eigen regering.

Randal Peelen:
[3:35] Ja, en even als geheugenopfrissertje. Wat doet Nick en Volker? Ik weet het wel, maar de luisteraars die dat gemist hadden.

Tristan Suerink:
[3:41] We zijn het Nationaal Instituut voor Subatomere Fysica. En ons doel is om fundamenteel onderzoek te doen naar de kleinste deeltjes die er zijn. Zo gezegd, de Lego-doos waar alles uit bestaat. De kleinste deeltjes die er zijn.

Randal Peelen:
[3:55] Om dat tastbaar te maken. Jullie ontvangen dus ook veel data en doen ook onderzoek en werken samen met zo'n CERN, zo'n deeltjesversneller in Zürich. Die kent iedereen wel. Als Geneve. Wat zei ik dan? Zürich.

Tristan Suerink:
[4:08] Zwitserland.

Randal Peelen:
[4:09] Ik bedoel ergens in de sneeuw.

Tristan Suerink:
[4:12] Ergens verstopt onder een berg.

Randal Peelen:
[4:14] Ja, precies.

Tristan Suerink:
[4:15] Nee, dat is in het hele kort wat we doen. Dus we krijgen bakken met data binnen. We moeten bakken met data verwerken. En we moeten de bakken met data verplaatsen. Dus dan heb je een hoop infrastuur nodig. En heb je nou ook een hoop euro's nodig om dat allemaal te kunnen financieren en te laten draaien.

Randal Peelen:
[4:30] En waarom schrijf je dan documenten van 50 pagina's?

Tristan Suerink:
[4:34] Omdat het moet.

Randal Peelen:
[4:35] Oh shit. Maar je vindt het ook nog leuk.

Tristan Suerink:
[4:37] Ja, eng hè.

Randal Peelen:
[4:39] Hoe kan dat?

Tristan Suerink:
[4:41] Nou, ik ben er ooit ingerold, ergens in 2010, dat een van mijn... De collega die bij ons deed, die had tijd nodig voor andere dingen. En wij aanbesteden meestal samen met onze buren toenmalige... ...Nationaal Supercomputer Instituut Sarah... ...tegenwoordig onderdeel van SURF. Omdat we allebei diezelfde uitdaging hadden... ...dat we grote rekenclusters moesten inkopen. En je kon weten of de samenlijke aanbestedingen draaien. Omdat we ook veel samenwerken hebben... ...ook vaak dezelfde soort apparatuur nodig. En hoe meer volume je hebt... ...hoe interessant je bent voor de markt. En om meer de grote getallen gaan werken. Dus ja, ik had zijn rol overgenomen. En uiteindelijk wat je met aanbesteding doet... ...je maakt eigenlijk een puzzel voor de markt.

Randal Peelen:
[5:23] Een puzzel van de markt, ja.

Tristan Suerink:
[5:25] En in die puzzel heb je eigenlijk best wel veel vrijheid om te bepalen waar je op scoort. Dus je zou een aanbesteding in de markt kunnen zetten dat je zegt van ik kijk niet naar de prijs, maar ik kijk alleen maar naar bepaalde criteria. Zoals wie kan de meest hoeveelheid rekenkernen of opslag of systemen in een leuk kleurtje kunnen leveren.

Randal Peelen:
[5:41] Dat klinkt een beetje als de AI-race nu bezig is. Dat iedereen wil Nvidia-chips en ze kunnen er bijna voor vragen wat ze willen.

Tristan Suerink:
[5:49] Wij kunnen in principe niet vragen wat we ervoor willen. Nou ja, uiteindelijk...

Randal Peelen:
[5:54] En Vidya kan dat wel.

Tristan Suerink:
[5:55] Ja, Vidya kan dat zeker. En Vidya kan bewijzen van... Zeggen van, als jij nu een Vidya-chip morgen gelabeld hebt... En dat kost je een miljoen. Er zijn dan zeker partijen die dat met liefde betalen.

Randal Peelen:
[6:05] Jemelijk.

Tristan Suerink:
[6:07] Maar bij een aanbesteding waar het eigenlijk altijd om gaat... Je zit ermee met... Je moet een proces bedenken en uiteindelijk een puzzel maken... Die eerlijk genoeg is voor de markt om in te vullen. Maar je wilt wel ervoor zorgen dat je hetgene krijgt wat je krijgt. Want je kan niet zeggen van, ik wil dat merk netwerkkaart hebben. Of ik wil dat merk processor hebben. Of ik wil die processor type hebben.

Randal Peelen:
[6:26] Maar dat wil je wel, lees ik tussen de regels door.

Tristan Suerink:
[6:29] Ja, tuurlijk wil je dat. Het is alsof ik tegen jou zeg, je mag wel een auto kopen. Je hebt zeg maar 30.000 euro. Maar je mag niet naar die Tesla dealer toe gaan en die mooie witte Tesla kopen.

Randal Peelen:
[6:38] Oh, maar wacht even. Je aanbesteding niet. Ik wil van A naar B en dat iemand ook een fiets aan kan bieden, toch?

Tristan Suerink:
[6:43] In teorie kan je ook op die manier een aanbesteding doen. Omdat je zegt van ik wil een vervoersmiddel hebben. En ik wil gewoon dat vervoersmiddel moeten voor zorgen dat ik binnen 30 minuten van hier naar daar kan komen.

Randal Peelen:
[6:52] Maar hoe druk jij dat uit? Jij zegt ik moet dingen uitrekenen. Ik wil zoveel petaflops.

Tristan Suerink:
[6:56] Ik kan bijvoorbeeld zeggen ik wil zoveel petaflops hebben. Of ik kan zeggen van ik wil zoveel rekenkernen hebben. En dan moet ik uitleggen wat een rekenkern is. Want die moet je definiëren. Niet dat iemand aankomt met ik heb hyper-trading en er is steeds veel rekenkernen. Je moet aangeven hoeveel werkgeheugen ben ik. Je wil dat iemand aangeven wat voor bandbreedte, wat voor aansluitingen. Maar ik kan niet zeggen van ik wil die Intel of ik wil die AMD.

Randal Peelen:
[7:17] Hm. Maar die wil je wel.

Tristan Suerink:
[7:20] Tuurlijk.

Randal Peelen:
[7:20] Dus wat nu?

Tristan Suerink:
[7:22] Dat is het idee om die puzzels zo te maken.

Jurian Ubachs:
[7:24] Dat is eigenlijk alleen maar het ding wat je wil hebben erin past.

Tristan Suerink:
[7:27] Ja, maar niet op de meest... Het moet niet overduidelijk zijn, want je wilt wel voor zorgen dat de concurrentie blijft. Want als ik zeg van, nou ja, Weef van de AMD heeft nu een 192 rekenkernprocessor op de markt. En Intel heeft Weef van de 128 rekenkernprocessor als ik inschrijf, 192. Dat weet helemaal. Jij wilt AMD. Maar AMD weet het ook. Wat doet AMD met de prijs? je gaat geen leuke prijzen krijgen van de eeuwen niet weten, wij winnen het toch wel dus dat soort.

Randal Peelen:
[7:54] Ik vind het heel ingewikkeld want.

Jurian Ubachs:
[7:56] Je maakt een verlanglijstje maar je wil eigenlijk niet dat de mensen die jouw verlanglijstje kunnen vervullen heel duidelijk weten dat jij hun product wil hebben dus het is een soort weerhof wat hij aan het doen is eigenlijk.

Randal Peelen:
[8:09] Wel.

Tristan Suerink:
[8:10] Maar dan met grote bedrijven en met miljoenen.

Randal Peelen:
[8:13] Maar jij zei eigenlijk aan het begin van dit verhaal dat het niet per se goedkoper wordt. Dat komt hier dus door. Iedereen weet gewoon van... Sterker nog, dit mag natuurlijk niet. Maar stel dat je kartelvorming zou doen, dan is dat dus best wel makkelijk. Want niet alle bedrijven op de markt zijn bezig met aanbestedingen. Niet iedereen weet die dingen überhaupt te vinden.

Tristan Suerink:
[8:36] Nee, klopt. Maar er zijn genoeg bedrijven in Nederland. Maar in principe is het hele territorium natuurlijk Europa. Dus in principe mag iemand in Cyprus reageer op een aanbesteding in Nederland. ...slang je maar voldoet aan je voorwaarden.

Randal Peelen:
[8:48] Ja. Maar waarom vind je dit leuk? Laten we het daar eens over hebben.

Tristan Suerink:
[8:52] Waar ik het vooral leuk vind, is om die puzzels te maken. En om uiteindelijk een puzzel te maken die uiteindelijk toch het resultaat geeft waar ik blij van word.

Randal Peelen:
[8:59] Ja, precies. En dan is prijs niet het belangrijkste punt?

Tristan Suerink:
[9:03] Uiteindelijk is de hoeveelheid spullen die ik ervoor krijg het belangrijkste. Maar waar het voor mij om gaat is dat ik systemen krijg die gebalanceerd zijn waar ik blij van word. En uiteindelijk mijn collega's blij van word, want die kunnen hun er lekker op rekenen.

Randal Peelen:
[9:15] Ja, en om dat even tastbaar te maken, want je hebt dan dingen die je uit wil rekenen. Want ik introduceerde jou als het handige neef. Jij faciliteert daarin. Dus er is iemand die wil onderzoek doen. Die klopt dan bij jou aan en die zegt. Nou om dat onderzoek te doen heb ik rekenkracht nodig. Daarna ga jij denken. Oké, hoe ga ik die rekenkracht voor elkaar boksen. Maar kan het die onderzoeker boeien of het een Intel of een AMD processor is? Dat is gewoon jouw ding.

Tristan Suerink:
[9:41] Uiteindelijk wil hij zoveel mogelijk kunnen rekenen. Voor het potje met geld dat hij heeft. En of ik dat dan oplos met bewijs van allemaal postduiven op te sluiten in een datacenter en hopen dat ze heel slim zijn. Tot, nou ja, bananen inkopen of computers die kunnen rekenen. Zolang je maar kan rekenen, dat is het belangrijkste.

Randal Peelen:
[10:02] Ja, maar ik vind dat heel gek.

Jurian Ubachs:
[10:04] Ja, ik vind die postdui ook een raar idee.

Tristan Suerink:
[10:05] Ik ook, ik zou het niet aanraden.

Randal Peelen:
[10:07] Want je hebt natuurlijk al een fuckton aan rekenkracht staan. Het is niet dagelijks dat je denkt, ik moet opschalen. Nee.

Tristan Suerink:
[10:14] Maar soms komt het wel voor dat ik collega's heb die voor een heel specifiek doel hun eigen machine nodig hebben. Ik heb een voorbeeld, een recent voorbeeld. Wij ontwikkelen eigen chips die deeltjes kunnen opvangen.

Randal Peelen:
[10:28] Opvangen? Ja.

Tristan Suerink:
[10:30] Zie je het als een soort van, een beetje vlijfbaar met de chip die in digitale fotocamera's zit, maar dan meer gespecialiseerd in een soort deeltjes die wij proberen op te vangen. Als je die chip op rouw niveau wil uitlezen, heb je het over 20 gigabyte per seconde. Maar omdat die chip nu aan het doortesten zijn, hebben ze dus een machine nodig die 20 gigabyte per seconde kan wegschrijven. De duurste SSD's die je nu kan vinden, kunnen 8, 9 gigabyte per seconde.

Randal Peelen:
[10:56] Nou, dan maak je gewoon een mooie reterij.

Tristan Suerink:
[10:59] Ja, dan maak je een mooie re-ta-ree, maar dan moet je ook een CPU-oper die het

Tristan Suerink:
[11:02] allemaal trekt. En je hebt genoeg sloten nodig in de machine. En oh ja, die machine komt in een lab staan. Dus hij mag niet luidruchtig zijn. Dus je kan niet de dikste Intoxeon, AMD Epic pakken met een servermachine eromheen die gewend is om volle kracht te blazen. Dan weet ik dat ik klachten krijg.

Randal Peelen:
[11:22] Waarom moet die daar staan?

Tristan Suerink:
[11:24] Omdat daar die chip ook is.

Randal Peelen:
[11:25] Ja, precies. Die moet met een zo kort mogelijk snoertje. Ja, ja, oké. Nou, klinkt als een haalbare uitdaging. Dit is een kwestie van geld te tegenaan gooien, toch?

Tristan Suerink:
[11:34] Ja, maar geld is uiteindelijk ook altijd een uitdaging.

Randal Peelen:
[11:36] Ja, dat is...

Tristan Suerink:
[11:37] Dus ik kan niet zeggen van ik geef drie ton uit voor een machine. Dus dat soort puzzeltjes zit ik dan mee. Uiteindelijk moet ik dan dat vertalen in iets wat de markt snapt. Want als ik dit verhaal wat ik net vertel aan de markt geef, dan krijg ik of een megalomaan systeem wat wel drie ton kost, Of ik krijg alleen terug, ja, dat kunnen we niet leveren, want het past niet in ons portfolio.

Randal Peelen:
[11:59] En hoe heb je dit varkentje gewassen dan?

Tristan Suerink:
[12:02] Ik heb uiteindelijk wel de vertaalslag gemaakt. En wij hebben met ons, we hebben een partij aanbesteed als broker. Die doen we één keer in de VR heraanbesteden van een partij die als broker dient. En daar doen we al onze inkopen mee. Op dit moment is die partij servedeerd. Dus ja, uiteindelijk heb ik wel een vertaalslag gemaakt. En samen met hun gekeken van wat is er te krijgen op de markt. Wat zijn de snelste SSD's op dit moment op de markt. Je kan natuurlijk wel op de Tickers-prijsvorts kijken, maar voornamelijk als je in het zakelijke segment zit of in het enterprise-segment, dan kom je veel minder informatie daarop tegen. Wat logisch is, want de doelgroep van Tickers is niet per se ik. Nou ja, de PC-versie van mij wel, maar niet de zakelijke versie.

Randal Peelen:
[12:45] Ja, dus jij moet de puzzel zo schrijven dat je wel krijgt wat je wil, maar ik snap dat daar. Het is eigenlijk een spelletje.

Tristan Suerink:
[12:54] Het is eigenlijk een spelletje.

Randal Peelen:
[12:55] Ja, want jij hebt al lang nagedacht wat je eigenlijk zou willen kopen, Maar ik snap nog steeds niet waarom je niet gewoon met je pinpas naar de juiste winkel zou kunnen lopen en daar dat apparaat aan zouden. Ik bedoel, onder een bepaalde waarde zou dat toch gewoon wel moeten kunnen.

Tristan Suerink:
[13:06] Je hebt een aantal grenzen binnen Amstensland dat je kan kiezen. Dus wij hebben bijvoorbeeld een interne grens van onder de 10.000 euro. En helemaal bekeken over vier jaar tijd. Kan ik gewoon vrij handelen. Bij wijze van aan de computer om de oeklonslopen en gewoon nu hetgeen ik kopen wat ik wil hebben. Als wij daartussen de, wat is het, 10.000 euro en de 2 ton, moet ik meervoudig onderhandse aanbesteding doen. Dat betekent dus dat ik meerdere partijen moet vragen, doe mij een offerte voor deze specs. Daar mag je vrij concreet in zijn. Dus daar boven de, wat is het, 200 en nog wat, 1000 euro, dan kom je boven de Europese aanbestedingsgrens. En dan moet ik het volledige feestje optuigen. Dan moet ik een hele aanbesteding schrijven met hele procedures of zo publiceren op dnn.nl. Dan krijg je het hele feestje. En dan ben je zo'n half jaar verder.

Randal Peelen:
[13:57] Ja.

Jurian Ubachs:
[14:00] Waarom bestaan die regels? Is dat om corruptie tegen te gaan onder onze vriendjes politiek? Ja.

Tristan Suerink:
[14:05] Om te voorkomen dat ik niet standaard bij partij X inkoop. Omdat ik toevallig hun ken. Of omdat toevallig mijn boerneef, zwager, biedenlander werd.

Jurian Ubachs:
[14:14] Er is een goede bekende van je die daar de sales doet. Halt die target, je lekt samen naar Ibiza.

Tristan Suerink:
[14:19] Ja dat. Om dat soort dingen te voorkomen.

Jurian Ubachs:
[14:21] Kutregels.

Tristan Suerink:
[14:23] Ja.

Randal Peelen:
[14:25] Ja, ik vind dat ook altijd maateloos ingewikkeld. Omdat, zeg maar, ik hoor nooit mensen die verkondigen dat het een fantastisch systeem is. Dat zonder meer werkt en verder het doel volledig dient en geen nadelen heeft. Het is altijd gemopper, gedoe. En alsnog bepaalde partijen die op een gegeven moment die trechters zo weten te formuleren. Dat er maar één puzzelstukje door die trechter past. en dan één partij die dat puzzelstukje heel goed kan maken en dat dat dan uiteindelijk altijd die partij wordt. Ik bedoel, je kunt aanbesteden wat je wil, maar elke overheid in heel Europa gebruikt alleen maar Microsoft. Dus dat soort dingen...

Tristan Suerink:
[15:05] Dat soort dingen, ja. Je ziet ook dat er partijen, er zijn er zo'n partijen die bijvoorbeeld op IT-aanbestedingen inschrijven die geen IT'ers in dienst hebben. Maar die zijn heel goed in het trucje om die aanbesteding in te vullen op zo'n manier dat de gemiddelde ambtenaar zit van ah, dat klinkt goed en kundig. En op het moment dat zo'n partij de aanbesteding wint, dan pas gaan ze in de markt kijken van welke onderaannemers kunnen wij gebruiken om dan die spullen te leveren of die dienstverlening. Maar die zitten dan ertussen om dan enerzijds een marge zo breed mogelijk te maken door onderaannemers uit te knijpen en natuurlijk die zo'n tijd minimaal mogelijk aan de eindplant te leveren.

Randal Peelen:
[15:45] Nu hebben we vorige week een aflevering gemaakt. Daar hadden we het eerst over een bedrijf dat probeert alle overheden die enigszins westers zijn als klant te krijgen. Daarna hadden we het over een verhaal waar een ondernemer zijn bedrijf zo groot had geblufft dat er mensen inbegonnen te trappen en toen heel veel investering had opgehaald. Kan ik ook morgen een bv'tje starten en op allerlei aanbestedingen inschrijven. En op het moment dat ik een aantal van die aanbestedingen win, lekker met dat geld vandoor gaan. Of daarna gaan kijken waar ik die spullenboel in hemelsnaam vandaan moet halen. Want je kunt niet zomaar met elk willekeurig bv'tje dat gisteren is opgericht in zee toch? Dat lijkt niet verstandig.

Tristan Suerink:
[16:25] Nou ja, in teorie wel. Je hebt wel de mogelijkheid om eisen te stellen aan de partij die inschrijven. Dus je mag bijvoorbeeld vragen naar referenties. Je mag ook bijvoorbeeld vragen naar wel hoeveel euro gaat er door je bedrijf heen. Daar mag je wel bepaalde eisen aan stellen. Ik mag in principe niet eisen van dat je minimaal vijf jaar moet bestaan. Maar je kan wel eisen van dat je minimaal vijf jaar referenties in deze relevante markt moet kunnen laten zien. Dus in theorie, als jij morgen zeg maar Belense aanbestedings-BV opricht, kan je in principe overmorgen op een aanbesteding van Rijkswaterstaat reageren.

Randal Peelen:
[17:00] Het zou toch wel veranderhandig zijn dat ik dan dat handige neefje ken van de partij waar ik een aanbesteding wil winnen, toch? Ik bedoel, ik kan nooit kwaad om een krandal staal een beetje te spreken. Om een beetje spin in het web te zijn in die markt en te snappen hoe de hazen lopen.

Tristan Suerink:
[17:15] Er zijn genoeg die dat proberen, ja.

Randal Peelen:
[17:18] En lukt dat?

Tristan Suerink:
[17:19] In mijn geval, nee.

Randal Peelen:
[17:21] Dat zeg je heel dapper, ja, dat snap ik wel.

Tristan Suerink:
[17:23] Want ik moet uiteindelijk open en eerlijk blijven en ook, hoe noem je dat ook weer?

Jurian Ubachs:
[17:28] Transparant?

Tristan Suerink:
[17:29] Transparant en natuurlijk naar de markt. Op het moment dat iemand kan zeggen van dat ik corrupt ben, ja, dan kan ik mijn functie weghalen.

Randal Peelen:
[17:38] Maar wat maakt zo'n document nou 60 pagina's lang dan? Want dat mis ik nog even.

Tristan Suerink:
[17:45] De helft is juridische blaam. Met tekst en uitleg over begrippenlijsten en wat je wel niet mag doen tijdens de aanbesteding. Zegmaar delen, alles wat er omheen hangt wat belangrijk is. Dus wat zijn looptijden? Hoe gaan we het proces doen? Wat voor stappenplan volgen we? En dan de andere helft zijn technische eisen en alles wat erbij hoort.

Randal Peelen:
[18:07] Schiet me nu te binnen dat wat ik zou doen als ik 60 pagina's in juridisch gewauwel zou moeten produceren. Dan haal ik mijn favoriete large language model erbij. Dan zeg ik schrijf eens een aanbesteding van 60 pagina's en stel mij alle relevante vragen. Ik zit hier ongeveer op de aas en dan heb je een goed kans dat ik dat model zo gek krijg dat hij dat allemaal voor mij voorkoudt. oud. Nu weet ik toevallig dat jij recent ook met een, nou ik weet niet of het hobby of strikt genomen werk was, maar om een zo groot mogelijk large language model onder je bureau te hebben draaien. Kun je iets vertellen over dat soort computers? Want we hebben al gezegd,

Randal Peelen:
[18:49] je bouwt ook dingen die je supercomputers mag noemen en je doet aanbestedingen. Maar je hebt dus ook beschikking over machines die echt grote modellen kunnen draaien. Hoe pak je dat aan en waarom?

Tristan Suerink:
[19:01] Je stopt er een USB-stick en je downloadt Roboont erop en je downloadt het model en je zegt succes ermee.

Randal Peelen:
[19:07] Maar dat kun je niet op elke computer zomaar doen?

Tristan Suerink:
[19:10] Nee, klopt. Ik heb een computer staan waar acht AMD versnelle kaarten in zitten die aan elkaar geknoopt zijn, waar je dus best wel grote modellen in kan laden. En de reden waarom ik dat doe is omdat wij als instituut hebben wij een voorstelling geschoten op NWO om eventueel een, Om voor wetenschap konden zoeken om een eigen AI-cluster te gaan bouwen.

Randal Peelen:
[19:34] AI-cluster, ja. Dus dan moet je heel veel grafische kaarten hebben.

Tristan Suerink:
[19:38] Dan moet je uiteindelijk heel veel grafische kaarten hebben. Dus dit was eigenlijk voor mij de eerste stap om een beetje te spelen met de technologie. En wat meer goed gevoel erbij te krijgen. Want als ik dan zeg over een jaar zo'n systeem moet bouwen, moet je wel weten waar je het over hebt.

Randal Peelen:
[19:50] En is het niet allemaal NVIDIA dat de klok slaat? Want je zegt AMD kaarten.

Tristan Suerink:
[19:55] Nou ja, je kan ook AMD. Je kan ook Intel. Die kan, Google heeft eigen TPU, zoals je Interference wil doen. En je hebt tegenwoordig een Europese partij.

Randal Peelen:
[20:04] Welke?

Tristan Suerink:
[20:05] Uit mijn hoofd iets van Accelera. Ze zitten in Eindhoven.

Randal Peelen:
[20:10] Dat vind ik dan wel leuk. Want uiteindelijk kunnen een heleboel van die grafische kaarten dat wel. Maar waar ik achterkwam toen ik zelf een keer een AI-model wilde draaien, is dat uiteindelijk strandt het allemaal ongeveer bij hoeveel VRAM je hebt. Je kunt het hebben over een snellere chip, een moderne respect, Het werkt allemaal tof, maar het gaat er vooral om hoeveel VRAM heb je in die machine zitten. Dat is waar je al heel snel met meerdere grafische kaarten aan de gang moet.

Tristan Suerink:
[20:37] En ook slim aan de kamerknoop, want hij moet natuurlijk leentje buurkunde doen bij de buurman voor de VRAM.

Randal Peelen:
[20:43] En hoe werkt dat? Want hoeveel kun je maximaal in zo'n machine kwijt?

Tristan Suerink:
[20:49] Een beetje machine kun je er acht in kwijt. En als je natuurlijk de meest dure moderne pakt. Uit mijn hoofd zitten die op nu 192 gigabyte veegram per stuk.

Randal Peelen:
[21:00] Tering per kaart?

Tristan Suerink:
[21:01] Ja, en dat dan keer acht.

Randal Peelen:
[21:03] Dat is fucking dure kaarten.

Tristan Suerink:
[21:04] Dat zijn kaarten van een ton per stuk.

Randal Peelen:
[21:07] En daar heb je er acht dan van. Een machine van een miljoen.

Tristan Suerink:
[21:09] Heb je een machine van een miljoen.

Randal Peelen:
[21:11] Waarom terecht dan?

Tristan Suerink:
[21:12] Nee, die machine die ik heb is niet een miljoen. Dus ik heb een oudje.

Randal Peelen:
[21:15] Godzijdank.

Tristan Suerink:
[21:16] Daar zit maar kaarten in die 32 giga amper stuk en dat kracht.

Jurian Ubachs:
[21:20] Het is bijna kerst, dus je weet het nooit.

Randal Peelen:
[21:21] Ja, nee. Maar 32 giga. Maar.

Tristan Suerink:
[21:25] Ik denk niet dat de meneer met de lerenjas iets onder mijn kerstboom gaan neerleggen. Maar wie weet.

Jurian Ubachs:
[21:31] Welke kerstman heeft de lerenjas?

Randal Peelen:
[21:32] Elon Musk?

Tristan Suerink:
[21:33] Nee, die ene van Nvidia. Oh, die gast met de lerenjas.

Randal Peelen:
[21:37] Die gast ook.

Jurian Ubachs:
[21:38] Ik zie ineens de kerstman van me in de lerenjas. Ik denk, wow, heftig.

Randal Peelen:
[21:43] Maar wat voor modellen kun je dan draaien? Nee, want je hebt van die...

Tristan Suerink:
[21:47] Gewoon het grootste wat je via Ollama kan downloaden van Huginface, kan ik draaien.

Randal Peelen:
[21:54] Dus ja, groter wordt het op dit moment niet.

Tristan Suerink:
[21:57] En ik heb nog ruimte over qua VRAM.

Randal Peelen:
[22:00] Gek is dat, hè? Want je kunt niet zomaar eventjes een model van het niveau van een OpenAI of een Antropic of wat dan ook zelf downloaden en draaien. Maakt niet uit hoeveel geheugen je hebt. En zelf een model maken is volgens mij ook niet...

Tristan Suerink:
[22:16] Is ook niet een leuke hobby om te hebben.

Randal Peelen:
[22:18] Nee, dus ik vind dat...

Tristan Suerink:
[22:20] Nee, dus de modellen die gepubliceerd zijn, die echt open source zijn, die kan ik draaien.

Randal Peelen:
[22:24] Ja, en dan terug naar je idee. Jij wil een AI-cluster?

Tristan Suerink:
[22:28] Men wil bij ons uiteindelijk een AI-cluster maken om te kijken of op die manier de data die we uit onze experimenten krijgen nog efficiënter kunnen verwerken.

Randal Peelen:
[22:37] Denk je dat het lukt?

Tristan Suerink:
[22:39] Ik denk dat er wel mogelijkheden in zitten. Maar ik denk wel dat het cluster wat we gaan bouwen atypisch is dan wat men nu normaal bouwt.

Randal Peelen:
[22:46] En hoe pak je dat aan? Dat zijn dus allemaal machines van een miljoen dan?

Tristan Suerink:
[22:50] Het kan best zijn dat ik machines van een miljoen ga kopen, ja.

Randal Peelen:
[22:52] En dan meerdere?

Tristan Suerink:
[22:54] Ja.

Randal Peelen:
[22:55] En daar laat je dan die data doorheen?

Tristan Suerink:
[22:58] Stropen. Om dan je model op te laten toepassen. Zo geeft de interferentie.

Randal Peelen:
[23:04] Want we hebben in het verleden wel eens in afleveringen met jou gepraat over. Dus je doet fundamenteel wetenschappelijk opbezoek. Je hebt daar meerdere soorten verschillende supercomputers voor nodig. Het is een supercomputer, want hij is super. Alleen de ene kan high throughput. Dus die kan heel veel beelden tegelijk analyseren. De andere kan high performance. Dus die kan heel veel berekeningen doen. En eigenlijk wat je nu schetst is een derde soort. Hoe noem je dat? Inferentie?

Tristan Suerink:
[23:33] Ja, de techniek die je gebruikt, dat je interferentie toepast.

Randal Peelen:
[23:37] Interferentie?

Tristan Suerink:
[23:38] Interferentie. Dus je bent niet aan het trainen, je bent die interferentie aan het doen.

Randal Peelen:
[23:41] Wat houdt dat in?

Tristan Suerink:
[23:42] Bij het trainen ben je natuurlijk een model aan het leren wat hij wel niet moet doen. En bij interferentie is het toepassen van het model.

Randal Peelen:
[23:48] Dus dan, waar heb je dit dan voor nodig specifiek in dat onderzoek?

Tristan Suerink:
[23:55] Om uiteindelijk de data die we binnenkrijgen tegen model aan te houden. En dat moet ook herroepen van ik zie wat interessants in, daar moeten we wat mee. Of niet.

Randal Peelen:
[24:04] Gek is dat, want het klinkt, misschien ben ik als buitenstaander naïef, maar dat dit wel ongeveer de duurste machines zijn die je daaruit hangt. Want als je hele dikke CPU's, maakt niet uit welke je koopt, die zijn nooit een ton.

Tristan Suerink:
[24:18] Nee, de duurste zijn 10, 15, 20 duizend euro. En dan heb je een neusje van een zalm het duurste wat je kan vinden.

Randal Peelen:
[24:25] Bizar is dat toch?

Tristan Suerink:
[24:26] Gewoon te bestellen bij je favoriete webwinkel die op Tickers Bruisarts te vinden is.

Randal Peelen:
[24:30] Maar dit is toch een kwestie van tijd voordat jullie dit soort spul hebben draaien? Dat klinkt niet alsof je eindeloos zonder kan.

Tristan Suerink:
[24:37] Nee, daarom dat we nu ook deze stappen aan het nemen zijn. Onze huidige directeur die nu een jaartje op zijn plek zit die ziet het ook als een van de, punten waar het instituut ook meer tijd en focus moet stoppen.

Randal Peelen:
[24:51] Maar dan moet je eerst een flinke dosis subsidies ophalen natuurlijk.

Tristan Suerink:
[24:54] Daar zijn we nu mee bezig.

Randal Peelen:
[24:56] Mijn hemel.

Tristan Suerink:
[24:57] En dan heb je nog de uitdaging, hoe ga je de koeling, hoe ga je de stroom, hoe ga je alles regelen? Want zo'n machine van een miljoen... Ik was een paar weken terug op de Supercomputing Conferentie in Amerika. En een van de dingen die ik te horen was, de volgende generatie AI clusters, één kast, gaat een megawatt doen. En er zijn dus partijen die dan gewoon honderden van dat soort kasten in de ruimte zetten en daar een hele fotomodel op draaien.

Randal Peelen:
[25:23] Wat zijn we nu gewend per kast?

Tristan Suerink:
[25:24] Wat je nu kan kopen is 150 kilowatt.

Jurian Ubachs:
[25:28] Ja, dus ze gaan acht keer zoveel gebruiken ongeveer. Zeven keer. Ja.

Randal Peelen:
[25:34] Ook acht keer zoveel warmte vanaf.

Tristan Suerink:
[25:37] Want Slicium is heel goed in energieomzetten in warmte.

Jurian Ubachs:
[25:44] Ja, de aarde is toch nog niet warm genoeg.

Tristan Suerink:
[25:46] Nee, het zijn echt gestoorde getallen. Ik zat dat aan te horen en ik hoorde van meerdere partijen van... ga er vanuit over, zeg, anderhalf, twee jaar, is dit gewoon realiteit? Dat je ze ervan...

Jurian Ubachs:
[25:59] Wat doen ze met die warmte?

Tristan Suerink:
[26:01] Dat ligt eraan waar je dat ding in zet. Er zijn genoeg partijen die pompen het gewoon de lucht in. Er zijn partijen die het gebruiken als restwarmte om hun pand te vervormen. Wat wij bijvoorbeeld doen met onze datacenterwarmte. Maar op heel veel plekken is het gewoon... Gewoon bouw iets in Scandinavië, pompen daar gewoon een hele lucht in, want het is daar nog lekker koud.

Randal Peelen:
[26:18] Nou, waar houden we die stroom vandaan dan? Want volgens mij een huis bouwen gaat al niet. Nou, een huis dat heeft een keer drie keer 16 ampère en dat stelt geen enerreed voor. Maar als dat al niet kan en je wil kilowatts per rek, nou, ik ben een keer bij jullie over de vloer geweest. Dat zijn flink wat reks, keren dat door kilowatt. Dat voelt voor mij aan alsof dat niet uit het stroomnet te trekken is onder meer.

Tristan Suerink:
[26:40] Is het ook niet.

Randal Peelen:
[26:41] Oké.

Jurian Ubachs:
[26:42] Hier sowieso niet.

Randal Peelen:
[26:43] Nee.

Jurian Ubachs:
[26:44] Ik denk hier gewoon vanuit een soort van hoogspanningcentrale een heel nieuw netwerk moet gaan neerzetten om zo'n heel nieuw datacenter te ontsluiten van de benodigde stroom.

Tristan Suerink:
[26:54] Daarom zijn ook de grote partijen natuurlijk bezig met kerncentrales en grote gascentrales om maar genoeg stroom.

Jurian Ubachs:
[27:00] Dat je straks dus dat AI boeren dus gewoon zelf een kerncentrale gaan laten bouwen.

Tristan Suerink:
[27:05] Dat doen ze al. Google bouwt al.

Jurian Ubachs:
[27:09] Google heeft straks zijn eigen kerncentrales.

Tristan Suerink:
[27:10] Die heeft ze al. Microsoft heeft wel deelstof. Die twee grote kerncentrales in Amerika opgekocht.

Jurian Ubachs:
[27:16] Dat heb ik echt helemaal niet meegekregen. Ik dacht altijd dat energiecentrales gewoon iets van nutsbedrijven en overheden waren.

Randal Peelen:
[27:25] Het verschilt natuurlijk welke plek je bent in Amerika. Ik had laatst zo'n...

Jurian Ubachs:
[27:27] Dat snap ik. Ik hou me zo niet bezig met die markt.

Randal Peelen:
[27:29] Ik ben even kwijt welke podcast ik heb gehoord. Maar dat ging over de inhaalslag die XAI aan het doen was. Want je had natuurlijk een aantal van die grote spelers. Zij open AI en tropic en noem ze maar op. Die zijn allemaal bezig. Want het is een soort wapenwetloop. Die het meeste geld in die datacentra kan pompen. Maar de grote bottleneck is natuurlijk de energie. Wat je in de states kan doen. In de states zijn best wel groot. Gewoon bij die steden gaan shoppen. Wie geeft mij als eerste een vergunning. En wie heeft er nog genoeg stroom. En als je even kan. Een leegstaande fabriekshal. waar we in kunnen nesten. Toen was Elon Musk met XAI, die zei nou, we moeten dusdanig een inhaalslag maken, dat alle registers mogen los. Maakt niet uit wat het kost, maar wie kan mij opvangen? En ik ben even vergeten waar die terecht kwam, maar die had toen vergunningen gekregen. Nou, toen werden de mensen daarna helemaal boos, want ze hadden niet genoeg stroom. Toen hebben ze gewoon dikke vette gascentrales naast die fabriekshal neergezet. En nou ja, dat zijn gewoon best wel grote, ronkende dingen. met uitstoot. Terwijl de mensen die daar woonden en die er omheen wonen, die denken, nou er komt weer iemand in die fabriekshal, dat is prima. Alleen die hadden niet getekend voor al die grote turbines die daar gas staan te verstoken. Ja.

Randal Peelen:
[28:49] De geweld en de belangen en de hoeveelheid financiën die daarachter zitten zijn natuurlijk bizar.

Randal Peelen:
[28:57] En ik vind het echt heel interessant dat ik dacht dat die videokaarten de grootste bottleneck waren. Maar misschien is energie nog wel een grotere bottleneck.

Tristan Suerink:
[29:05] Dat is het ook.

Randal Peelen:
[29:06] Hoe pakken jullie dat aan? Want jij kunt je nu alvast inschrijven voor een dikkere pijp. Maar die ga je niet vandaag of morgen krijgen.

Tristan Suerink:
[29:14] Nee, gewoon slim omgaan met de energie die je hebt en nog slim omgaan met alle warmte die je hebt. Dat is de reden waarom ik vorig jaar ben gestart met hoe kunnen we zo efficiënt mogelijk de warmte uit onze systemen krijgen. En wat kunnen we met die warmte?

Randal Peelen:
[29:29] En heb je een idee hoeveel reks je nu zou kunnen vullen met de hoeveelheid energie die je uit het netwerk kan trekken? Of is dat geheim kan ook nog maar?

Tristan Suerink:
[29:39] Als ik zo'n, om een voorbeeld te geven, ons eigen datacentervloer, waar we de wetenschappelijke dingen hebben bestaan. Als ik nu drie van die 150 kilowatt kassen zou kopen, dan is mijn zaal vol met stroom en koeling. En dan zit ik eigenlijk stiekem erboven aan.

Randal Peelen:
[29:53] Ja, 150 kilowatt is zeg maar wat nu veel is. En dat gaat nog een keer acht.

Tristan Suerink:
[29:59] Dat gaat nog een keer acht.

Randal Peelen:
[30:00] Ja.

Tristan Suerink:
[30:01] Er zijn nog wat andere leuke zaken. Dan heb je zo'n megawatt kast, maar moet je bedenken hoeveel bar aan waterdruk je op zo'n kast moet zetten om dat gekoeld te krijgen.

Randal Peelen:
[30:14] Waarom? Moet dat meer bar zijn dan?

Tristan Suerink:
[30:16] Omdat als je met vloeistof gaat koelen, dan moet je dus zo snel mogelijk dat vloeistof langs die koelblok krijgen om die warmte weg te trekken. Maar ja, als je het over megawatt hebt, dan heb je het over een serieus hoeveelheid vermogen wat je moet wegkoelen continu. En die systemen zijn natuurlijk heel erg reactief. Of heel erg pro. Nou ja, ze kunnen heel erg alle kanten op schieten. Nou ja, dat zie je ook al met de videokaart die je thuis in computer kan stoppen. Dat de cooling dat niet tegen kan. Maar er zit een grens van 3 kilowatt per koelblok. Dat is gewoon een harde natuurkundige grens. Daar komen ze nu heel dichtbij in de buurt. Dus ik ben benieuwd wat ze gaan doen voor de volgende generatiesystemen. Want je komt nu al op een bar niveau van boven de 10 bar. En dat is kennelijk meer dan wat een espresso machine gebruikt om jou op je koffie te persen.

Randal Peelen:
[31:09] Ja, ik wou net zeggen, mijn auto die zegt dat die een bandenspanning van 2,9 bar wil. En ik kan die band niet eenvoudig induwen. Dus dat is aardig wat druk.

Tristan Suerink:
[31:20] Nee, dus dat wordt nog best een uitdaging. er zijn fabrikanten die zullen zeker nog verder mogen pompen maar er moet ook naar andere manieren van koeling bedacht worden waarom Tristan?

Randal Peelen:
[31:31] Waarom moet het allemaal zo moeilijk? Natuurlijk kunnen ik vind het irritant ik.

Jurian Ubachs:
[31:38] Vind het natuurlijk nog mijn hele leven irritant.

Randal Peelen:
[31:39] We hadden allemaal computers die noemen dus super computers en nu zeg je die zijn niet super genoemd dan moet er minimaal keer 8 dat is toch bizar en dat allemaal omdat een of andere, lijpo heeft bedacht dat een of ander model ook woorden tegen ons moet kunnen gaan.

Tristan Suerink:
[31:56] Zodat jij een bad gezellig een website in elkaar kan knutselen.

Jurian Ubachs:
[32:00] Ja, zodat wij niet meer hoeven te werken.

Randal Peelen:
[32:01] Ja, precies. En dan nu een moment voor de sponsor van deze aflevering. En dat is ook deze week weer Lendehand. Want Jurian, jij en ik zijn allebei nogal allergisch voor zweverige impactpraat, toch? Zeker. Zodra iemand begint over een betere wereld creëren, dan haak ik mentaal af.

Randal Peelen:
[32:20] Slaapverwekkend. Maar Lendehand voelt wel een beetje anders. Het is best wel concreet. Je leent namelijk geld aan een ondernemer ergens in de wereld. En die gebruikt het om dienstbedrijf te laten groeien. En jij krijgt rente tot 8%. En dat rentepercentage is dus niet een of andere belofte in neon letters. Het is gewoon een lening met voorwaarden, looptijd, risico's en alles is transparat. Ja, en ik vind vooral dit ook heel mooi. Vrouwen krijgen in heel veel landen nauwelijks toegang tot traditionele leningen. En via Lendehand kunnen ze wel ondernemen. En je ziet op het platform in precies welke ondernemers je investeert, wat ze lenen en waarvoor. En omdat iedereen altijd vraagt, hé jongens, is dit wel legit? Ja. Lendehand bestaat sinds 2013, heeft 16.000 investeerders... en er is meer dan 220 miljoen al geïnvesteerd. Er is een Europese vergunning, toezicht van de AFM. Het is een serieus platform. Juist. En luister, we hebben weer iets leuks voor jou als luisteraar. De code MNOT50. Want als je voor het eerst investeert en je stopt er 1000 euro in... dan krijg je 500 euro startgekant. Met die code dus. Juist. En dat is eigenlijk een soort airbag voor je eerste investering van 500 euro. Maar ook hier zeggen we er nog een keer bij, investeren brengt risico's met zich mee. Je kan een deel van je inleg verliezen. En wij, en wij zeker, zijn geen financieel adviesbureau. Wil je impact maken zonder zweverigheid en je geld laten groeien? Ga naar lendehand.com of klik op de link in de show notes.

Randal Peelen:
[33:47] En nu weer een moment voor de sponsor van deze aflevering. En dat is opnieuw Kanaal Plus. Want het is tijd voor een update over mijn avontuur in de serie War of the Kingdoms. Ik ben inmiddels een paar afleveringen verder en het wordt alleen maar beter. Gijs Naber blijft goed als Hagen. Maar ik vind stiekem Lilja van der Zwaag, die Krimhild speelt, misschien nog wel beter. Zij speelt de dochter van de koning. War of the Kingdoms gaat over liefde, macht en verraad. En het is een Europese productie. Wat ook wel eens een keer verfrissend is tussen alles wat er uit Amerika komt. Mocht je fan zijn van fantasy of gewoon van series... waar iedereen elkaar op elk moment kan naaien... dan zit je hier goed. War of the Kingdoms kijk je exclusief op KanaalPlus. En dat doe je vanaf 4,99 per maand. En voor een paar euro extra haal je er 45 tv-zenders bij. Dan kijk je dus tv, films en series op al je apparaten. Ga dan naar kanaalplus.nl. Dat is kanaalplus.nl. En hoor je trouwens, wat ik vorige week al zei... we mogen dus vijf mensen blij maken met een maand gratis KanaalPlus. Dus check onze Slack voor details.

Randal Peelen:
[34:50] Nou, ik juich er toe dat we in Nederland een kleine inhaalslag zouden maken op het gebied van AI. En dat we ook wat voet aan de grond krijgen en wat in de melk te prokkelen hebben. De patoord, hoe heet dat? Alleen, ja, dit klinkt wel als serieuze uitdaging. Vooral met dat energienet. Als je het in Nederland bij wil benen, dan zal zeker vanuit de overheid toch wel ergens wat meer peper in de reet moeten.

Randal Peelen:
[35:16] om het energienet te verzwaren en genoeg op te wekken.

Tristan Suerink:
[35:20] Dat, maar ook als je kijkt naar wat er aan investeringsmogelijkheden zijn in Nederland voor AI-toepassingen en je verleidt het met buitenlanden en is het iets met druppel en gloedende platen. Want wat hadden ze ook weer iets van ruim 200 miljoen voor die AI-fabriek die ze in Groningen willen bouwen. Als je kijkt naar andere landen, die geven letterlijk miljarden uit. Dan zit je puur alleen naar de euro's te kijken. Daar zit al zo'n groot gat tussen. Natuurlijk is het hartstikke nuttig dat die AI-fabriek gebouwd wordt. En natuurlijk is het hartstikke goed dat we het ook doen. Maar wat nou als je gebruikers hebt die iets groters nodig hebben dan dat. Dan moet je heel snel naar een ander land om je ding te kunnen doen.

Randal Peelen:
[36:00] Want je wil ook niet blind de oogkleppen opgooien en meedoen aan de wapenwet lopen. Je kunt wel nadenken van is het wel zinnig hoeveel geld erin wordt gestoken. En welke maat van versgroeide aardes achterlaten. als die tenten in de woestijn maar worden gebouwd waar al die servers mogen staan. Maar ja, dit zijn natuurlijk geen bedragen die vergelijkbaar zijn met wat ze in de VS en China...

Tristan Suerink:
[36:24] Nee, dat klopt, dat klopt. En aan de ene kant vind ik het ook goed dat wij als Nederland gewoon goed kijken van waar geeft het geld dan precies uit? Want we zijn natuurlijk nog duizend andere dingen waar hard nodig geld naartoe moet.

Jurian Ubachs:
[36:39] Ik vraag me wel, waar zou de grens liggen van deze ontwikkeling? Als in, er zijn natuurlijk een aantal partijen met zulke diepe zakken, dat ze gewoon inderdaad, jij gaf net het voorbeeld van, als ze in de VDS zeggen van ja, je mag ons nieuw ship morgen hebben, kost wel een miljoen, dat partijen zijn die dat doen. Dat is ook wel succes. Ik vraag me wel eens af, de investeringen hierin zijn zo gigantisch. Wanneer klapt het uit elkaar? Wanneer je zegt, of het levert ineens niks meer op, blijkt in bubbels zijn. Of partijen zeggen, dit kan gewoon niet meer. Dit is te groot.

Tristan Suerink:
[37:13] Je zit er een beetje mee. Laat ik het een beetje vergelijk trekken. Het is een beetje alsof je de jaren zestig waterwet...

Jurian Ubachs:
[37:21] Zo voelt het, ja.

Tristan Suerink:
[37:23] Zo voelt het voor mij ook. Het voelt eigenlijk alsof we in de koude oorlog zitten, maar in plaats van we met raketten bezig zijn, zijn we bezig met computers.

Jurian Ubachs:
[37:30] Ja, want iedereen is als de dood dat de ander, hoe heet het ook weer?

Tristan Suerink:
[37:34] Super intelligent. Ja, super intelligent.

Randal Peelen:
[37:36] AGI.

Jurian Ubachs:
[37:37] AGI, die bedoelde ik. Iedereen is maar al te bang dat een ander AGI als eerste uitvindt. En dat de rest daardoor in één klap obsoliet gaat zijn. Ik vraag me zelf, wat is je endgame? Wat ga je doen met AGI? Gaat AGI jouw triljarden die je op een gegeven moment geïnvesteerd hebt. Voor jou terugverdienen? I don't see it. Maar misschien is het ook wel omdat ik inmiddels 40 ben. En de wereld gewoon niet meer snap.

Tristan Suerink:
[38:05] Nee, maar ik heb hetzelfde gevoel. Nee, ik ben niet veertig.

Randal Peelen:
[38:08] Ik weet wel dat als ik er heel veel podcasts over luister. En heel veel verstandige mensen over hoor praten. Ik het daarna nog steeds niet snap en ook niet weet. Het enige wat ik denk is oké. Ik heb in mijn jeugd heel veel lol gehad van de Terminator films. Dus ik ben altijd bang geweest voor Skynet. Dat noemden ze dan de Singularity. Het moment dat Skynet bewust werd. Dat is eigenlijk vijf seconden later. Als de mensen zeiden, dan fucked. Want je haalt hem niet meer in. Je krijgt hem niet meer offline. Alleen dan nu zijn er soort van... 100 plus bedrijven letterlijk hardop aan het proberen Skynet te maken. En het is niet dat ik denk, dat gaat de mensheid overbodig maken. Maar ik zie wel, de uitersten zijn ongeveer, we kunnen allemaal permanent op vakantie. Of we zijn allemaal fucked. Het voelt niet alsof daar superveel grijs tussen zit. En ik hoor heel graag bij de klassepersonen die voorlopig lekker baat heeft bij AI. Want ik zit lekker op mijn ledtopje en het is voor mij best wel handig.

Jurian Ubachs:
[39:06] AI on sea, gewoon als hulpmiddel, dat is fantastisch. Ik was vanmiddag wat research aan het doen naar een onderwerp. Ja, ik was op een gegeven moment het onderwerp aan het intikken op Google, meerdere artikelen aan het openen, en toen wacht ik, Wacht even, Gemini kan voor mij via Deep Research gewoon mijn vraag beantwoorden op basis van tachtig artikelen. Waarom de fuck zou ik ze allemaal zelf gaan lezen? En binnen tien minuut had hij inderdaad een heel artikel geschreven. Je moet er wel met je kop bij blijven, want hij had bijvoorbeeld ook...

Randal Peelen:
[39:36] En snappen wat hij kan en niet.

Jurian Ubachs:
[39:37] Hij had bijvoorbeeld ook een videokaart type verzonnen dat niet bestaat. Ja, het stond in een overzicht, die bestaat niet. Hij vindt, het was een videokaart die wel in geruchten voorbij is geredomen. Maar hij vindt daadwerkelijke feiten en geruchten uit elkaar. Of vindt AI best moeilijk.

Tristan Suerink:
[39:50] Klopt.

Jurian Ubachs:
[39:50] Nou, dat is het ding. Maar gewoon, hij had tachtig bronnen geraadpleefd. Cross-reference met elkaar. Dat was echt goed. Zo had ik, ja, tien minuten werk AI. Ja, dat soort dingen. Gewoon het zwoegen is gewoon niet meer nodig.

Randal Peelen:
[40:01] En even eerlijk. Daar wil ik niet hardop zeggen waar jij bij bent eigenlijk. Maar het is niet als of hij nog nooit een journalist een fout heeft gemaakt.

Jurian Ubachs:
[40:07] Nee, tuurlijk niet.

Randal Peelen:
[40:07] Als jij dat artikel zo blind publiceert. Dan gaan ook andere mensen dat lezen. Oh, dat klinkt niet.

Jurian Ubachs:
[40:12] Ik denk, serieus? Als een journalist dit publieft. Dit had de zoon in het Engels. Had ik even in het Nederlands moeten doen. Maar ik denk als iemand dit had gepubliceerd. Had je gezegd. Wow wat uitgebreid. Vet artikel. Super veel research. Goed gedaan man. Oh ja. Er zitten wel wat kleine foutjes in. Ik denk serieus dat dat het een heur was geweest. En niet. Huh?

Randal Peelen:
[40:27] Ja precies.

Tristan Suerink:
[40:27] Je was niet van de redactie afgetrokken. Van wat ben jij nou doen.

Jurian Ubachs:
[40:31] Oh my god. Hoe heb je dit in 10 minuten gedaan?

Randal Peelen:
[40:33] Het is ingewikkeld. Wij kunnen geen betere AI podcast maken. Dan menig AI podcast dat er nu al is. En volgens mij gaat elke tech podcast tegenwoordig. Voor 90% alleen nog maar over AI. Maar ik vind de voorbeelden vooral heel mooi. Waarin, hoe heette die twee comedianten die laatst, zag ik volgens mij op LinkedIn voorbij komen. Die hadden dan eerst een keer in die samenvattingen van Google had gestaan dat hij getrouwd was met iemand waar hij niet mee getrouwd was. En even later hadden ze ook een kind. En nog weer later had hij ook weer een relatie met iemand anders. En dat was allemaal een soort van uit de hand gelopen, verzonnen spul bovenop elkaar door al die... Ja, nieuws sites die dat soort AI-gegenereerde nieuwsberichten ook echt publiceren. Waardoor Google dat later weer indexeert en dat ook weer voor waarheid inziet en zegt. Dus ja, de periode van fake nieuws. Dat vind ik nog het engst. Omdat ik nu meerdere keren ook video's en artikelen ben tegengekomen waarvan ik gewoon weet, nou dit is bullshit. En ik herken dit nu nipt, maar waarschijnlijk is een deel van wat ik consumeer ook al niet goed gescreend. En ik word er heel erg tochtig en paranoïde van.

Tristan Suerink:
[41:56] Ja, YouTube staat vol met filmpjes over technieuws wat erg ons verkeerd was opgetikt. En wat opeens door de halve techjournalisten wereld werd overgenomen waar geen hout van klopte. Voorbeelden ten over natuurlijk.

Jurian Ubachs:
[42:09] Dit is altijd, maar dit is zo oud als journalistiek zelf. Ik bedoel, daar heb je geen huizen voor nodig. VI, een voetbalplatform dat eigen nieuws maakt. Alles wat VI maakt wordt overgetikt door TIG, andere kleinere voetbal. Die ook op hun beurt. Er zijn best een paar die ook hun eigen dingetjes opmaken. Maar nooit zoveel als echt grote professionele sportmedia. Dus zij tikken heel veel over. Dat zie je overal. World Tweakers schrijft ook nieuws op basis van Amerikaanse nieuwsbronnen. Ja, dat hou je toch. Tuurlijk proberen we wel te checken. je probeert credibility nou te gaan waar mogelijk probeer je dingen te checken maar als Google Amerika iets zegt tegen The Verge is er voor ons niet echt een manier om te checken of dat echt gebeurd is of de quotes kloppen en dat soort dingen je gaat er maar vanuit dat The Verge credible genoeg is en dat je dat nieuws dan maar dus over kan nemen mhm.

Randal Peelen:
[42:57] Dat versterkt ook. Ja, je hebt gewoon niet genoeg fact-checkers, weet je wel. Je kunt altijd meer bullshit de wereld in trappen dan dat de fact-checkers zijn.

Jurian Ubachs:
[43:04] Ja. Nou, ik vind het ook wel jammer om even een klein zijstapje te maken. Ik heb laatst een achtergrond kritiek over GTA gemaakt. En dat de game uitgesteld was. En wat voor effect dat dan heeft voor de industrie.

Randal Peelen:
[43:15] Weer een jaar uitgesteld, toch?

Tristan Suerink:
[43:17] Ja.

Jurian Ubachs:
[43:17] Half jaar uitgesteld. Hij stond voor mei. Hij is nu naar november.

Randal Peelen:
[43:20] Oh, oké.

Tristan Suerink:
[43:21] Ik vond het wel een heel vermakelijk artikel om te lezen.

Jurian Ubachs:
[43:22] Dank je.

Tristan Suerink:
[43:23] Dus mijn dank nog wel daarvoor.

Jurian Ubachs:
[43:25] Nou, het was leuk om te maken ook. Maar een van de reacties was, ik weet even niet meer van wie, maar ik heb het wel meer gelezen. Van ja, het is geen toeval dat Rockstar hier nu mee komt, want er is ook iets gaande bij Rockstar. Ze zouden namelijk iets van 30 of 40 mensen hebben ontslagen. Omdat, nou verluidt, die mensen bezig waren om te unionizen. En daar is Rockstar zoals elk Amerikaans bedrijf betaamt heel erg tegen. Dus die mensen zijn eruit gegooid. Nou, volgens Rockstar, omdat ze bedrijf...

Randal Peelen:
[43:53] Een vakbond.

Jurian Ubachs:
[43:54] Ja precies een vakbond starten. Volgens Rockstar omdat ze bedrijfschrijven hadden gedeeld op de plekken waar dat niet mocht. Dus de regels van hun contract geschonden dus op die manier vanwege contractbreuk ontslagen. Volgens de medewerkers daar, iemand had dan iets op een forum of reddit of whatever een hele post gemaakt. Omdat er dus allemaal mensen waren uit die groep die dus een vakbond wilden gaan starten. En dan hadden ze niet iedereen, maar wel de mensen die het makkelijkste ontslaan waren van de groep die dat wilde. Je moet namelijk een bepaalde drempel halen voordat je een vakbond mag oprichten met je groepje. En ze zouden die drempel dus gaan halen. Dus hebben ze de 40 uitgesmeten waardoor die drempel ineens weer compleet uit zicht is. Dat is in ieder geval de lezing van de medewerkers. Common Sense zegt, hier is net te veel rook voor dat er geen vuur zou zijn. En dus het is een beetje, zo'n verhaal kan ook niet helemaal verzonnen zijn. Maar tegelijkertijd, en dat bedoel ik, de mogelijkheden die je hebt, de dingen die je kunt checken, hier is voor mij niet mogelijk, ik kan Roxanne wel mailen, maar die wijzen naar hun statement, namelijk dat die mensen bedrijfschrijven hebben gedeeld op een plek waar dat niet mocht, en dus zijn hun contracten, ja, dus het wordt heel erg statement, versus wat die andere mensen hebben geplaatst op Reddit.

Jurian Ubachs:
[45:09] Je komt hier niet op een plek waar je empirisch kunt gaan vaststellen wat het was. En zeker niet vanuit ons kantoor in Amsterdam. Kijk, als wij nou een hele grote Amerikaanse nieuwsmedium waren, gaan er misschien een paar deuren voor je open

Jurian Ubachs:
[45:22] die voor ons niet zo snel opengaan. Maar ja, ik zat er ook naar te kijken. Ik ben het met je eens dat hier iets mee zou moeten.

Jurian Ubachs:
[45:32] De Amerikaanse versie van Stijn Bronswaar moet hier misschien induiken. Maar voor ons als stickersredacteuren, die ook nog eens primair bezig zijn met het beoordelen van producten en niet zozeer met bedrijfsvoering, wat staan in Amerika, is dat gewoon heel lastig. Maar ik vind het wel jammer, want ik zou het lastig vinden, ja, dit is wel iets wat... Hier is journalistiek voor. Voor dit soort dingen heb je journalisten nodig, want journalisten zorgen dat dit soort dingen niet in het doofpot verdwijnen,

Jurian Ubachs:
[45:59] maar die duiken erop en die trekken het naar boven. Dus ik hoop dat er Amerikaanse onderzoekjournalisten hierop duiken en binnenkort een heel vet verhaal hierover lezen. The Verge of weet ik veel wat, maar dat ligt dan wel daar.

Randal Peelen:
[46:12] Ja, ik ben het met je eens. Maar dit is ook zo'n verhaal dat stel dat het helemaal niet waar is. En dat zie je over een week op tweakers dan. Nog ga ik het wel onthouden. Want ik denk als naïeve buitenstaander die niks van games weet. Volgens mij zijn bijna alle gamestudio's hun mensen aan het uitbuiten. En 80 uur per week laten werken. En crunch time.

Jurian Ubachs:
[46:36] Zeker, Rockstar heeft daar een slechte reputatie in natuurlijk. Het onderwerp krijgt in de game misschien wel gewoon veel aandacht. Dus er zijn echt wel veel studios die op een veel gezondere manier mee bezig zijn. Maar crunch bestaat absoluut nog. Je moet ook niet vergeten dat crunch ook bestaat bij de gratie van de werknemers die het doen. En dan kun je natuurlijk zeggen van ja, als je baas het opdraagt, dan ben je je maker niet oké. Maar crunch ontstaat ook wel een soort van bottom-up. Als in een team wil gewoon heel graag. Natuurlijk is er in veel gevallen bijvoorbeeld een uitgever die iets wil. Maar een team heeft ook zoiets van. Fuck it. Wij zijn de tien beste ontwikkelaars. Wij gaan dit gewoon cheffen met elkaar. We stropen de mouwen op. We gaan het gewoon doen. Slaapzaak onder in het bureau. Pizza erbij. We eten elke dag kosten van bedrijf. Er wordt iets van gemaakt. Maar je kunt je best voorstellen waarin zo'n groep zoiets gaat doen.

Jurian Ubachs:
[47:35] Aan de ene kant is het dan minder toxic, want het is niet opgelegd. Aan de andere kant is het net zo toxic. Wat de goede mensen moeten zeggen, dat gaan we helemaal niet doen. Jullie gaan gewoon lekker naar huis, jullie gaan slapen. Maar je ziet, crunch blijft altijd bestaan, om die reden. Elke game is voor een of bepaalde mensen de belangrijkste game die ze ooit hebben gemaakt. Er is de ontwikkelaars ook gewoon veel aan gelegen om die dingen op tijd af te hebben. Zo goed mogelijk af te hebben.

Jurian Ubachs:
[48:00] Dus ja, ik denk niet dat crunch helemaal gaat verdwijnen. Maar ik hoop wel dat het steeds minder voorkomt. Want je zei natuurlijk, super ongezonde dingen gebeurt.

Tristan Suerink:
[48:08] Is het ook niet een beetje cultuur?

Jurian Ubachs:
[48:11] Ja, ik denk het wel. Ik denk dat het ook een beetje een badge of honor is. Dat je gewoon inderdaad, maar dat bedoel ik ook met dat groepscultuur. En dat is ook lastig hè, want stel dat jij bijvoorbeeld, ik zeg maar wat, stel je zit met een groep en het zijn allemaal jonge twintigers, want het zijn nog jonge ontwikkelaars, halfmedia twintiger, maar misschien bij jou in de dertig twee kinderen thuis. Ja, toch lastig om dan een week fulltime op kantoor te blijven, zeg maar. Maar ja, de rest van je team doet het wel. Dat is natuurlijk lastig, maar zeker de, ja weet je, ik heb ook, dat is dan op een andere manier, maar ik heb ook dagen van meer dan 24 uur gemaakt in de tijden van E3, zeker in de tijd dat ik nog van InstaGamer werkte. Maar ja, ik was toen 19, 20. Het was allemaal prima. Ik vond het hartstikke leuk. Ik wilde niet eens stoppen. Ik wilde alleen maar door, door, door, door, door. Slapen doe ik van het weekend wel weer.

Tristan Suerink:
[48:53] Gewoon een blikkie.

Jurian Ubachs:
[48:54] Ja, en niemand heeft dat me opgedragen. Maar ja, je bent met een team bezig. Je bent een beurs aan het verslaan die niet 24 uur doorgaat, maar je bent wel met uitwerken en wie nieuw. Ja, dat Je komt in een soort van oorlogsmodus terecht Je wilt dooppakken.

Tristan Suerink:
[49:12] Nee, heel herkenbaar natuurlijk. En natuurlijk als je jong bent.

Jurian Ubachs:
[49:15] Ja.

Tristan Suerink:
[49:15] Slapen is een dieetsuggestie of zo. Op die leeftijd.

Randal Peelen:
[49:21] Er ligt hier voor mij wel een mooi broertje voor aan. Want ik zat te denken over GTA 6. Kijk, als je een game een jaar, of een half jaar uitstelt, maar hij is natuurlijk wel vaker uitgesteld. Ik denk dat bij mezelf. Oké, dus GTA 5 was een van de volgens mij meest winstgevende mediaproducties aller tijden.

Jurian Ubachs:
[49:38] Hij heeft er 8,6 miljard opgebracht.

Randal Peelen:
[49:40] Precies, ja. Dus als je denkt, nou, die volgende game gaat even veel of meer opbrengen. Ja, dan maakt het ook niet superveel uit wat het kost om die game te maken. Een paar miljoen meer of minder. Ja, goed, als hij dat soort... Ja, oké, maar ik denk niet dat ze een paar miljard per jaar uitgeven aan development.

Jurian Ubachs:
[49:59] Nee, een uitstekend artikel van de Financial Times, die kwam wel uit de S24 geloof ik, werd het ingeschat sowieso boven een miljard al. en waarschijnlijk rond de anderhalf miljard en de totale verwachte productiekosten voor de game uit is, zullen eigenlijk tussen de anderhalf en twee miljard dollar gaan zijn.

Randal Peelen:
[50:17] Ja, precies.

Jurian Ubachs:
[50:18] De Bush Khalifa in Dubai is dus goedkoper en werd sneller gebouwd.

Randal Peelen:
[50:22] En je kunt dus denken, dikke vette boeien of het een jaar later uitkomt.

Jurian Ubachs:
[50:26] Dikke vette boes.

Randal Peelen:
[50:29] Dat geld verdienen we wel terug. En sterk nog, als we er een betere game van kunnen maken, kunnen we er nog meer geld uit halen. Alleen, Ik vind het dus wel mooi om te zien hoe exponentieel die GTA-games zijn gegroeid. Ik kan me nog herinneren dat ik GTA 1 speelde. En toen zat ik op de middelbare school en dan soms in de mediatheken hadden we dat spelletje. Volgens mij was het GTA 2 dat je dat met multiplayer kon doen en dan deed je dat tegen elkaar. Dat was gewoon echt heel erg pikselig, van bovenaf, best wel overzichtelijk. Het niveau van hoe groot die wereld was. Dan heb je GTA 3, 4, 5 is al zo groot. En dan wordt 6 nog, ik heb me er niet in verdiept. Maar het zal wel niet kleiner worden. Hoe groot zijn die games? En hoeveel jaar gaan mensen dat spelen?

Jurian Ubachs:
[51:15] Ja, geen idee. De eerste versie van GTA 5 kwam in 2013 uit. GTA Online wordt tot op de dag van vandaag gespeeld. En die heeft een jaar, anderhalf jaar geleden een hele technische overhal gehad. Ze hebben de engine helemaal vernieuwd. Dus je hebt nu een soort van next-gen GTA Online. Dus hij is tussentijds wel doorontwikkeld.

Randal Peelen:
[51:34] Maar wat is het verschil tussen GTA Online en GTA 5?

Jurian Ubachs:
[51:36] GTA Online speelt zich af in dezelfde soort van map als GTA 5. Maar GTA 5 is eigenlijk de offline wereld. En GTA Online is het online component van GTA 5. Maar je kan volgens mij GTA Online ook spelen zonder dat je GTA 5 hebt.

Randal Peelen:
[51:51] Ja, daar kwam ik laatst achter. Want ik zag op mijn Xbox tijdens de afgeprijsde games 5 en online los. Maar dat kun je dan wel eens bundel kopen. Maar ik denk, als ik GTA 5 nu voor het eerst zou spelen, is die wereld dan ook mooier dan...

Jurian Ubachs:
[52:05] Ja, je hebt ook een volgens mij gedatig versie van GTA 5.

Randal Peelen:
[52:08] Mijn hemel zeg. Maar het is toch bizar hoe groot die games zijn en hoeveel geld erin omgaat?

Jurian Ubachs:
[52:13] Er is niks groters.

Randal Peelen:
[52:14] Nee.

Jurian Ubachs:
[52:14] Letelijk niet.

Tristan Suerink:
[52:16] Zoals Red Dead Redemption 2 niet?

Jurian Ubachs:
[52:18] Nee. Ik weet niet hoe Redemption 2 zich verhoudt ten opzichte van GTA 5. GTA 5 was 250 miljoen. Ik weet niet waar Redemption op uitgekomen is. Maar GTA 6 blaast alles uit het water.

Tristan Suerink:
[52:32] Ja, tuurlijk.

Jurian Ubachs:
[52:34] De duurste film ooit gemaakt is nog steeds Star Wars. The Force Awakens. Die staat volgens mij ergens in de 400 miljoen. De nieuwe Avengers game. Die gaat over Doctor Doom, geloof ik. Nou, in ieder geval. Avengers Doomsday heet die, geloof ik. daar worden de totale kosten nu want die is nog in productie, daar worden de totale kosten op straat van 1 miljard, dus het wordt de duurste film ooit gemaakt, 250 miljoen daarvan gaat naar de kast daar zit de acteurs.

Randal Peelen:
[53:01] Niet in de kast om te bewaren van een later moment.

Jurian Ubachs:
[53:06] Nee Pieter Vosda in die kast, kut maar nee maar 250 miljoen naar de acteurs eh, Ja, GTA 6 is dus, even ruim genomen, al twee keer zo duur als de duurste film ooit die gemaakt wordt nog.

Randal Peelen:
[53:22] Ja, bizar.

Jurian Ubachs:
[53:23] Dus ja, het wordt een fenomeen. Ik vraag me ook af of het nog een keer zoiets gaat zien. Ik zou me niet heel erg verbaasd als de gameindustrie hier nu piekt. En dat het daarna ook wel even klaar is, in ieder geval met het zetten van een nieuwe piek. Ik kan me niet voorstellen dat je hier nog heel snel boven gaat komen.

Randal Peelen:
[53:39] En wat ik me ook afvraag, kijk, heeft het zin?

Randal Peelen:
[53:44] Wat mij opviel, en dat vind ik heel gek, want ik heb dus jonge kinderen. Mijn zoontje is nu acht en die wil steeds meer spelletjes. Wat hij heel lang wilde was Roblox. En ik had eerst in mijn hoofd, nou ik wil pas vanaf een jaar of twaalf Roblox. En ik kan je, lang verhaal kort, spoiler alert.

Randal Peelen:
[54:02] Uiteindelijk toch een beetje gezwicht. Want hij had een manier gevonden om het op zijn groenboek te zetten. Die ik niet helemaal door had, maar dat was hem gelukt. Dus in eerste instantie deed het een beetje stiekem. Maar daarna zag ik met hoeveel kinderen die op het schoolplein daarover praten. En eigenlijk de volgende dag had hij echt zeven vriendjes uit zijn klas op Roblox... die dat ook spelen dagelijks en dat ze samen in zijn server zaten. Ik had me een beetje verdiept in podcasts over hoe dat bedrijf zit... en in welke mate daar dan uitbuiting en dingen. Maar goed, dat valt dan op zich ook nog wel weer mee... Maar Roblox is een van de meest winstgevende games. Minecraft is een van de meest winstgevende games. En die zijn allebei fucking lelijk. Sterker nog, daar is een soort van staple op die game. Hoe cartoon hij eruit ziet, is eigenlijk onderdeel van de pret. En dan denk ik, waarom zou je 2 miljard uitgeven aan een maker van GTA 6. Als je ook gewoon Roblox kan maken. Waarbij zelfs het hele idee achter Roblox is. De makers van Roblox hebben een soort van de engine gemaakt en het ecosysteem. maar wat mensen effectief spelen zijn een soort minigames-achtige dingen gemaakt door derden. Dat is eigenlijk misschien niet in absolute zin zo lucratief als GTA 6, maar een veel beter businessmodel.

Jurian Ubachs:
[55:22] Er is een bedrijf in Nederland dat daarmee bezig is. Je kent waarschijnlijk PlayerUnknown's Battlegrounds wel.

Randal Peelen:
[55:28] PUBG.

Jurian Ubachs:
[55:29] Ja, PUBG inderdaad. De bedenker daarvan is niet meer verbonden aan die game. Die heeft zijn eigen studio. Die zit in Amsterdam. En die werken nu aan... God, hoe heet het ook weer? Ze hebben nu een soort van techdemo-achtig iets. Dat heet Prologue Go Way Back. En je krijgt steeds een soort van procedureel gegenereerde spelwereld. En elke spelwereld is uniek, maar heeft ook wel zo'n unieke identifier. Dus je kunt wel exact die spelwereld weer terugvinden. Maar het is een voorloper van iets groters. Wat je eigenlijk een beetje zou kunnen vergelijken met Roblox. Het is een beetje hun Noordstar.

Jurian Ubachs:
[56:05] Hun ultieme doel was voor zich gezien. Is dat jij, stel jij wil iets met een digitale wereld. En je zegt, ik heb een soort van James Bond.

Randal Peelen:
[56:12] Jong en ik wil iets.

Jurian Ubachs:
[56:13] Jong en ik wil iets digitaals. Ik heb een James Bond-achtige wereld nodig. Denk Londen, maar net anders. Met aliens erbij en weet ik veel wat. En dat je gewoon met één ding op de knop de wereld die je daarvoor nodig hebt. Met alle systemen die erbij horen. Door hun overkoepelende engine. Laat genereren. dat zoals Roblox inderdaad het canvas is... voor wat jij er dan uiteindelijk zelf nog van maakt. Mr. Player Unknown, Brendan Knight... wat die nu aan het doen zijn... ik zoek zoveel op hoor, want het is een beetje te waarig dit. Maar die proberen dus een soort van Roblox... voor serieuzere games te...

Randal Peelen:
[56:53] Ik denk het als iets wat met AI...

Jurian Ubachs:
[56:55] Ja, machine learning.

Randal Peelen:
[56:57] Oh god, sorry. Dat is waar ook. maar ja dat lijkt me wel vet zeker leuk als het uit Nederland komt vind ik dan toch wel erg ja de.

Jurian Ubachs:
[57:07] Studio uit Player & Own Productions en weet ik hier ook weer Brandon Green, ja dat was een Brandon Green super leuke rijt eraan de grap is zij hebben dus een kantoor dus ik, krijg zo de directions voor dat kantoor dus ik dacht hey dit dat is ken ik ja we delen het hoofdkantoor met de HEMA Nou.

Randal Peelen:
[57:27] Ik denk, daar heeft Tweakers gezeten. You do not say.

Jurian Ubachs:
[57:30] Ja, ze zitten letterlijk in hetzelfde pand als waar Tweakers tien jaar lang gezeten heeft. Dan zitten we op de tweede etage daar. Dus wat vroeger de kantine en de meeting room zoals.

Randal Peelen:
[57:37] Oh my god, vet.

Jurian Ubachs:
[57:38] Waar weinig wel geweerwolft hebben en dat soort dingen. Daar bezuin nu. Daar zitten PlayerUnknown Productions die werken daar aan.

Randal Peelen:
[57:43] Dat is vlak bij mijn kantoor ook. Moet niet gekker worden.

Jurian Ubachs:
[57:46] Ja, nee. Het is helemaal nog heel warrig. En ze bouwen eigenlijk aan iets waarvan ze zelf nog niet helemaal weten hoe wel het gaat worden. Ze hebben een hele... Er is een visie en er zijn allerlei ideeën. En die ideeën moeten elkaar nog gaan vinden. Ik vind het zelf nog echt behoorlijk ver luchtkasteel. En behoorlijk weinig concreet. Maar het feit dat ze in ieder geval een idee hebben van hoe ze er gaan komen. Dat vind ik wel interessant.

Randal Peelen:
[58:14] Maar ze hebben een visie. Maar hebben ze ook al een visie? Een journalist? Investeren?

Jurian Ubachs:
[58:20] Nee, maar Pieter Voss is... Kijk, nu zal ik overstoppen. Nou, ik ben heel benieuwd hoe dat gaat worden. Maar je zegt Roblox. Artemis heet dat trouwens. Artemis is de naam van hun engine die daar...

Randal Peelen:
[58:34] Het klinkt, het is eigenlijk voor mij als, ik weet niks van games, maar als ook in potentie heel lucratief. Dus daarom zei je, misschien piekt de gameindustrie qua budgetten met GTA 6, maar ik zou ook niet weten waarom je meer of groter zou willen. Dat hoeft helemaal niet. Als je kijkt hoeveel spelers je er blij mee kan maken. Ik bedoel, Minecraft, daar zou je toch voor tekenen als je daar die bedenker voor was.

Tristan Suerink:
[59:04] Oh, zeker.

Randal Peelen:
[59:04] Terwijl, dat is echt wel makkelijker te maken dan GTA 6.

Tristan Suerink:
[59:07] Ja.

Randal Peelen:
[59:08] Honderd procent. Trouwens, even een bruggetje, want ik had eigenlijk een tip opgeschreven. Ik heb een YouTuber ontdekt, daar ben ik gewoon absoluut zo fan van.

Jurian Ubachs:
[59:18] Ga je even maar kijken waar ik denk jij gaat.

Randal Peelen:
[59:19] Ja, daar ga ik.

Jurian Ubachs:
[59:20] Het is zo leuk.

Randal Peelen:
[59:21] En dat heeft ook met GTA 6 te maken. De YouTuber die ik heb ontdekt per stom toeval, die heet Annie Austin.

Randal Peelen:
[59:27] En die is al een aantal jaar bezig.

Jurian Ubachs:
[59:30] En de show notes toch?

Randal Peelen:
[59:30] Ja, zeker. Annie, dus gewoon Annie, als in de Annie key. En dan Austin, nou daar kom je wel uit. En wat hij doet is eigenlijk, ik ga het gewoon in mijn woorden zeggen, best wel zinloze dingen uitzoeken in games. Bijvoorbeeld, klopt het waternetwerk in The Witcher 2 wel? Of werkt het stroomnet in GTA 4? Of hoe ziet die map eruit? En zo kwam ik dus ook met de gedachtegang op GTA. Want hij ging in...

Randal Peelen:
[1:00:02] GTA 3, 4 en 5 uitzoeken of die vliegvelden realistisch zijn. Want alle 3D games hebben een vliegveld. En dan, nou hij gaat dus gewoon, eerst loopt hij dat vliegveld op en dan gaat hij kijken hoe lang is het enzovoort. En dan heb je dus allerlei codes en standaarden van hoe een vliegveld moet zijn. Dus elke landingsbaan die heeft een getal. Dat getal slaat op hoeveel graden ten opzichte van het noorden die de landingsbaan is. Dan moet zo'n bordje met dit en dit in tekst. en er moeten zukken strepen en er moeten zoveel lichtjes en die moeten die kleur hebben, maar als je van de andere kant komt er een andere kleur en de laatste zoveel yard, die moeten rood enzovoort. Dus er zijn allemaal regels en dan heeft hij gekeken van nou, in hoeverre klopt dat dan? Nou, die video kun je gaan kijken, maar dan dus in GTA 3 zie je dat dat eigenlijk gewoon niet klopt. Zeg maar, iemand heeft gewoon een plakassal neergelegd met het toren ernaast. Om het zo te zeggen, een soort van fonetisch, gewoon op onderbuik een vliegveld getekend En dat klopte voor geen meter. En dan in GTA 4 waren er al veel meer details die wel klopten. En dan in 5 gingen ze best wel los. En zo was het ook met dat stroomnetwerk. Dan had hij in GTA 4, met observatie, al die stroompalen langs. Welke kant gaan die op en welke gebouwen. En uiteindelijk, nou, dit is een beetje een spoiler voor die video. Maar dan blijkt dat er een heel stadsdeel is. Daar had hij dan gemept. Daar komen die stroompalen uiteindelijk nooit bij een centrale terecht. Gewoon niet.

Randal Peelen:
[1:01:30] Maar, nou goed, waar het om neerkomt, is als je GTA 3, 4 en 5 bekijkt, dan zit er een soort exponentiële groei in oog voor detail.

Jurian Ubachs:
[1:01:39] Ja. Dus.

Randal Peelen:
[1:01:41] En in GTA 50 is er zoveel shit die zo goed klopt. Die zo onredelijk is. Het is een game. Het maakt niet uit. Alleen ik denk wel dat je kunt verdedigen. Als je door die game heen loopt. En je kunt niet verklaren waarom het klopt. Je onderbuikt misschien wel. Hier zit liefde in. De details zijn er. Ze kloppen. En dan misschien nog net niet helemaal. Trouwens. En waarom Jurje dan ging glinderen. Ik weet. Zijn favoriete game is The Witcher 3. Er ging er dus één over het water. Een netwerk van The Witcher 3. Want in Witcher 3, daar lopen allemaal rivieren in rond. En als je daar in eerste instantie naar gaat kijken, klopt dit wel, hoe heet dat, niet meteorologisch, maar...

Tristan Suerink:
[1:02:20] Zeologisch. Meteorologisch.

Randal Peelen:
[1:02:24] Zoiets. Dan lijken er een heleboel dingen te zijn die niet kloppen. Maar daar gaat hij dan verder op in en dan allemaal hypothetisch.

Randal Peelen:
[1:02:35] en uiteindelijk haalt hij er een grote kaart bij van de hele wereld van de Witcher en dan tekent hij, want hier speelt de Witcher 3 af en dan binnen dit vakje gaat hij daar helemaal in los en dat is gewoon ik wil het niet spoilen hoe het afloopt, maar het is echt een heel andere afloop dan ik had verwacht.

Jurian Ubachs:
[1:02:51] Hij gaat ontzettend diep in op de hele complete kaart van waar de Witcher zich in afspeelt en, hij legt helemaal uit wat voor wat voor gebied het is, wat voor hydrologische zonnes het zijn en noem het allemaal op. Ja, hij zit er lekker diep in.

Randal Peelen:
[1:03:09] Wat ik me dus als ik die video's zit, kijk, kijk, hij benadrukt heel vaak van, hé, het doet er niet toe, het is een game, het is een leuke game en het maakt niet uit of het precies klopt en je mag ook een bepaalde artistieke vrijheid, want je kunt ook zeggen nee, in deze wereld werkt het zo. Want ik bedoel, het is een fantasiewereld immers.

Jurian Ubachs:
[1:03:28] Maar Brokeback, maar de bak is een swamp.

Randal Peelen:
[1:03:31] Wat mij steeds bijblijft is zeg maar dat, ...het gevoel dat het klopt. Omdat je gewoon details ziet... ...die daar zijn geplaatst. Wat mijn vermoeden is... ...maar dat kan ik niet bewijzen... ...want je kunt het ze niet vragen. Ik denk dat voor zover dat dingen kloppen... ...in dat soort games... ...dat heel vaak niet is omdat iemand... ...een echte bouwkundig ingenieur... ...met verstand van stroomnetten bij heeft gehaald. Nee, diegene is gewoon een rondje gaan lopen... ...door New York en die heeft gemerkt... ...nou, midden in Manhattan zie ik geen stroompalen. Die zitten daar onder de grond. En hoe verder ik van Manhattan afkom. Hoe meer ik via stroompalen zie lopen. En die heeft dat gewoon gevoeld. Geproefd. En die heeft dat daar zo neergezet. En dat is zeg maar. Aan de ene kant. Wat er klopt. Dat is per toeval. Vermoed ik. Want diegene heeft dat gewoon. Ik bedoel. Een soort artistieke impressie gegeven. Van wat diegene voelt. Als hij zoveel meter van Manhattan komt. Dan staan er zoveel stroompalen. Die heeft dat niet geteld. Of gecheckt. Klopt het allemaal. Maar. Ja. Je weet het ook niet zeker. Dus als de dingen kloppen. Is dat dan omdat diegene... onderbuik gewoon goed gesproken heeft. En dat wat diegene neerzet.

Jurian Ubachs:
[1:04:44] Dat is echt een idee.

Randal Peelen:
[1:04:44] Ja, precies.

Jurian Ubachs:
[1:04:46] Wat ik zo sterk vind in The Witcher 3... En hij gaat dus in op die rivier. En hoe alles eruit ziet en zo. Hij begint al heel veel van. Oké, de rivier de Pontar. En hij zegt. We moeten dus een beetje weten wat voor gebied het is. En er is dus één NPC in de game. Die dus op een gegeven moment hardop praat over de Pontar Delta. En dan zie je hem zo.

Randal Peelen:
[1:05:06] Oh.

Jurian Ubachs:
[1:05:07] Delta. En dan begint hij helemaal. Oké, wat weten we over deltas. En dan gaat hij helemaal dat checken. Het is echt ongelooflijk die praat. Maar dat soort details is wel wat games bijzonder. en ik vind Red Dead Redemption is daar ook heel goed in. Daar lopen, weet je, een beetje een standaard voorbeeldje is NPC's die je rond ziet lopen in de wereld. Lopen die je rond omdat het figuranten zijn omdat jij anders in de lege wereld? Of doen ze dingen, zeg maar. Gaan ze naar huis? Hebben ze een huis? Nou, dat is bijvoorbeeld, Bethesda is daar ook heel goed in. Nee, Bethesda ook, maar ook...

Tristan Suerink:
[1:05:39] Je hebt ook de Hitman-spelen, die zijn ook heel goed in.

Randal Peelen:
[1:05:41] CD Projekt, ik zeg.

Jurian Ubachs:
[1:05:42] Ik bedoel, Obsidian, daar heb ik net een RPG van gespeeld. Want mensen hebben

Jurian Ubachs:
[1:05:45] gewoon hun eigen huis en shit. En Hitman is er ook goed in. Toen zag ik daar laatst een heel leuk voorbeeld van. Je hebt dus in Hitman 3 een missie waarin je in een computer kunt. In die computer kun je bij de records van werknemers van een bepaald bedrijf. Je kunt dan op een knop drukken om een random dude te omslaan. Dat toen hebben heel veel mensen gedaan. Zonder zich af te vragen. Wie zou die guy eigenlijk zijn? Want ja, al die gasten die daar met je rondlopen lijken een beetje op elkaar. Maar je kunt dus daadwerkelijk die guy vind je hoort. En dan zo praten aan de telefoon met zijn moeder. Dat hij dus niet snapt wat er gebeurt. Dat hij dus ontslagen is. Maar dat hij nog wel gewoon een van zijn beste maatjes heeft. Met wie hij waarschijnlijk nog wel in touch blijft. Even later als je hem volgt. Gaat hij praten met die beste vriend. Dan hoor je die beste vriend. Zeg van, yeah we'll stay in touch. Hoor je die beste vrienden zo. Ja, I don't know. Het voelt een beetje raar dit. en nou ja, dat gaat nog even door zo en op een gegeven moment zie je hem dus op het dak, op de rand van het gebouw zitten, en springt hij naar beneden. Dus ja, die eindruk op die knop die jij deed als hitman, die hele guy heeft niets met de missie te maken verder, je schiet er niks mee op, je wint de missie er niet mee, maar hij plegt wel zelfmoord als je hem dus ontslaat. Dus nou ja, om maar even over kloppende dingen in, want het is natuurlijk wel ja, dit is natuurlijk ooit wel een keer gebeurd, dat iemand ontslagen is en daarop een einde aan gemaakt heeft, dus Dus ja, kloppende details kunnen soms ook heel dark zijn.

Randal Peelen:
[1:07:03] Maar als jij het hebt over een spelwereld. Zeker van die Annie Austin. Waar ik dus echt gewoon, ik vind al zijn video's leuk. Uiteraard vooral van de games die ik ook gespeeld heb. Maar een voorbeeld is, hij gaat dan in sommige games de employment rate na. Dan gaat hij bijvoorbeeld in Zelda Twilight Princess. Heb je Hyrule Castle. En daar is een soort binnenplaatsende markt. En dan gaat hij gewoon durven van alle mensen. Hoeveel mensen daarvan hebben een baan en niet. En dat is gewoon leuk. Om te kijken. En hij vertelt het op een leuke manier. Maar. Als hij zo'n game. Helemaal gaat ontleden.

Jurian Ubachs:
[1:07:44] Ja.

Randal Peelen:
[1:07:46] In hoeverre. Is wat hij daar probeert wiskundig te maken. Iets waar jij tastbaar in een review wat mee zou kunnen. Wat voor mij. Wat hij eigenlijk bewijst is. Er zit liefde in die game. En voor zover dat klopt. Het maakt jouw spelbeleving niet direct beter.

Jurian Ubachs:
[1:08:05] Voor een review. Dan moet je jou vragen. Is dit iets wat je zou kunnen testen voor de review.

Randal Peelen:
[1:08:12] Nee dat lukt je niet.

Jurian Ubachs:
[1:08:13] Niet echt. Want de mate van research die daarin zit. Ik heb hele andere dingen die ik moet testen.

Randal Peelen:
[1:08:17] Deze man die besteedt minimaal een week per video aan onderzoek.

Jurian Ubachs:
[1:08:20] Ja, ik heb in een heel kort tijd bestekken bepaalde dingen. Het ziet er goed uit, speelt het lekker, is het wel leuk. Weet je wel, dat zijn natuurlijk veel belangrijkere vragen voor de mate van spelplezier. Stel dat hij concludeert, er klopt geen hout van het rivieren systeem van The Witcher. Maar speelt het nog steeds lekker. Ik wou zeggen, dan was je spelplezier er waarschijnlijk niet heel veel minder om. Dus, kijk, net zoals in Red Dead, er waarschijnlijk nog steeds filmpjes van mensen die nog steeds door Red Dead 2 spelen. en die nog steeds dingen ontdekken van wow, dit klopt daadwerkelijk.

Randal Peelen:
[1:08:49] Ik weet een voorbeeld daarvan.

Jurian Ubachs:
[1:08:51] Dus?

Randal Peelen:
[1:08:52] Nou, iemand kwam er laatst achter, en misschien niet de eerste, maar er was een nieuwe video en die ging best wel viral, dat als je in Red Dead Redemption zo'n stoofpot neerzet en je gaat soep koken, je krijgt het dan voor elkaar dat jouw paard met zijn reet boven die soeppot hangt en dat paard poept in die soeppot en even later een NPC eet uit die soeppot, dan begint hij te kotsen. Iemand heeft dat geprogrammeerd, Kom op, dat had niet gehoeven. Die komt ermee weg. Als je dat niet programmeert, dan gaat die game niet minder van verkopen.

Jurian Ubachs:
[1:09:23] Ja.

Randal Peelen:
[1:09:23] Dat dat erin zit, joh.

Jurian Ubachs:
[1:09:24] Je hebt ook nog wel meer van die dingetjes. Dat het ergens een bankroof. Dat als je je wapen helemaal niet tevoorschijn gaat. Dat als je die hele bankroof. Dat op een gegeven moment dat je gewoon met de tassen al naar buiten kunt lopen. Omdat je dan te normaal bent. En ze jou niet voor een dief aanzien. Maar gewoon dat soort dingen. En ook gewoon. Er zit karakter ook in al die personages. Op een gegeven moment. Er ligt ergens een vrouw op de grond. Die is gekneveld. en door een of andere bandiet, die heeft de delen ontvoerd. Als je dan stopt en je slaat die bandiet neer, je knevelt hem, je maakt haar los, dan bindt ze hem vast met een touw achter haar paard, gaat ze met die bandiet achter de paard, gaat ze met je ronddraaien. Ja, ik vind dat goud.

Tristan Suerink:
[1:09:59] Dat is ook goud.

Jurian Ubachs:
[1:10:01] Dat is zoveel leuker dan de best geschreven missie ever. Gewoon, je geeft gamers een speeltuin. En niet een speeltuin van, dit is het verhaal, gaat het verhaal maar voorgaan. Nee, je kan dingen verzinnen en dingen pakken op een onverwachte manier uit. Je wordt verrast. En dat heeft The Witcher. Maar Red Dead 2 heeft het nog veel meer. En ik verwacht ook dat dat een van de dingen is waar GTA 6 in gaat uitblinken. Want dat is wel echt een Rockstar ding om dat heel goed te doen.

Tristan Suerink:
[1:10:25] Ik weet met Red Dead Redemption 2. Ik heb een tijdje terug voor de grap op 4K zitten spelen. Want een van mijn collega's was heel nieuwsgierig hoe dat spel nou op 4K eruit zag. Op dat moment had ik een RX 6900 van AMD binnengekregen. En we hadden een 4K scherm. Dus wat is iets van? Laten we eens proberen. Maar we stonden ergens in het bos. Gewoon aan de zonsopgang te kijken. En gewoon de detail. Maar ook dat je bepaalde dieren ziet vertrekken. Want die gaan natuurlijk slapen. Want nachtdieren. En andere dieren zien opeens verschijnen. Eens ziet opeens hier de muggen opkomen. Want we stonden aan een watertje. Wat echt zoiets van, wauw. Dit had je bewijzen van, gewoon als achtergrond. Sommige mensen hebben natuurlijk van die filmpjes dat je een haardvuurtje hebt of een aquarium. Dit had je gewoon prima. Gewoon als achtergrond kunnen opzetten. Gewoon heel rustgevend, heel sereen. Dat je echt denkt van...

Randal Peelen:
[1:11:15] Ja, Annie Alston die heeft dus ook zo'n video over games en hoe ze met sneeuw omgaan. Deze guy duikt er wel in. Maar dat is dus bij Red Dead Redemption 2 ook met grote afstand. Want een game die best met sneeuw omgaat. En dan legt hij wel uit waar dat allemaal in zit. Maar een van die dingen is gewoon...

Jurian Ubachs:
[1:11:32] Die openingsscène. We hebben Red Dead Dead MC2 door de jaren best veel gebruikt voor benchmarks. Laattijden. Ik heb die openingsscène door de sneeuw in Red Dead MC2. Echt zeker vijftig keer gespeeld. Ik kan die scène echt niet meer zien. Helemaal klaar mee. Maar inderdaad, ze baggeren daar op een hele realistische manier door de sneeuw heen.

Randal Peelen:
[1:11:49] Ja, het zitten nog heel veel meer dingen. Hé.

Tristan Suerink:
[1:11:53] Ik heb nog een paar tips om misschien te proberen.

Jurian Ubachs:
[1:11:55] Ik heb ook nog wel tips.

Randal Peelen:
[1:11:56] Dan doen we gewoon een rondje tips.

Jurian Ubachs:
[1:11:59] Wow, we zitten nog niet eens in de bonus. Is er een bonus?

Randal Peelen:
[1:12:02] Ja, vast wel.

Tristan Suerink:
[1:12:03] Laten we eerst gewoon de normale tips doen. Zal ik aftrappen? Een van de mooiste dingen die ik heb gezien op die supercomputerconferentie was een harde schijvenclosure van Seagate.

Randal Peelen:
[1:12:15] Wat is daar nou boeiend aan?

Tristan Suerink:
[1:12:16] Wat is daar dan boeiend aan? Nou ja, ze hebben dus harde schijvenclosures nodig om natuurlijk een heleboel harde schijven in een kast inderdaad zijn erop te hangen. Maar het is hen gelukt om een systeem te maken waar je normaal gesproken in servers heb je die mooie caddies. Heb je ervaring mee?

Randal Peelen:
[1:12:32] Ja, sledes die je zo voorin achteren.

Tristan Suerink:
[1:12:34] Ja, die dingen.

Randal Peelen:
[1:12:35] Dat zijn voor de servers die niet alleen maar voor storage bedoeld zijn. Want als ze wel alleen maar voor storage bedoeld zijn, heb je vaak zo'n vier uur sleet. Die trek je er helemaal uit. We kunnen het tig schrijven.

Tristan Suerink:
[1:12:45] Ja, maar die hebben ook allemaal een caddy.

Randal Peelen:
[1:12:47] Oh ja.

Tristan Suerink:
[1:12:47] Die hebben allemaal een caddy.

Randal Peelen:
[1:12:48] Echt?

Tristan Suerink:
[1:12:48] Er zit allemaal een stukje plastic omheen.

Randal Peelen:
[1:12:50] Allemaal een hemel.

Tristan Suerink:
[1:12:50] Ja, dat is echt een crime als je dat moet omschroepen. Dat kan ik je uit de varen vertellen. Maar ze hebben dus een nieuwe closure ontworpen. Wat ook op die conferentie wel formeel werd aangekondigd. Zonder caddies. Ze hebben gewoon luikjes. Dan kan je hem instoppen en meteen dicht. En het mooie eraan is, die harde schijven hangen in rubbers. Want hoe groot die harde schijf is, hoe erg je last hebt van trillingen. Een leuk trucje wat je kan doen, als je harde schijf hebt in scheeltenaar, dan zie je de snelheid van je harde schijf omlaag zakken.

Randal Peelen:
[1:13:18] Wat?

Tristan Suerink:
[1:13:18] Ja, dat werkt.

Randal Peelen:
[1:13:20] Schreeuwen?

Tristan Suerink:
[1:13:20] Schreeuwen.

Randal Peelen:
[1:13:21] Wie heeft dit voor het eerst gedaan?

Tristan Suerink:
[1:13:23] Ik heb het heel lang geleden wel eens getest. Dus als je een benchmark hebt draaien van een stapel harde schijven, en je gaat het tegenaan schreeuwen, Dan zie je je datasnelheid omlaag zakken. Dat is gewoon meetbaar.

Randal Peelen:
[1:13:37] Dit wist ik niet.

Jurian Ubachs:
[1:13:39] Hebben mensen ook, als je tegen je gaat schreeuwen, dan gaat hun harde schijf.

Tristan Suerink:
[1:13:42] Ja, dat klopt.

Randal Peelen:
[1:13:43] Tenzij het voetballers zijn, want dan is het de dertiende man. Of de twaalfde man.

Tristan Suerink:
[1:13:49] Ze hebben dit eclose dus ook ontworpen voor 40 en 50 terabyte grote harde schijf. Die werken met lasertjes om het oppervlak op te warmen, Zodat je precies het bitje weg kan schrijven. Die zijn een soort van nanoschirurgie aan het doen op een stukje.

Randal Peelen:
[1:14:06] En waarom is het at that point niet beter om gewoon een SSD te pakken?

Tristan Suerink:
[1:14:11] Prijs.

Randal Peelen:
[1:14:11] Prijs. Ja, prijs.

Tristan Suerink:
[1:14:13] Nee, bedoel, een harde schijf heb je voor, plus minus duizend euro. SSD van dezelfde grote.

Randal Peelen:
[1:14:18] Het klinkt een beetje alsof er van die audiofielen dan een LP hebben, want die zijn zogenaamd veel beter. En dan dat die platenspeler ook nog een verwarmd bed heeft.

Tristan Suerink:
[1:14:29] Dat het vinyl moet opgewarmd worden.

Randal Peelen:
[1:14:31] Precies, ja. Zo klinkt dit een beetje.

Tristan Suerink:
[1:14:33] Maar ik kan je vertellen, het is echt... Ik als techneut, zeg maar... Ik hou van mooi ontworpen mechanische dingen. En ik zat wel echt te kijken van...

Randal Peelen:
[1:14:41] Ja.

Tristan Suerink:
[1:14:42] Wauw.

Randal Peelen:
[1:14:42] Ik moet je nagen... Je hebt er volgens mij een foto van.

Tristan Suerink:
[1:14:45] Ik heb een foto van. Dat ding zag er echt gewoon...

Randal Peelen:
[1:14:47] Ja, dat zag er wel vet uit. Dat geef ik toe. Bijna zo'n grill aan de voorkant die... Alsof een autofabrikant het ontworpen heeft.

Tristan Suerink:
[1:14:55] En al die dingetjes dat je ook gewoon je schijf kan wisselen. Ik had ook expres die schijf op alle mogelijke manieren ingestopt. Daarom is allemaal recht mee gehouden. Ze hebben er zelfs voor gezorgd, het mechaniek waarmee je het klepje open doet. Want als hij open staat en je duwt dat ding terug in de kast, kan je natuurlijk het klepje afbreken. Maar ze hebben ervoor gezorgd dat je het klepje heel makkelijk kan vervangen. Dus zelfs daar hebben we zo over nagedacht. Om even terug te komen op...

Randal Peelen:
[1:15:18] Waar vinden mensen dat ding?

Tristan Suerink:
[1:15:20] Gewoon Seagap.com. Dat ding heette Exos X4U100. Uit mijn hoofd.

Randal Peelen:
[1:15:28] Exos X4U100?

Tristan Suerink:
[1:15:29] Ja.

Randal Peelen:
[1:15:29] Oké.

Tristan Suerink:
[1:15:30] Ik had begrepen dat hij is bestelbaar. Vanaf begin volgend jaar kan je hem krijgen. Maar ik had echt zoiets van... Oké, wauw. Want ik heb heel een hoop schrijven en closures gezien. Ik heb een hoop gevloekt. Om verschillende redenen. En bij dit ding heb ik zoiets van... Wauw.

Randal Peelen:
[1:15:44] Oh ja, er is een 4u74 en een 4u100.

Tristan Suerink:
[1:15:49] Ja, dat heeft te maken. De een past in een 1 meter diepe kast. De ander heb je een 1,20 meter diepe kast.

Randal Peelen:
[1:15:54] En daar kunnen meer schijven in. Daar kan er meer schijven in. Dat is vond ik normaal.

Tristan Suerink:
[1:15:58] Maar het is echt een mooie... Ik heb met dat ding ook zitten klooien. En een van de ontwerpers stond ook naast me op de beurs. Die had zoiets van, je bent grondig bezig.

Randal Peelen:
[1:16:08] Er kan ook maar 3,2 petabyte in zo'n lade.

Tristan Suerink:
[1:16:11] Op dit moment. Maar dan moet je bedenken, als je 100 schijf hebt van 50 terabyte, dan heb je 5 petabyte.

Randal Peelen:
[1:16:19] Dat kan niet. Daar kan maar 3,2 in.

Tristan Suerink:
[1:16:21] Ja, nu. Over een paar heb je 50 terabyte schijf. Als je dat in je thuisnaast op zit, dan ben je wel even bezig om je freedomlijntje vol te trekken.

Randal Peelen:
[1:16:31] Ja, dat klopt. Nee, nee, nee. Maar ja, dat hebben we allemaal niet nodig, want we hebben de cloud, jongens.

Tristan Suerink:
[1:16:35] Dat is zeker waar.

Randal Peelen:
[1:16:36] Streamingdiensten. Dus we hebben al die op de afslag niet nodig.

Tristan Suerink:
[1:16:39] Nee, nee, nee. Het is voor je privéfoto's natuurlijk.

Randal Peelen:
[1:16:40] Precies, ja. Nou Jur, ben ik benieuwd of jij ook tips hebt.

Jurian Ubachs:
[1:16:45] Ik heb een tip, ja zeker wel. Ik ben echt... In mijn recente geschiedenis niet zo hoekt geweest aan een game als ik nu heb.

Randal Peelen:
[1:16:54] Oh?

Jurian Ubachs:
[1:16:54] Ik ben echt al sinds ik het gereverd heb en nog steeds... Ik moest even tussen de zorg op vakantie, maar daarna ben ik snel weer doorgegaan. Ark Raiders aan het spelen. Het is echt... Het is een extraction shooter, zoals dat heet. Verhaal is, de wereld is... Er is iets heel ergs gebeurd in de wereld en de mensheid leeft ondergronds. Want op het aardoppervlak zijn de robots van de Ark, de Ark robots... Die maken je daar het leven zuur. Die bewaken de opvlak. En er zijn hele grote enge, zeer dodelijke robots. Die je niet wil tegenkomen.

Randal Peelen:
[1:17:25] Of wel droontjes enzo.

Jurian Ubachs:
[1:17:26] Droontjes inderdaad. En die schiet je makkelijk. En er zijn ook andere raiders. Dat is ook PvP. Dus het idee is. Je gaat naar boven. Je vindt grondstoffen die je kunt gebruiken. Om te verkopen. Of onderdelen voor wapens. Of van alles. Of werkbanken te maken. En te verbeteren. Maar die grondstoffen willen anderen natuurlijk ook hebben. Dus er is een beetje een ding van. Oké, als jij iets tofs hebt. Maar ik wil het misschien ook hebben. Dan schiet ik jou misschien wel neer, pak ik het van je af. Weet je wat je verwacht in een PvP-shoot, dus dan gaat het meestal. Maar het leuke is dus dat dat in Ark Raiders in ieder geval in de eerste weken heel erg mee viel. Zeker, je kan het in solos, duos en trios spelen. In teamverband wordt er over het algemeen wel snel geschoten op elkaar door de teams. Maar in solos merk je gewoon dat heel veel spelers best wel pacifistisch zijn. Je hebt ook een emote waarmee je met één keer op de knop don't shoot kan roepen. Dat is eigenlijk een beetje de gangbare manier van andere mensen te laten weten. Dat jij in principe een eerlijke, een friendly speler bent. Kan ook met voice chat. Je hebt proximity chat. Ik heb altijd gewoon mijn mic openstaan. En dan zeg ik, ik schreeuw, ik ben friendly. En dan zijn er ook mensen die dat zeggen. En je toch alsnog gewoon voor je flikken schieten. Maar heb je ook. Maar het is wonderlijk om mee te maken. Je maakt dus allemaal leuke dingen mee. Ik kwam op een gegeven moment een groep van zes tegen. In solo's. Die dus allemaal op elkaar kunnen schieten. Die waren gewoon een beetje met elkaar aan het optrekken. En een guy was een liedje aan het zingen. Weet ik veel. En toen gingen we met grote robots vechten. Want je bent dan met meer. Dus je kan wat grotere dingen doen. En dan kon ik op een gegeven moment één guy tegen. Die zo naar die groep kijkt van het vak. En die begon op ons te schieten. Dus zes maanden gelijk op hem schieten. Heel mooi.

Jurian Ubachs:
[1:18:56] Ook wel een soort van. Iedereen van een gegeven moment waren we aan het schieten. En ik zit dus op een robot te schieten. En er komt een guy van die groep. Die dus bevriend was met mij. Komt zo voor me langsrennen. Ja dat is niet handig om te doen als je Friendly Fire hebt. Dus die gast die ging echt zo bam voor mijn neus neer. Zeg ik wat doe je? Ja, jij rent letterlijk voor mijn machinegeweer langs. Wat denk je dat er gebeurt als je dat doet? Ja, iedereen lachen natuurlijk. Het is een hele... vriendelijk, vriendelijker dan normaal community, laat ik het zo zeggen. Dat begint wel minder te worden, heb ik nu het idee. Dat weet ik vaker.

Randal Peelen:
[1:19:29] Ik heb dus van die YouTube-kanalen gezien die dan uit gingen zoeken hoe het verschil is tussen PS5-spelers en PC-spelers.

Jurian Ubachs:
[1:19:37] Dit is een YouTuber die die posts gevonden heeft, niemand anders is. Dit is ergens gepost. Je hebt inderdaad, cross-platform spelen. Ik speel ook samen met een paar gasten die op Playstation spelen, maar deze gasten hadden dus getest van ja, eentje speelde dan op Playstation eentje speelde dan op PC met crossplay uit en die had een significant veel hoger aantal potjes waarin hij dus niet door andere redeners is aangevallen, terwijl de ander van het aantal keer dat hij andere weet PC spelers.

Randal Peelen:
[1:20:04] Zijn een stuk liever.

Jurian Ubachs:
[1:20:06] En dat werd dan, volgens mij was het een Reddit post werd dat helemaal kapot geanalyseerd de mensen zeiden ook van ja PC spelers zijn wat meer welgevormde mensen hebben meer geld te besteden, PS5 spelers en kids die gewoon willen schieten. Ik denk vrij kort door de bocht, maar in grote lijnen.

Randal Peelen:
[1:20:26] Het eerste wat ik denk.

Jurian Ubachs:
[1:20:28] Als ik solo's doe, zet ik wel crossplay uit. Als ik met die andere jongens gespeeld heb, moet ik crossplay wel even aanhebben.

Randal Peelen:
[1:20:33] Wil jij een pc gamen?

Jurian Ubachs:
[1:20:33] Ja, ik wil deze pc.

Tristan Suerink:
[1:20:35] Dus het is 14 tegen 40 jarigen natuurlijk.

Jurian Ubachs:
[1:20:37] Tegen?

Tristan Suerink:
[1:20:38] 14 jarigen tegen 40 jarigen.

Jurian Ubachs:
[1:20:40] Ja, maar ja. Als je mij schiet dan ren ik weg met een renning om het hoekje. Maar om het hoekje ligt een mijn. Zoek het uit.

Randal Peelen:
[1:20:47] Wat ik heel leuk vind is wat je met multiplayer games wel vaker hebt. Dat je soort van onderlinge verhaallijntjes ontstaan. Ik zag zo'n video, ik denk op TikTok of ergens. Van twee spelers die kwamen elkaar tegen. Maar die werden snel bevriend. En die zeiden, kom laten we een codewoord afspreken. Voor als we moeten schieten. En volgens mij hadden ze cheesecake of zo.

Jurian Ubachs:
[1:21:09] Nou cheesecake. Oh I could go for some cheesecake.

Randal Peelen:
[1:21:12] Ja en op een gegeven moment. Nou ze liepen met z'n tweeën en gingen ze verder. En op een gegeven moment kwam er nog een derde speler bij. En die zei, oh niet schieten, niet schieten. Oh, zullen we met z'n drieën optrekken? Ja, is goed. Ik weet niet meer hoe dat gesprek ging, maar inderdaad...

Jurian Ubachs:
[1:21:23] Hij moest het ook twee keer zeggen. I said.

Randal Peelen:
[1:21:26] Die ene die zei op een gegeven moment het code woord. En toen pakte hij zijn wapen. En die andere zo, oh, nu moet ik ook. Dat was een soort van onderlinge code. En dat sloeg nergens op.

Jurian Ubachs:
[1:21:37] Er zijn best wel veel gasten. Die zijn dus aan het roleplay ernaar. Je hebt ook zo'n gasten, zo'n kerel die dan filmpjes maakt. De manier om die map uit te komen, op een heel aantal mappen. Dan heb je dan elevators, dan moet je erin en dan ga je weer naar beneden, zeg maar. En dan ben je succesvol ge-extract. En hij noemt zichzelf dan de elevator operator. Hij staat erbij, maar hij doet ook niks. Dus als er dus zo'n robot komt, laat hij zich ook afschieten. Hij verwacht dan dat de spelers hem beschermen. Maar hij roleplayt, dat ook helemaal niet dood. Sommige spelers schieten gewoon op hem en hij blijft dan... Hij noemt zichzelf a night. Het is heel grappig.

Randal Peelen:
[1:22:07] Ik zou het spel ook willen willen doen.

Jurian Ubachs:
[1:22:10] Het is helaas niet free to play. Het kost maar 40 euro of zo. Maar het is echt heel leuk. Ik heb er echt al 60 uur in zitten inmiddels. Het is letterlijk gewoon. Ik heb nu eigenlijk gewoon zin om naar huis te gaan. Om weer verder te spelen.

Randal Peelen:
[1:22:25] Dat is een mooi gevoel.

Jurian Ubachs:
[1:22:26] Ga ik niet doen. Maar het is echt lang geleden. Ik heb dit nog steeds wel vaker. Maar vooral bij single player RPG's. Want daar kan ik gewoon. Dan verlies ik mezelf helemaal in die wereld. Dan zit ik er helemaal mee in. En dan leef ik gewoon een week, twee weken. Gewoon met mijn hoofd in die wereld. Zit ik maar voor ik afdraag. Oh, zal ik morgen eens kunnen doen? Oh ja, ik wil dit nog even doen. Weet je wel. Ben je dan gewoon thuis. Terwijl je in een hamburger aan het flippen bent. Terwijl je aan het koken bent. Zit je nog even van. Oh kutzo. Ik wil eigenlijk even langs dat ene dorpje. Omdat die ene quest of te doen. Ben ik helemaal vergeten. En ja, dat is wel een lekker gevoel. Normaal heb ik dat zo alleen maar met singleplayer games. En nu heb ik dat hierbij ook. Ik gewoon denk. Ik ga vanavond even naar de Bird City. Pak even mijn shotgun. Ik ben vanochtend een paar keer neergeschoten. Ik ga vanavond even gasten kapotmaken. Wat dan altijd verkeerd afloopt. Maar oké prima. Maar ja het is dus wel. Je bouwt bepaalde wapenarsenaal op. Elke keer dat je wapenarsenaal meeneemt naar de wereld boven. Dan kan je hem ook kwijtraken. Dat is ook onderdeel van het spel. Wat wel cool is. Je kan er dus ook voor kiezen om een freeloadout te doen. Dan krijg je gewoon een soort van standaard wapen. En een basic ganaatje en whatever. Maar dat is dus niet je eigen suurverdiende wapens. Dus als jij er gewoon even niet lekker in zit. Je bent net vier keer dood gegaan of whatever. Kan je gewoon pakken freeloaden uit. Ga gewoon even een beetje looten. En dan kom je naar vanzelf. En voorzelf heb je alweer een memorabel potje wat gewoon vet was. Dat je denkt, ja deze was weer lekker. En dan bouw je je confidence weer op. En dan voor je het weet is er weer een week voorbij.

Tristan Suerink:
[1:23:45] Die vindt het vast jammer dat je de review niet langer mocht doen, denk ik, van dat spel.

Jurian Ubachs:
[1:23:51] Nou ja, ja en nee. Want het is natuurlijk ook wel iets wat continu verandert. Dus op een gegeven moment moet je ook wel een streep kunnen trekken voor de in-review. Ik wou tenminste nog zeggen dat de community heel vriendelijk was. De community begint steeds minder vriendelijk te worden online. Dus ik ben al lang blij dat ik hem toen gereviewd heb.

Tristan Suerink:
[1:24:04] Het kan zomaar zijn dat het over een jaar heel toxisch is en dat iedereen standaard neerschiet.

Jurian Ubachs:
[1:24:08] Ja, dat kan sowieso. Zo, maar wat ik er cool aan vind is dat het is van een best wel kleine studio. Of het is niet van de gerenomeerde DICE of weet ik het wat. En het heeft gewoon drie weken of vier weken na de release van Battlefield 6. Is het gewoon direct over Battlefield 6 heen gegaan. Gewoon een week nadat die game uit was knalde. Oh, dat vind ik wel vet. Stond ze boven Battlefield 6 in Steam.

Randal Peelen:
[1:24:32] Had er mooi als een underdog.

Jurian Ubachs:
[1:24:33] Ja, gewoon uit het niks. En ik, het was Dennis van Tweakers die telefoon is bij ons review. die zei van, hey, moet je eigenlijk niet eens een keer wat doen met Arc Radius? Ik had zoiets, Arc Radius, ik had er wel vagisch over gehoord. Ik wist al dat het een tijdje geplaytest werd. Ik dacht, ja, wat is Arc, hoezo? En toen ging ik wat je rondkijken en toen zag ik inderdaad dat het echt het exploderen was. Toen heb ik ook gewoon gekocht. Ik dacht, ja, ik kan wel PR, dan wachten ze dat ik een key krijg, maar ik kan hem ook gewoon kopen en dan kan ik gelijk beginnen. Dus dat gedaan. En ja, het is Dennis' schuld, maar ik ben er dus echt compleet aan verslaafd. Echt, gelukkig speelt Dennis zelf ook, dus ik zit regelmatig met hem en nog wat andere van Tweakers. Dus dat, ja, vanmiddag nog vanmiddag op Slack kwam hier van wie, hé, ik heb pauze. En ik zo, oké, ik ook. Nou, hebben we een potje gedaan. Ja, dat is mooi.

Tristan Suerink:
[1:25:19] Dat is wel geweldig.

Jurian Ubachs:
[1:25:20] Het is lang geleden dat ik aan een online multiplayer game zo verslingerd ben geraakt als aan ArcGraders.

Tristan Suerink:
[1:25:26] Gelukkig heb je binnenkort kerstvakantie.

Jurian Ubachs:
[1:25:28] Nee, ik ben net op vakantie geweest, dus ik ga niet echt kerstvakantie opnemen.

Tristan Suerink:
[1:25:32] Ja, je hebt de kerstdagen natuurlijk.

Jurian Ubachs:
[1:25:34] Ja, ik moet wel zeggen, mijn familie doet niet heel veel kerst. Dus ik heb waarschijnlijk op de kerstdagen zelf nog wel even tijd om de kerstgedachten uit te dragen met mijn wapens.

Tristan Suerink:
[1:25:44] Heel goed, heel goed. Mag ik nog één kleine tip noemen?

Randal Peelen:
[1:25:46] Ja.

Tristan Suerink:
[1:25:48] Er is een tekenfilmserie gemaakt door Adult Swim, genaamd Venture Brothers. Wat afspeelt in de wereld van Hanna-Barbara tekenfilms. En Hanna-Barbara is te maken van Scooby-Doo, Jetsons, Flinkstones.

Jurian Ubachs:
[1:26:00] Venture Bros.

Tristan Suerink:
[1:26:01] Ja.

Jurian Ubachs:
[1:26:03] Oké.

Tristan Suerink:
[1:26:03] Het is de langslopende tekenfilmserie van Cartoon Network geweest. Ze hebben iets van 20 jaar aan afleveringen geproduceerd.

Jurian Ubachs:
[1:26:11] Maar dat staat in 2003 begonnen aan 7 seizoenen staat hier.

Tristan Suerink:
[1:26:14] Ja, dat zijn 7 seizoenen. En in 2020 hebben ze een film uitgebracht om het verhaal af te maken.

Jurian Ubachs:
[1:26:21] Ah ja, oké.

Tristan Suerink:
[1:26:22] Maar het mooie eraan is dat hij heel erg consistent goed in elkaar zit qua verhaallijnen en wat er gebeurt. Maar het speelt af in een, nou ja, dus in die bedreft een tekenfilm. Dus je komt ook de Scooby-Doo's tegen, Moto Johnny Quest en dergelijke.

Randal Peelen:
[1:26:35] Oh.

Tristan Suerink:
[1:26:35] Die je allemaal van vroeger kent. Maar dan in volwassen vorm.

Randal Peelen:
[1:26:38] Hm. Als in die karakters zijn volwassen.

Tristan Suerink:
[1:26:42] Ja.

Randal Peelen:
[1:26:43] Oh.

Tristan Suerink:
[1:26:43] Ja.

Randal Peelen:
[1:26:44] Raar.

Tristan Suerink:
[1:26:44] Nee, dat is juist heel komisch en vermakelijk.

Randal Peelen:
[1:26:47] Wat?

Tristan Suerink:
[1:26:48] Kan ik je vertellen.

Randal Peelen:
[1:26:49] Oh, dat ben ik ook wel nieuwsgierig.

Tristan Suerink:
[1:26:51] Dus ik kan je zeggen, een grote aanrader. Het eerste seizoen is een beetje gek, maar daarna wordt het een stuk beter. En wat er uiteindelijk gebeurt in die serie is, je hebt twee broers. Hun vader is een super wetenschapper. Die ook van die wazige superwetenschapper dingen doet. Die normaal gesproken wel eens een tekensfilm ziet. Zoals zeg maar een compleet eigen ruimteschip. Wat gewoon à la de ISS rondom de wereld heen gaat. Supersonische vliegtuigen. Er zit een soort van absurdisme in. Maar wel op een leuke manier.

Randal Peelen:
[1:27:23] Ja, klinkt wel tof.

Tristan Suerink:
[1:27:24] Je kan ik wel heel gaan raden.

Randal Peelen:
[1:27:25] Tot zover deze aflevering van Met Nerds om tafel. En Met Nerds om tafel is een podcast door Jurian Uwachs. En mij, Randal Peen en onze panelleden zijn Annelies Verhelst. Ruurd Sanders en Sander Bijleveld. We worden met regelmatig geëdit door Maarten van Woerkomt deze aflevering ook weer. Lekker bezig Maarten. Sorry voor het gedoe. Nee, dat is niet waar. Dat is one taker. Makkie. Zero kills. Onze rasneurd van vandaag was Tristan Suurink. Tristan, dank dat je er weer was.

Tristan Suerink:
[1:27:50] Graag gedaan.

Randal Peelen:
[1:27:51] Mensen kunnen niks over jou te weten komen, want jij bent volstrekt anoniem en onzichtbaar op internet.

Tristan Suerink:
[1:27:55] Zeker.

Randal Peelen:
[1:27:56] Graag zo. Precies.

Tristan Suerink:
[1:27:57] Ik kom nog steeds naar de open dag van Nikkev in oktober.

Randal Peelen:
[1:28:00] Precies, dat kunnen mensen wel doen. meer informatie over ons staat op onze website als mnot.nl en join onze slechtegingen 1500 jamant, baben en gezellig nerdje voor, je kunt ook vragen stellen aan de volgende gastnerds in het kanaal, vragen van de luisteraar en word je nou vriend van de show, dan hoor je tot de echte crème de la crème van de luisteraars en dan kun je in het clubhuisje, gaat naar 4 meters per jaar, stikken ze biervultjes, gaan door je briefbusje luistert zonder reclame, eerder aan de rest en elke week met een pracht van een bonusaflevering voor nu, hartelijk dank voor het luisteren en tot de volgende keer.

Abonneer

Ontvang elke aflevering direct!

Categorieën

Nerds

Aaron Mirck (4)
Adriaan ter Braack (1)
Adrianos Kyrmos (1)
Albert Vergeer (1)
Alex Schoonkind (1)
Alexander Klöpping (3)
Ali El Hassouni (1)
Ali Niknam (2)
Ancilla van de Leest (1)
Anco Scholte ter Horst (3)
André Meij (1)
Anic van Damme (2)
Anna Luna Post (1)
Annabel Nijhof (1)
Anne Ardon (1)
Anne Bras (1)
Anne Jan Brouwer (1)
Annefleur Klinkhamer (2)
Annelies Verhelst (8)
Anouk Muis (1)
Anouk Ruhaak (1)
Arco Gnocchi (1)
Arie Koomen (1)
Arjo van der Ham (1)
Arno Bakker (1)
Arnoud Engelfriet (1)
Arnoud Wokke (9)
Astrid Oosenbrug (1)
Auke Hoekstra (1)
Barbara Kathmann (1)
Barend Frans (4)
Barnier Geerling (1)
Bart de Water (5)
Bart Mol (1)
Bart van den Akker (2)
Bart-Jan de Brouwer (1)
Bas R (1)
Bastiaan Vroegop (5)
Ben van der Burg (2)
Bert Hubert (5)
Bert Slachter (1)
Bibi van Alphen (1)
Boba (3)
Boris Veldhuijzen van Zanten (1)
Bram Kanstein (1)
Bram van Dijk (1)
Brenno de Winter (1)
Casper Meijer (1)
Channah Vogel (1)
Chantal Schinkels (1)
Chantal Stekelenburg (6)
Chris (1)
Chris Blok (1)
Christ Coolen (1)
Christel Sanders (1)
Christian Schaffner (1)
Constantijn van Oranje (1)
Cuno van 't Hoff (1)
Daan Kleiman (1)
Damn Honey (3)
Daniël Kegel (75)
Daniël Luthra (1)
Daniël Mol (1)
Daniël Verlaan (2)
Danijel Dercksen (1)
Danny Oosterveer (2)
Dave Aaldering (5)
Dave Borghuis (1)
Dave Maasland (1)
David Rijlaarsdam (1)
David van Dorsten (2)
Davy van Iersel (1)
Dennis Doomen (1)
Dennis Mons (2)
Dennis Wijnberg (2)
Desiguusje (1)
Dewi van de Vyver (1)
Diana Krieger (2)
Diederik Broekhuizen (1)
Dion Linsen (1)
Dries Depoorter (1)
Duco Vaillant (2)
Ed Achterberg (1)
Edwin Vlieg (1)
Eefje 'Sjokz' Depoortere (2)
Egon Willighagen (1)
Eke Bosman (1)
Elger Jonker ("Stitch") (2)
Elger van der Wel (2)
Eline Muijres (1)
Elisabeth Huis in 't Veld (1)
Ellemieke Hemmers (1)
Ellen Mok (2)
Els de Jong (1)
Emile 'Mux' Nijssen (1)
Emile Nijssen (1)
Emilio Guzman (1)
Emily Jacometti (1)
Eric van Uden (2)
Erik Bais (7)
Erik Kemp (1)
Erik Remmelzwaal (1)
Erik van Oosbree (1)
Ernst-Jan Pfauth (1)
Erwin Lengkeek (1)
Esther Crabbendam (11)
Eva Gouwens (1)
Evelyn Austin (2)
Farhaz Hofman (2)
Felienne Hermans (3)
Felix "Electric Felix" Hamer (3)
Ferry (1)
Ferry Stelte (Epiphany) (1)
Fleur van Leusden (1)
Floor Drees (1)
Floris Bot (163)
Floris Daelemans (1)
Floris de Bijl (2)
Floris Poort (1)
Floris van Lint (1)
Foaly (1)
Foeke Postma (2)
Francien Regelink (1)
Frans Grotepass (1)
Frederik Zevenbergen (31)
Gerdien Dalmulder (1)
Gerine Lodder (2)
Gijs Wilbrink (1)
Gina Doekhie (1)
Guido Jansen (1)
Hans de Zwart (2)
Harmen van Rossum (1)
Hasan Tasdemir (1)
Hay Kranen (1)
Hendrik Rood (2)
Henri de Jong (1)
Herman Veenstra (1)
Hester Borm (1)
Hidde de Vries (1)
Hidde Smit (1)
Hind Dekker-Abdulaziz (1)
Huib Modderkolk (1)
Ibo Orgut (2)
Ineke Scheffers (1)
Ionica Smeets (1)
Irmo Manie (1)
Ivo Toby (1)
Jaap (1)
Jaime Karremann (1)
Jan Meeus (1)
Jan Meijroos (4)
Jarno Beumer (1)
Jasper Schilder (1)
Jasper van der Meij (1)
Jasper van Kuijk (1)
Jaya Baloo (2)
Jeffrey (1)
Jelle Prins (6)
Jeroen Groeneweg (1)
Jeroen Horlings (1)
Jeroen Kraan (1)
Jeroen Verkroost (1)
Jeroen Wollaars (1)
Jesse Wienholts (1)
Jim Jansen (1)
Jim Stolk (2)
Job Snijders (3)
Jochem Wieringa (1)
Joe van Burik (2)
Joey van Koningsbruggen (1)
Jonna ter Veer (2)
Joost Greunsven (1)
Joost Schellevis (88)
Joost van Rooij (1)
Jorn Rigter (1)
Jorrit Monné (1)
Jos Weyers (2)
Judith van Stegeren (1)
Julia Janssen (5)
Julian Huijbregts (1)
Jurian Ubachs (294)
Karen Palmer (1)
Kay Eeftink (1)
Kees Teszelszky (1)
Kees Verhoeven (2)
Kevin Verkruijssen (1)
Kirsten Verdel (1)
Koen van Hove (1)
Koos Mooten (1)
Krijn Soeteman (6)
Kristian Spek (1)
Laurens Verhagen (1)
Laurens Vreekamp (1)
Lennaert Lubberding (1)
Levien Nordeman (2)
Lieven Heeremans (2)
Linda Duits (3)
Lisa Boerop (1)
Lisa de Wilde (1)
Liza van Lonkhuyzen (1)
Lodewijk van Zwieten (1)
Lotje Beek (1)
Lucinda Sterk (1)
Luke (1)
Luuk Ikink (1)
Lykle de Vries (1)
Maarten den Braber (2)
Maarten Hendriks (1)
Maarten Peelen (1)
Maarten Reijnders (1)
Maarten Staats (2)
Maarten van Woerkom (16)
Manu Busschots (1)
Marc de Haas (1)
Marc van den Hul (1)
Marcel van der Velde (3)
Margriet Palm (1)
Marie Lotte Hagen (3)
Marieke de Veer (1)
Marieke Smits (2)
Marin Heideman (1)
Marino van Zelst (4)
Mark Versteden (1)
Mark Visbeek (1)
Mark Vletter (2)
Marleen Stikker (1)
Martijn Aslander (1)
Martijn van der Meer (1)
Mary-Jo Diepeveen (1)
Mathieu Andriessen (4)
Mathilde Sanders (1)
Matthijs Jaspers (1)
Matthijs Pontier (2)
Maurice Schutte (1)
Melanie Rieback (2)
Menno (1)
Merel Koning (1)
Michel van Baal (1)
Michiel Bakker (1)
Michiel Veenstra (1)
Michiel Wiggers (1)
Mike van Rijswijk (1)
Miriam Schoon (1)
Mischa Peters (1)
Nando Kasteleijn (3)
Nelleke Poorthuis (1)
Nick Bouwhuis (3)
Nico Dekens ("Dutch Osint Guy") (1)
Nico Voskamp (1)
Nicolas Höning (1)
Nicole Verhoeven (1)
Niels Kalkman (1)
Niels Raijer (3)
Nilüfer Gündoğan (1)
Nydia van Voorthuizen (3)
Oscar Wieman (1)
Patrick Bachofner (1)
Patrick Kicken (1)
Patrick Schreurs (1)
Paul Hulsebosch (1)
Paul Sprangers (1)
Paul Veugen (2)
Pauline Vos (1)
Paulus Schoutsen (1)
Peter Bouwman (1)
Peter Koning (2)
Peter Koop (1)
Peter van Dijk (1)
Peter van Rijn (1)
Pieter Zwart (1)
Pim Verlaan (1)
Quintin Schevernels (1)
Rachid Finge (3)
Randal Peelen (422)
Raymon Mens (2)
Reinier Ladan (4)
Remco de Boer (1)
Remco Dirks (1)
Remco van Mook (1)
Rianne van der Stelt (1)
Rickey Gevers (1)
Rik van Duijn (2)
RL (1)
Rob Peelen (1)
Robby Stein (1)
Robert Vrancken (1)
Robert-Jan Huijsman (9)
Roel Andringa-Boxum (1)
Roel Konijnendijk (1)
Roelant Kooij (2)
Rolf Hut (1)
Ron Vorstermans (1)
Rudolf van der Berg (2)
Ruurd Sanders (69)
Saber Karmous (5)
Sabrina Verhage (1)
Sam de Bolle (1)
Sander Bijleveld (48)
Sander Blok (1)
Sander Denneman (2)
Sander Duivestein (1)
Sander Gordijn ("Meester Sander") (1)
Sander van den Bogaerde (1)
Sanne Kanis (2)
Sanne Maasakkers (1)
Sanne Vilters (1)
Saša Svitlica (2)
Sebas van den Brink (1)
Sebastiaan (1)
Sebastien Lintz (1)
Selmar Smit (1)
Sicco de Knecht (2)
Sidney Vollmer (1)
Sjoerd Perfors (2)
Sophie van Veenen (3)
Stef van Grieken (2)
Stefan Mennes (1)
Stephan Vegelien (1)
Steven van Wel (1)
Stijn Bronzwaer (1)
Stijn Bruers (1)
Stijn Henneveld (1)
Thijs de Maa (1)
Thijs Niks (2)
Thijs Suijten (1)
Thijs Thielemans (1)
Thijs van Bruxvoort (1)
Thijs van Domburg (1)
Thomas Kole (1)
Tijs Hofmans (5)
Tim Cure (1)
Tim de Gier (1)
Tim Koehoorn (1)
Tim Kuik (1)
Tim Murck (1)
Tim Oerlemans (1)
Tim Seegers (1)
Tim Sevenants (1)
Tim van Deursen (1)
Tom Clement (1)
Tom Louwerse (1)
Ton Siedsma (1)
Tristan Suerink (5)
Twan Welboren (1)
Victor van Doorn (1)
Vincent Houwert (1)
Vivianne Bendermacher (1)
Ward Geene (1)
Wido Potters (2)
Wiebe van der Werk (1)
Wieger Wamelink (1)
Wietse Boonstra (1)
Wietse Hage (1)
Wilbert de Vries (1)
Willem van Leeuwen (1)
Winny de Jong (1)
Wout Funnekotter (1)
Wouter Prins (1)
Xander Bouwman (1)
Yeni Joseph (1)
Yordi Yamali (1)
Yorick Bleijenberg (4)