S08E23 – Prins Constantijn van Oranje over Techleap en de staat van tech-startups in Nederland

Randal Peelen
Met Nerds om tafel wordt mede mogelijk gemaakt door ICT Group. Bij ICT Group werk je met ruim 1400 andere nerds aan software voor producten en diensten. In alle hoeken van de samenleving. Klanten waarvoor ICT Group software schrijft zijn onder meer ASML, Philips en PostNL. Dus ze helpen van de. . Fantastische Nederlandse bedrijven met het maken van het hart van jouw favoriete gadgets en apparatuur en helpen er ook voor zorgen dat het zo efficiënt mogelijk bij jou thuis bezorgd wordt. Kijk voor meer informatie op ict. eu. Of werken bij ict.

Jurian Ubachs
nl Doe jij de mooie zeer spontane totaal niet bedachte cold open, Random?

Randal Peelen
Dat was wel mijn plan, ja. Ja, dat is trouwens sowieso een klein stukje coaching dat we wellicht kunnen gebruiken. We zijn onwijs gewend om te tutoyeren en redelijk relaxed te praten. Ik kan me voorstellen dat er in dit gremium misschien een gebruikelijke aanspreeksvorm is. Is dat nog een ding?

Constantijn van Oranje
Ja, ik wil graag koninkke hoogheid en prins.

Jurian Ubachs
Zijn excellentie. Ik vond het wel mooi bij de intro van het techdebat ook, dat die prestatrice ook meteen zei van we kennen elkaar goed en in de techwereld is het zeer normaal om elkaar te tutoyeren. Nou, bij deze.

Floris Bot
Ja, ben je er klaar voor?

Randal Peelen
Ja, ik ben al helemaal. . Ik heb alleen mijn vensters steeds verkeerd. Oké. S'avonds ben je veel sneller dan nu. Dat klopt, ja, maar dan ben ik aan het bieren. Ja, dat is nu een beetje gek. Nou oké, komt ie. Welkom bij MetNerds om tafel. We praten vandaag met Floris en Jurian. En mijn naam is Randal Pelen. Onze gastnerd van vandaag is zijn koninklijke hoogheid Constantijn Christoph Frederik Ashwin. Prins der Nederlander, Prins van Oranje Nassau Jonkheer van Amsberg, bekend van de succesvolle scale-up Het Koninklij der Nederlanden. En oldtime classics zoals. . . Koning en Koninginedag op tv. Maar veel belangrijker in deze hoedanigheid. Speciale gezant van TechLiep. nl en co-founder van Startupfest Europe. Directeur Digital Technology en macro strategie bij MAP in Londen en Edge Fellow bij het Lloyd Center for the Edge. En ja, we gaan het in deze hoedanigheid eigenlijk vooral over start-ups hebben. Dus prachtig voor. Bij Merds om tafel. Allereerst Constantijn, hartelijk dank voor het inbellen en welkom in de show. Mogen we jou nerd noemen? Zou je jezelf daarmee kunnen bestempelen?

Constantijn van Oranje
Ja, doe maar. Maar ik ben het niet.

Randal Peelen
Nee, en waar zit hem dat dan in?

Constantijn van Oranje
Nou, ik heb ooit wel wat. . Ik moest voor mijn eindexamen zelfs nog programmeren, maar dat was nog niet basic. En ik heb ooit wel een kleine programmeercursus gevolgd, maar daar ben ik eigenlijk nooit in doorgegaan. En ik ben eigenlijk in mijn leven toch vooral met. . beleid bezig geweest. En consulting en zo. Dus ja, ik zou de eretitel nerd. Dus die mag ik niet claimen van mezelf.

Randal Peelen
Wel fijn dat het een eretitel is. Ik heb. Een mooie herinnering bij ons op de Slack, het chatkanaal waar onze luisteraars ook welkom zijn. Is altijd zo'n gifje als iemand bij een bepaalde club komt en dan zie je iedereen zo one of us, one of us uit de Wolf of Wall Street. Dat gevoel heb ik nu ook een beetje. Yes, we hebben een nerd in ons midden. We hebben natuurlijk, Jurian die zei net al eventjes, gisteren een verkiezingsdebat zit te kijken. Dat was in de hoedanigheid van TechLiep. Allereerst zou je kort toe kunnen lichten voor de luisteraar wat TechLIP precies inhoudt?

Constantijn van Oranje
TechLib is de opvolger van Startup Delta. En nu volledig door de overheid gefinancierd om. . Scale-ups te helpen, doorgroeien en vooral ook het ecosysteem te verbeteren, zodat bedrijven kunnen opschalen. Dus wij identificeren barrières daarvoor. We verzamelen informatie, proberen beter inzicht te krijgen in hoe ontwikkelingen zijn en werken met allerlei partijen samen om die barrières weg te nemen en om scalers te helpen.

Randal Peelen
Ik bedenk me net dat we nog een kleine shout-out zouden kunnen doen. Want we zijn deze aflevering aan het opnemen via riverside. fm. En Riverside is niet geheel toevallig, ook een Nederlandse start-up. Nou, de mensen die de podcast zitten te luisteren zijn voornamelijk in Nederlandse handen wat dat betreft. En dat vind ik dan toch ook wel leuk.

Jurian Ubachs
Volgens mij zitten die ook precies in de fase waar Techliep zich dan nu mee bezighoudt. Ik ken Riverside dan net al iets langer dan de rest hier, omdat we bij tweakers er ook voor de podcast gebruik van maken. Het is inderdaad echt de growing pains, het kleine team dat dan steeds eigenlijk iets te snel groeit en dat soort dingen en de goede pijntjes die erbij komen kijken, dat we allemaal vanaf de eerste rij mee mogen maken. Wel een goed voorbeeld inderdaad, Randol.

Randal Peelen
Dus je wou zeggen dat het niet altijd al zo soepel en vlekkeloos werkte?

Jurian Ubachs
Ik zou die schijn op kunnen houden, maar daar hebben we iets teveel bloedzweet en tranen aan moeten besteden.

Randal Peelen
Ja, en om gelijk maar met die groeipijnen te beginnen, wat zijn de. . Is er een bepaalde top drie, top zoveel te noemen van uitdagingen die start-ups in Nederland zouden kunnen hebben?

Constantijn van Oranje
Ik denk dat die overal wel een beetje hetzelfde zijn. In Nederland alleen dat misschien is een van de uitdagingen dat het een kleine markt is en dat dat ook voor veel ondernemers het frame bepaalt. En ik heb wat podcasts gedaan met succesvolle Nederlandse founders die eigenlijk altijd vanaf het begin af aan al een internationale strategie hadden. En als je dat niet doet en de meesten doen dat niet, die beginnen eerst lokaal en dan moet je iedere keer weer opschalen. Dat betekent ook het soort van mensen wat je inhuurt. Dan heb je alleen maar Nederlanders. bijvoorbeeld uit een bepaalde regio en dan moet je en dan moet je buitenlanders ook gaan aantrekken en die cultuur is weer heel moeilijk daar moet je allemaal over nagedacht hebben al anders moet je het iedere keer weer opnieuw doen Dus dat is misschien wel een typisch Nederlands probleem voor een kleinere markt. Verder ja Het zijn eigenlijk veel dingen die bij de ondernemers zelf liggen. Dus er is in Nederland een of andere afkeer tegen venture capital. Heel veel ondernemers zijn er nog best wel. . Vantrouwig over willen eigenlijk niets weggeven. En dat geldt ook naar aandelen naar hun eigen medewerkers. Dat wij dan medewerkers participatie noemen. Als je wil groeien en je wil mensen motiveren, je wil echt goede mensen aantrekken, dan moet je ook bereid zijn om een stukje van je eigendom af te geven. Dus het zijn eigenlijk allemaal dingen die vooral bij de ondernemers zelf liggen.

Jurian Ubachs
Waar komt die afkeer vandaan? Je brengt het nu alsof dat heel iets. Speciaal voor Nederlandse ondernemers is. Waarom hebben wij die afkeer zo sterk?

Constantijn van Oranje
Nou, we zien dat wel. Ik denk dat het bij andere, dus waarschijnlijk in andere Europese landen ook zo. In de landen waar zoals Israël en in Scandinavië. Nou, Truxilicum Valley is het veel meer ingebakken en daar hoort het Benji Cap toch gewoon bij het groeimodel. Terwijl in Nederland proberen we over het algemeen heel lang te bootstrappen en zo snel mogelijk inkomsten te genereren. En daarmee is de focus wat minder op snel marktaandeel te pakken. En dat is typisch iets wat een venture capitalist van je vraagt. Zeker als je natuurlijk een SaaS-bedrijf bent of je zit in fintech. Of bij Deep Tech is dat misschien lichter wat anders. Die nadru op heel snel groeien is hier minder. En hier is meer ondernemer die graag controle behouden. En dat heeft ook denk ik iets te maken met venture capital. Dat in Nederland is ook een achtergrond. En die was misschien iets meer financieel bankair in het verleden, minder ondernemers. En waardoor al snel rendementen geëist werden. met een relatieve korte tijdhorizont van drie tot vijf jaar in plaats van tien jaar. En daar werd ook misschien wat meer risico meiding. Dus we willen al eigenlijk al snel Dat je aantoont dat je winst maakt. En dat is bij een Amerikaanse venturecapitalist vaak minder in de wat. Ga maar vooral eerst heel hard groeien en de winst komt later wel. Dus ik denk dat het elkaar. Ja, een beetje elkaar bepaald heeft. Maar er zit wel een stuk dus in de cultuur van Nederlands ondernemers die zich misschien soms zelf in de weg staan.

Randal Peelen
Nou, we herkennen dat eigenlijk in deze podcast ook wel. Als ik gewoon even top of mind drie personen moet noemen die hier aan tafel hebben gezeten en toch wel hoge ogen gooien met hun werkgever of hun eigen start-up. Dan zijn er twee daarvan. Echt de oceaan overgevlogen om daar te gaan wonen en te vestigen. Om bijvoorbeeld bij Google te gaan werken. Nou goed, dat bedrijf spreekt zo ontzettend tot de verbeelding dat mensen gewoon een high five geven als je daarheen gaat en er blind vanuit gaan. Dat je daar dus ook echt wel meer zal verdienen dan dat in Nederland het geval zou zijn. En dat is helaas ook zo. Nee, kijk, daar staat natuurlijk van alles tegenover. Maar dat is niet wat je tijdens een borrel of tijdens een verjaardag aan elkaar te vertellen bent. Dan vertel je hoeveel je verdient. En dan is dat opeens. .

Jurian Ubachs
Kan je dat op een verjaardag aan mensen?

Randal Peelen
Jij kan wel zijn op weer.

Constantijn van Oranje
We hebben al vastgesteld dat hij in zijn eentje aan bier drinken is. Dus misschien vertelt hij allemaal dingen aan zichzelf.

Randal Peelen
Woensdagmiddag, ik ben een vrij mens als ik zo kan leven.

Jurian Ubachs
Maar ik snap wel waar je naartoe met je vraag. Het sluit een beetje aan bij een gedachte die ik had. Want het techdebat op RTL dat begon. Werd ingeleid door Constantijn en daarna door een eerste vraag. Dat was de oprichter van de bunkbank, geloof ik. En die zat op dat moment in Amerika om bunk te laten groeien. En eigenlijk. Is dat een hele mooie illustratie bij wat je net vertelt? Je moet eigenlijk veel sneller naar het buitenland kijken, want hier in Nederland is misschien gewoon niet genoeg.

Floris Bot
Het is te klein.

Jurian Ubachs
We hebben maar 17 miljoen meesten.

Constantijn van Oranje
Ik wil bij Van Moof. Die hadden eigenlijk het idee, ook hun purpose was heel erg hoog. Ze wilden eigenlijk dat iedereen zo zou fietsen zoals in Amsterdam. Dus ik keek meteen naar New York en San Francisco. Toen kwamen ze achter dat ze, en de productie meteen in Taiwan, want daar hebben ze waarschijnlijk blijkbaar de beste fietsenproductie. Dus ze hebben het meteen internationaal opgezet. Toen kwamen ze daarachter dat de temperatuur te warm of te hoog is voor fietsen. En dat je heuvels hebt. Dus dat je, toen kwamen ze op het idee van je moet er een motortje in stoppen. En we hadden natuurlijk de Fartamatic vroeger in Nederland, maar daar wil je niet dood op gezien worden. En de meeste mensen die erop zaten, waren al half dood. En toen dachten ze, we moeten een hele sexy fiets maken. Maar als die sexy is, dan is hij die meer goedkoop en robuust. En hoe zorg je dan dat die niet gestolen wordt? Dus toen kwamen er allerlei andere. designvragen uit voort. Maar zonder die ambitie waren ze nooit gekomen. En ze zagen dus dat ze die rubuuste stafffiets wel in Amsterdam heel goed verkochten. Maar dus niet Hun ambitie om het vooral in andere delen van de wereld ook weg te zetten. En als ze die niet van tevoren hadden gehad, waren ze er nooit toe gekomen. Dan was de huidige vermoefiets ook niet ontwikkeld waarschijnlijk.

Randal Peelen
Dat is wel een mooie trouwens, want ik had net een soort relatie dat een beetje doodliep dat iedereen die ik ken die bij een toffe start-up is gaan werken eigenlijk naar het buitenland is vertrokken. Dus in mijn kring is dat zonde. Of Florence steekt zijn hand op. Hij werkt ook bij een toffe startup. Nou, mag jij zo meteen vertellen hoe. . Jij werkt ook bij een toffe start-up. Dat is waar, maar die bestaat ook alweer 20 euro. Ah, wel een scale-up in principe eigenlijk. Dat terzijde, dat romantische idee, daar trigger ik even op. Want je zegt heel mooi, Van Move heeft een soort purpose. Ik heb allemaal van die inspirerende talks zitten kijken, onder andere van Simon Sinek, van Start with Why. Zou dat eigenlijk niet typisch Nederlands kunnen zijn dat we ons ontzettend trots en verbonden voelen door wat we in de wereld mogelijk weten te maken in plaats van per se dat grote geld willen verdienen?

Constantijn van Oranje
Is dat een gedachte die wel echt een heel groot stuk van de kern. Omdat we ik heb heel veel ondernemers ontmoeten waar het eigenlijk helemaal niet ging om het geld. En zeker als het in de purposehoek zit. En heel vaak hoeven mensen dan ik ben een impact ondernemer en daar gaat het om. Ik zei, maar hoe wil je dan je impact vergroten? En dan wordt het geld verdienen en veel geld aantrekken is ook weer belangrijk om je impact te vergroten. Ik denk dat ze die dingen niet zo tegenover elkaar moeten zetten. Ik denk dat Tesla een hele goede purpose heeft. Het is nu het meest waardevolle bedrijf in de wereld of in ieder geval, en ik geloof dat Elon Musk langs wel de rijkste man is in de wereld. Heeft er niet aan in de weg gestaan om enorme impuls te geven aan elektrische rijen die er niet gekomen zou zijn zonder hem. Of zonder NIO, misschien in China, maar die zit nou niet op onze markt actief. Dus ik denk dat die twee elkaar niet tegenaan, zelfs elkaar versterken. Als je een grote impact wil maken, moet je ook veel geld verdienen. En of je dat dan herinvesteert en vervolgens dat geld aan andere dingen uitgeeft, dat is een heel ander verhaal. Maar je klein houden omdat je wil focussen op impact, niet op geld, dat is voor mij een verkeerde insteek.

Randal Peelen
Dan ga je je doel niet behalen. Nee. Hoe zit dat bij jouw start-up, Floris? Want geld is hier misschien een vies woord en je zegt net ik werk bij een toffe Nederlandse start-up. In hoeverre. Komt geld daar echt in het dagelijks leven om de hoek kijken?

Floris Bot
We zijn sinds maart vorig jaar gegroeid naar nu. Toen zo'n beetje 13 man, nu 70. We hebben nog twaalf vacatures openstaan. Dat is ook mijn tip. Kom bij mij werken. En we hebben inmiddels wel wat contracten getekend, ook wel grote forse contracten met de interessante partijen. Maar de focus was nu gewoon zorg dat je een product hebt waar mensen op zitten te wachten. En dat pas binnen je eigen doelstelling. Wij zitten in de identity sphere. We maken dingen rondom certificaten en handtekeningen en dat soort spullen. Wij zochten gewoon een goede grote partner om samen mee los te gaan. En het werk erheen stond allemaal in teken van zorg dat je de beste bent, zorg dat je je sit-op orde hebt, zorg dat je technologisch vooraan staat. En dat je klaar bent om eigenlijk in no time 100, 150. 000 man te gaan omboorden. En daar zijn we nu zo'n beetje. Dus dat is wel vet.

Randal Peelen
Maar in hoeverre speelt dat geld daar dan een rol in?

Floris Bot
Nou ja, als je 70 man voor je hebt, werken dus niet gratis. Dus weet je, daar moet nu nog geld achteraan. Ja, ik kan niet zoveel vertellen over wat de doelstelling daar is. Ik weet niet wat ik daarover mag delen. Maar er zijn natuurlijk doelstellingen over wanneer je. Wanneer je burn rate zo laag moet zijn dat je het met veel minder toe kan. En wij zijn nu aan het verminderen van die burn rate begonnen. Dus dat is waar wij zijn. Maar wat ik vooral merk is dat er was een visie van twee, drie man. En op basis van die visie hebben zij andere mensen geïnspireerd en aangetrokken. En dus wij zijn in sommige opzichten meer een movement dan een start-up, zullen we maar zeggen.

Randal Peelen
En dat was van gaaf om te kunnen zeggen, ja.

Floris Bot
Ja, dat vind ik echt tof.

Randal Peelen
En je ziet waar mij nog gas voor jouw voeten wegprongelijk.

Jurian Ubachs
Nee, nee, nee. Maar ik wilde een vervolgvraag stellen. Het is heel goed dat jullie er nog even op blijven hangen hoor. Als je er nog meer over wilden weten. Nou, kom op met die vervolgvraag dan. Nou ja, nee, want we hebben het nu over, we benoemen een aantal concrete dingen die als problemen kunnen optreden. voor een start-up een stap kan zetten naar een scale-up. Maar ik denk dat het niet voor alles luisteraars gesneden koek is waar Nederland nu zeg maar, als je een denkbeeldige ranglijst zou maken van de wereld, waar we dan staan met. . Hoe het gaat met onze startups en scale-ups. Ik denk misschien dat het simpel is als Constantijn ons daar even een hele korte state of the nation geeft als het gaat om hoe goed we zijn met startups. En ja, hoe naar ik begrijp. Scal-ups zullen toch een beetje achterblijven.

Constantijn van Oranje
In relatieve termen zijn ook een beetje lastig. We vergelijken meestal niet landen, maar steden. Dus het is vooral Londen en San Francisco en dan LA misschien en Boston en Tel Aviv en zo. Maar in Nederland hebben we het altijd in de benchmark altijd wel handig gedaan, want we hebben altijd Amsterdam genomen en dan Startup Delta genoemd. Dus dat is met een cirkel van ongeveer Een radius ongeveer 90 kilometer eromheen. Dus je pakt een groot stuk van Nederland mee. Want als je Amsterdam vergelijkt met met andere. Het zit eerder in de categorie Birmingham en Manchester. En Maar als Nederland als geheel zitten we zijn we vrij goed bezig. We zijn gewoon op de dertiende plaats in de wereld, wat dat dan ook betekent. Je ziet dat het volume aan venture capital enorm toeneemt. Vooral ook veel is een derde van buitenlands kapitaal. Dus dat is én een probleem in zoverre dat de. . Vooral de grote tickets worden vooral door buitenlandse visie gedaan. Aan de andere kant is het ook weer mooi, want ze brengen heel veel ervaring mee en helpen die bedrijven hard opschalen. eigenlijk al onze echte grote succesvolle scale-ups of unicorns zijn bijna allemaal voor een groot deel door of helemaal door buitenlandse visie gefinancierd. Nou, dan willen we natuurlijk graag anders zien in de toekomst. Maar dat is voorlopig is dat nog, is dat beter dan dan dat er geen geld is. Ik denk dat. Nederland is heel typisch breed is. Het is niet zo als misschien het langzaam begin Israël natuurlijk ook heel breed wordt. Het was vrij gefocust op bepaalde terreinen. Terwijl Nederland. Eigenlijk traditioneel heeft veel in health, en energie, in voedsel en dat soort gebieden. Terwijl we daar eigenlijk niet eens de, behalve dan helft, maar in de rest van die gebieden eigenlijk niet heel veel start-ups zijn. Dus wat blijkt dat wij vrij innovatieve bedrijven in die sectoren, maar die zijn niet, dat is wel de oude economie. Dus veel innovatie komt in de glasstuinbouw en in de zadenontwikkeling en allemaal dat soort dingen. Maar dat vertaalt zich niet naar start-ups die door venture capital gefinancierd zijn en die dan heel mondiaal gaan opschalen. Dus waar wij sterk zijn als Nederland zijn eigenlijk in de categorieën waar alle landen ook sterk zijn. Dus dat is vooral enterprise software, SaaS en FinTech. En platforms doen we e-commerce en wat eigenlijk iedereen anders ook doet. En de vraag is dan, hoe ben je dan. . sneller en groter dan anderen. Dus dan hebben we een paar enorme goede voorbeelden, denk ik. Zo'n takeaway just eat. Ik denk dat iets wat we in Nederland niet veel zien is groeien door acquisitie. Ik geloof dat heel veel startups willen organisch groeien. Die gaan naar andere landen en dan zetten ze weer een salesteam op. Terwijl een paar van de successen juist, als je kijkt naar Elasticsearch, Mogbinder en in dit geval is ook Justine Takeaway, die hebben gewoon heel gericht strategische acquisities gedaan. Maar het is wel een andere vaardigheid. En dat doen we over het algemeen weinig. En ik denk dat we daar veel meer aandacht aan zouden moeten geven. Dat je sneller groeit hier. sneller ook een venture capitalist aan boord krijgen die je laat groeien, zodat je degene bent die een ander bedrijf kan overnemen. In plaats van dat jij net zoals met Vinted en United Wardrobe dat dan toch. Wint het degene is die United Wardorp overneemt. En dan zijn we geen reden waarom dat niet andersom had kunnen zijn. Maar dat zijn wel een paar dingen die we zien in Nederland. Als je kijkt naar inputfactoren. Venture capital hebben wij gemiddeld kleinere deals, ongeveer een derde van bijvoorbeeld het Duitsland. Bij zo'n versnipperd financieringlandschap. Onze fondsen zijn op het algemeen klein. beperkt tot één bepaalde of twee fases van de van de financieringsketen. Dus of alleen SEED en dan misschien Serie A. Waardoor je continu nieuwe investeerders binnen moet halen. En zij en vanuit de investeringskant een risico moeten dekken in die ene fase. Dus als je niet kan doorinvesteren en niet een deel kan zijn van de scale-up fase, waardoor waar je eigenlijk veel lager risico hebt en veel meer upside. Dan probeer je natuurlijk je returns te halen op een vroege hele risicovolle investering. En dan wil je misschien juist te veel vasthouden, niet verwateren, waardoor het weer moeilijker wordt voor zo'n start-up om vervolginvesteerders aan te trekken. Dus daar zit een uitdaging. Ik denk dat in het hele investeringslandschap is de echte early stage een probleem in Nederland. En dan Dieptek heeft het moeilijk om financiering te krijgen en dan de serie. BCD, de groot, echte grootste growth financing is in Nederland ook weinig beschikbaar. En we hebben heel geen helemaal geen Venture debt. Dus die optie hebben we eigenlijk niet. Dus het zijn er gewoon echt gaten in het financieringslandschap. Als je kijkt naar andere inputs zoals talent, dan zien we de uitdaging vooral echte topdevelopers. En het volume zijn te weinig, maar ook de echte topdevelopers zijn moeilijk te krijgen hier. En banen zijn gemiddeld drie keer langer, staan drie keer langer leeg dan in bijvoorbeeld Londen. Dus die hebben 21 dagen, wij hebben we over de 60 dagen. Dat vacatures openstaan, dan remt natuurlijk je groei. Als je in die groeifase zit en veel mensen moet aantrekt. Een andere ontbrekende soort van skill zijn de scalers, mensen die het allemaal een keer gedaan hebben. Dus de CMO's en de CFO's en de COO's die al een keer een bedrijf hebben gegroeid en naar de beurs gebracht. Dus die ervaring zit niet zo in het ecosysteem. En een aantal van dat soort luisteren bovendien naar het buitenland weg. Maar goed, die zou je natuurlijk veel meer willen zien hier. Trump heeft wel een beetje geholpen. Je ziet best wel veel Amerikanen hier nu ook in Europa actief. En Brexit heeft misschien ook weer een beetje geholpen dat ze niet allemaal naar Londen gaan of naar Schotland om daar een ST te kopen. Die komen ook wel naar Amsterdam. En die willen nog betrokken blijven. En die gaan of investeren of bieden zich ook aan om voor bedrijven te werken. Dus misschien is dat nog wel een asset die we kunnen gebruiken. Ik kan er wel doorgaan, maar het laatste punt waar we best in Nederland echt al een uitdaging hebben is in hele tech transfer. Dus we zien dat onze universiteiten wel veel technologie voortbrengen. Dus we zitten qua patenten best goed. Qua onderwijs ook best wel goed, maar we zijn qua transfer van die technologie in scale-ups zijn we echt heel slecht. Best wel wat start-ups, maar weinig die doorschalen naar grote bedrijven. Dus dat is een uitdaging. Maar dat is meer een systeemprobleem Dan dat het echt aan die volgendeemt vliegt.

Randal Peelen
Die laatste vind ik wel interessant. Ik zat net toevallig in de auto een podcast te luisteren. En de situatie was heel in het kort dat iemand die bij een universiteit fundamenteel onderzoek doet. een heel goed idee had over AI, artificiële intelligentie. En dat de interviewer eigenlijk aan hem vroeg van oké, dus jij ontwikkelt dan. Modellen voor software die vervolgens mensen in bedrijfsleven gaan ermee aan de halen en die gaan het grote geld ermee verdienen. En daar zie jij niks van terug. En dan denk ik, ja daar. Daar zit wel wat in, eigenlijk wat ik net hoor zeggen, die transfer van die kennis en die onderzoeken. Zijn we dan te trots ofzo? Ik weet het niet.

Constantijn van Oranje
Nee, maar dit is ook een hele rare gedachte. In Nederland, en dit is overigens meer Europees dan alleen Nederland, dat je als je. In research actief bent of in de wetenschap dat je dan geen geld mag verdienen eraan. Want het commercialiseren is een beetje vies. En de spreekwoordelijke professor met een Porsche, dat is iets wat gewoon niet kan. Dan word je redelijk met de rug met de nek aangekeken in de wereld van de wetenschap, terwijl het in Amerika natuurlijk heel normaal is. En je wordt niet beloond voor spin-outs of patenten, je wordt beloond voor publicaties. Dus dat zit nog heel erg in het systeem. Maar dat wordt wel steeds. Die relatie bedrijfsleven en wetenschap wordt wel steeds hechter. Alleen hoe je van een technologie een start-up maakt die ook een scale-up wordt, dat is echt wel en de moeilijkste weg. Wen je de Klaeton Christensen theorieën daarover kent, maar eigenlijk Innovatie is niet zozeer de beste technologie naar de markt brengen, maar het is eigenlijk een markt vinden of een underserved. Customerbase en dieven bedien je met een inférieure technologie, maar die is veel goedkoper, en daardoor komt die customer base bij jou terecht, en die kan eigenlijk niet. Het is eigenlijk een beetje de Volkswagen na de Tweede Wereldoorlog. Die concurreerde niet met Mercedes en BMW. En iedereen die nog geen auto had, die kon opeens een auto rijden. Of het is Uber biedt in één keer. aan een heleboel mensen een baan als chauffeur. Dus die hele pool van chauffeurs was daarvoor niet gewoon niet aangeboord en die wordt in één keer aangeboord. Maar de technologie is helemaal niet superieur. Want als je een superieure technologie hebt, dan moet je die gaan inbedden in al geoptimaliseerde waardeketens. Dus als ik een een super batterij hebt en ik wil daarmee naar BMW of naar Tesla en zeggen ze ja maar we hebben al een batterij. Dus ja, hij is tien keer beter. Ja, maar het design is nou eenmaal rond deze lithiumbatterij. En daar hebben we al zo'n fabriek voor gebouwd. Dus ja, misschien over tien jaar en of over vijf jaar. En ondertussen heb je natuurlijk Panasonic, wel eens een nieuwe batterij ontwikkeld. En die komt tien keer langs bij diezelfde inkoper van Tesla. En jij komt daar misschien, ja, jij kan daar nauwelijks langskomen.

Floris Bot
Je hebt een start-up. Kijk, ik heb een goede batterij. Kom, koop.

Constantijn van Oranje
Het is zo moeilijk. Maar onze hele insteek ook van economische zaken en van onze universiteit is. . We moeten dus een superieure technologie maken. De beste pomp, de beste zonnecel. Maar dat is helemaal niet zeker dat die beste technologie dus ook eenvoudig te vermarkten is. En daar gaat het mis. Of je moet heel veel tijd hebben en heel veel geld. Want dan kan je je eigen waardeketen bouwen. Eigenlijk wat Picnic doet, die zegt gewoon we gaan niet proberen te integreren in bestaande waardeketen. We bouwen onze eigen warehouses, we bouwen onze eigen autootje. Onze eigen routing doen. En dan bouwen we uit. Maar als je moet werken binnen een bestaande waardeket, is dat heel erg moeilijk. En dat is waar de meeste van deze bedrijven en de schaal waarop ze opereren aan verbonden zijn.

Floris Bot
Maar heeft dat even een beetje checkvraag voor mezelf. Wil je daarmee ook zeggen dat we soms gewoon te lang wachten? Maar het moet nog beter en dan pas ga ik naar klanten opzoeken en dit en dat. Terwijl wat ik een beetje proef is dat je zegt. Ook al is je product er nog niet. Is het nog niet fantastisch? Ga gewoon klanten zoeken. Ga gewoon zorgen dat je al klanten hebt. Want als je het eerst afmaakt, dan maak je jezelf te vroeg te moeilijk.

Constantijn van Oranje
Ja, ik denk dat je een beetje aan het aard van beestjes als je een wetenschapper bent, dan wil je natuurlijk steeds beter en wil je je verbeteren. Die natuurlijk absoluut niet een iets wat inférieurs naar de markt brengen. Maar het is zeker zo dat je ook in hardware, ook in deep tech moet je marktvalidatie doen. Dus je moet kijken waar zit dan die markt. En daar schilt het vaak aan. Dat het niet goed gevalideerd is. En dat dan het product al het geld al in de ontwikkeling is gegaan. En dan op het punt dat je naar de markt zou moeten, dan is er ook geen geld meer voor marketing of sales en zijn. Soms hebben ze al vrij veel geld opgehaald ook. Dus dan is er een waardering die al heel hoog is. En dan met nog niet eens echt een goede product market fit. En dat is dan echt wel een probleem. En daar zie je dan die valley of deg waar heel veel bedrijven dan toch in blijven vasthangen.

Randal Peelen
Ja, bizar is dat eigenlijk. Waar komt die fascinatie voor startups vandaan? Want je zit zo goed in de materie en kent zo goed al die facten dat ik denk dat. . Wat heb ik gemist? Hoe ben je daar zo in geïnteresseerd geraakt?

Constantijn van Oranje
Oh, ja. Weer de lange versie of de korte?

Randal Peelen
Dat ligt aan hoeveel tijd je hebt.

Constantijn van Oranje
Ik ben eigenlijk, ik werkte bij Boozan en Hamilton. En daar deed ik wat werk op de benchmark van e-government en e-readiness en allemaal dingen met i. Toen ben ik vandaag naar The Rand Corporation gegaan en toen kwam ik in het informatics team. Die deden het meest met Brussel. Het wilden eigenlijk een Brussels team opzetten. En toevallig was het in mijn hele digital team het meest Brussels gebaseerd. Dus daar ben ik terecht gekomen. Toen ben ik eigenlijk alleen maar bezig geweest met. . techbeleid. Dus van impact van digitale technologie op de wereld en wat moet je daarmee als beleid. Toen hebben we het Brusselse team opgezet van Brand Europe. En het ging vooral over informatiebeleid. En toen ben ik bij Nelly in het team gekomen, Nellie Crues, en hebben we de digitale agenda opgezet. En we merken dat niemand er eigenlijk echt in geïnteresseerd was. Want digitaal was niet zo belangrijk. En we zagen ons echt meer als een vertical. Dus je had energie en je had. meer telecom, dat was eigenlijk meer het idee dat digitale technologie overal doorheen zou snijden. In de economie, maatschappij en dergelijke. Dat landde eigenlijk niet. We waren een beetje technologie, dus dat was niet politiek. Dus wij gaan zoeken naar Een soort van ambassadeurs, die vonden we eigenlijk in start-ups. Dus we zijn veel meer, nee, die is eigenlijk al die events van de Le Web en de.

Floris Bot
Toen nog picknick en welke periode hebben we het nu over ongeveer?

Constantijn van Oranje
2010 tot 2014. En ze hebben ook de Digital Leaders Club opgezet. Want we hoorden eigenlijk terug dat ze vooral, startups vooral role models nodig hadden. Ze hebben dat ze met Daniel Eck en Nicklas Sandstrom en andere, de founders van Rovio, van Angry Bird enzo. Allemaal gewoon. Om te laten zien dat het in Nederland of dat het in Europa ook komt. Dus toen zijn we met al die met al deze organisaties in contact gekomen en zijn we mee gaan samenwerken. Ja, pas je ziet, nu is er digitaal natuurlijk alles. Maar toen was er gewoon eigenlijk niks. De meeste steun die we hebben gekregen was van meneer Snowden. Toen hij de telefoon gehackt had van, of vertelde over de telefoonhack van de NSA van Merkel. Toen werd dat in één keer politiek. Toen begreep iedereen, de digitale is toch wel even wat anders dan alleen maar wat leuke dingetjes. En toen kwam ook dat hele industrie 4. 0 op. Maar dat is toch meer ICT in de oude industrie. En het is niet het bouw van Tesla. Daar is al ben ik erin gedrecht gekomen. En toen, na de tijd in de Europese Commissie, toen had ik het idee om een evenement te organiseren. Te maken met de Europese Unie. Want Nederland was de voorzitter in 2016 van de Europese Unie en die wilde iets doen met innovatie. Ik zei waarom doe je dat niet? In plaats van innovatie doe je iets met startups. We hebben net met Startup Delta begonnen. En ze zeggen, waarom combineer je dat dan niet met Nederlandse DJ's? Want die zijn ook een wereldwijde ambitie en die hebben een uitstraling. Ik had met mensen van Google gesproken die zeiden van het is niet zo duidelijk wat Amsterdam nou is. Jullie hebben geen tech universiteit en we hebben daar geen developers en we begrijpen niet helemaal wat toegevoegde waarde is, behalve. een goede lifestyle en en want de polen hebben bijvoorbeeld hele goede developers en In andere landen heb je weer. Ik weet niet wat anderen dingen, maar wat heeft Nederland nou? Die doen van alles een beetje, maar er zit geen soort van diepte in. Dacht ik van als je nou die combinatie maakt van de DJs van lifestyle en je maakt met tech en je geeft aan dat hier echt het talent wil samenkomen, dan hebben we misschien wel een goede pitch. Toen zijn we begonnen met Jim Stolts, want die had ook een idee om Starfest Europe op te zetten. En uiteindelijk is dat een heel groot evenement geworden. We hadden toen Tim Cook en Travis Kalanek. En Erik Schmid en wie allemaal hebben we naar Nederland beter te halen. Toen ben ik daarna gevraagd om Start-up Delta te gaan doen. Dus zo ben ik van de ene eigenlijk een beetje in het andere gerold.

Randal Peelen
Ja, gaaf. Ja, zeker. Ik vind dat ook wel een. . Wat me heel erg opviel, want we hebben om deze podcast een beetje voor te bereiden. De presentatie van het onderzoek van de State of Dutch Tech zitten kijken. En wat ik een beetje probeer levendig te maken voor de mensen die het luisteren. De State of Dutch Tech is eigenlijk een presentatie. Die is ook een videovorm beschikbaar waarin je een beetje ziet hoe staat Nederland ervoor. En eigenlijk, zonder dat dat hardop gezegd wordt, is de conclusie, dat kan veel beter.

Jurian Ubachs
Dat wordt misschien zelfs wel hardop gezegd trouwens.

Randal Peelen
En ik weet niet of het toeval is, maar het is in ieder geval wel waar dat verkiezingen er weer aan zitten komen. Dat is natuurlijk een heikelpunt, want wij willen als podcast niet op de stoel van de luisteraar gaan zitten en iemand stemadvies geven en dergelijke. Maar ik kan me wel voorstellen dat dat een rol zou kunnen spelen op het moment dat mensen straks bij de stembus staan. Ik heb ook dat verkiezingsdebat zitten kijken. Dat was voor ons gisteren op RTL Z. Dus dat is misschien ook wel leuk als je dit luistert en je vindt dat interessant. Er kun je volgens mij zes politieke partijen nog aan het woord horen omtrent het start-up klimaat. Zijn er punten waarop in ieder geval heel de politiek het met elkaar eens is wat we in de toekomst zouden kunnen doen? Of is dit eigenlijk een. Ja, een probleem waar je vele kanten mee op zou kunnen.

Constantijn van Oranje
Nou, er zijn sub-onderdelen zijn vele verschillende. visies mogelijk. Maar over het algemeen zijn we zijn over een paar dingen waar we partijen het eens. Eén is dat er een enorme slaggeslagen moet worden in het onderwijs. En dat er veel vacatures zijn en ook veel mensen hun banen gaan verliezen en die switch van de oude banen naar nieuwe banen. Dat daar gewoon wat in moet gebeuren. En dat daar ook. Er zijn bijvoorbeeld Grove Tribe en Kodam en dit soort Tech Grounds, dit soort. Instellingen moeten meer gesteund worden en geaccrediteerd en de studenten die erin zitten moeten ook gewoon studiefinanciering kunnen krijgen. Nou, daar waren we het alle partij over eens. Dat er meer geld moet naar Nederlandse start-ups waren ze het ook over eens. Niet over waar dat dan vandaan moet komen. Of dat nou uit, sommigen vinden dat de overheid dat moet doen. Dat is een Nederlandse investeringsbank. De anderen vinden meer dat het uit de markt moet komen. Dat de overheid daar wel een rol in kan spelen. Dus of fiscaal stimuleren zoals dat in Engeland gebeurt. Of door Een soort van co-investment faciliteit in venture capital fondsen te of in seek capital fondsen te nou ja. We hebben dat al, maar dat te vergroten. Dus daar was wat kleine meningsverschillen. Maar over het algemeen was, ja dan heb je nog Visa, talent van buiten. Viel mij op dat niemand tegen was. Want als je kijkt naar discussies over buitenlandse studenten in Nederlandse universiteiten en hoe kunnen we die vasthouden. Daar is best wel wat over te doen geweest in het verleden. Maar geen van de partijen was daar tegen. Ik geloof dat we het allemaal al eens zijn dat we natuurlijk heel veel moeten investeren in Nederlands talent. Maar dat we ook begrijpen dat. Je aantrekkelijk moet blijven voor buitenlandse talent. Ik denk dat alleen de misschien de SP was minder. Die vindt dat we niet talent moeten wegtrekken uit ontwikkelingslanden of landen waar dat talent ook nodig is. Maar ik geloof dat het daar niet helemaal over gaat. Ik geloof dat wij aantrekkelijk zijn voor mensen die overal kunnen gaan werken en die misschien beslissen om naar Duitsland te gaan of naar Frankrijk of naar Londen. Wij juist willen dat die naar Nederland komen. Dus het gaan niet mensen overtuigen om uit Nigeria weg te gaan. We gaan mensen die al weg willen. En die misschien wel uit Vilican Valley komen hier ook een goede plek bieden.

Jurian Ubachs
Het een heeft natuurlijk met het ander te maken, want op het moment dat wij bovengemiddeld veel talent zouden verliezen aan andere landen, dan gaan wij dat talent ergens anders vandaan trekken. En we hebben al vastgesteld dat als je het voor het grote geld gaat, dan zit je op Nederland waarschijnlijk niet op de allerbeste plek van de wereld. Dus ja, en dat plaatje is voor iemand vanuit een derdewereldland natuurlijk weer heel anders. Want dan is Nederland weer het land van de kansen. En zo schuift het natuurlijk op. Dus op het moment dat wij dat talentverlies zouden kunnen beperken, dan. Hoef je ook niet, een beetje lelijk woord ervoor, maar dan hoef je ook geen roofbouw te plegen op de talenten van de landen die de ontwikkeling hard nodig hebben.

Constantijn van Oranje
Nee, maar we zien helemaal geen roofbouw. In de statistieken zijn het, komen de mensen niet uit die landen. En dat zie ik in mijn eigen team ook. Ik heb Spanje, de Italianen, ik heb een Australië, iemand uit Indonesië. Ja, dus het is echt heel gemengd. Het is een internationale tech community. Je hebt ook technomads. In Portugal hebben ze daar een eiland voor gemaakt. In Letland hebben ze daar, of nee Estland hebben ze daar een speciaal visum voor bedacht. En ja, mensen zijn gewoon heel mobiel, maar dat zijn niet. En die wil je graag. Dat die een bijdrage leveren. Dus het idee van roofbouw is denk ik niet zo'n. . Dat is niet echt een groot probleem in dit geval. Dat is veel meer misschien in. Bijvoorbeeld de zorg. Mijn broer heeft lang een ziekenhuis gelegen in Londen. En daar heb ik nooit een Engelse persoon aan de bed gezien. Dat waren altijd mensen vanuit de hele wereld. Dus de verpleging echt is helemaal gesourced vanuit de rest van de wereld. Die zijn natuurlijk ook heel erg nodig in die landen. Dus daar speelt het misschien veel meer dan in. Ik denk wat niet ter sprake kwam tijdens het debat was dat eigenlijk de hele. . De hele start-up en scale-up ontwikkeling gaat over transities. En dat we transities in de automobielindustrie of in de energie-industrie of in. In hoe manier hoe we voedsel produceren, in logistiek. Het zijn eigenlijk nieuwe businessmodellen. En daar gaat natuurlijk wel, dat kan wel spannend worden. Want op het moment dat je. . Bijvoorbeeld omschakelen naar lapvlees en naar een plant-based meat economie. Dan moet je iets met al je vleesproducenten doen. En we zijn natuurlijk een land met heel veel zuivel, als de zuivel uit de fabriek komt en niet meer van de koe, dan gaat dat natuurlijk een enorme impact hebben. En dat kwam niet erg ter sprake. Dus als je ook kijkt naar. Nou, energietransitie, dan worden het in één keer dingen allemaal veel politieker. Want dan gaat het over wil je een windmolen in je achtertuin of kies ik voor kernenergie. Ga je investeren in, nou ja, er werd dan groene waterstof genoemd, maar ja, hoe dan? En waar produceer je die dan? En waar gaat Nederland dan wat aan verdienen? En hoe kunnen wij daar. . een concurrerend model opstellen terwijl we niet iedere dag wind hebben en in andere gebieden wel 100% van de tijd zon is. En die dat gewoon produceren. Dus dat soort van vragen kwamen eigenlijk niet aan bod. En ik denk dat het hele fenomeen van start-ups en scale-ups en zo, dat het toch meer in dat perspectief geplaatst moet worden. Het gaat niet over leuke kleine dingen, maar het gaat over hoe blijven we als Nederland concurrerend. Hoe zorgen we dat we die technologie naar de markt brengen? Hoe zorgen we dat we in die grote trends ook concurrerende proposities hebben hier Want dat zijn weer de banen van de toekomst. Maar goed, daar hebben we niet echt aan geraakt nog.

Randal Peelen
Nee, dat vind ik ook wel een hele goede. Want een start-up zoals we dat klassiek voor ons zien, noem even een Facebook. Die moet de wereld veranderen. Als je de wereld niet verandert, dan sta je niet bovenaan een heuvel die er eerder nog niet was. En ja, ik denk dat dat wel een heel goed punt is. Door dat transities te noemen, maak je ook meer levendig voor mensen dat er iets verandert, waardoor er een nieuwe speler ergens heel groot in kan zijn. Want als alles hetzelfde blijft, gebeurt dat natuurlijk evident niet.

Constantijn van Oranje
Klinkt eigenlijk te logisch voor worden.

Randal Peelen
Een ander ding, en daar wou ik nog even aan stippen, want we hebben ook nog een boel vragen van luisteraars. En er zitten een paar hele interessante tussen. Dus ik zou graag daarna. . Verder gaan naar die vragen. Het laatste punt dat mij opviel in dat debat en dat was iets waar de politiek dan wel van mening verschilt. Is in hoeverre we het fiscale klimaat hier ook beet zouden moeten pakken. Dat is natuurlijk voor iedere. Hiervoor zeggen wat je daarvan vindt. Maar ik vond wel interessant. Ik denk dat de opties die geopperd werden ongeveer dit waren. De ene partij zegt, nou ja, weet je, los het lekker niet fiscaal op, want. Nederland is al een belastingparadijs en juist de grote gevestigde orde en de bestaande multinationals profiteren daar al heel veel van. Dus laten we dat probleem niet erger maken dan het nu al is. Terwijl er weer andere partijen stonden die zeiden, ja maar luister, door het hier fiscaal heel aantrekkelijk te maken, een voorbeeld daarvan was. talent dat bij jou komt werken, fiscaal voordelig opties of aandelen te kunnen geven, maak je het juist een stuk makkelijker om dat talent bijvoorbeeld aan te trekken. Zijn dat ongeveer de stromingen of zie ik er nog een aantal over het hoofd?

Constantijn van Oranje
Nou ja, dit was omdat het debat fiscaliteit als uitgangspunt nam. Er zijn twee maatregelen die we heel graag zouden willen zien. Eén kans dat vroege fase. investeringen fiscaal gestimuleerd worden zoals in Engeland en het andere is dat het aantrekkelijk moet zijn om je werknemers opties uit te geven. En dat is iets wat niet alleen bij startups het geval is, maar gewoon medewerkersparticipatie is überhaupt een thema wat terugkomt. En daar zijn we eigenlijk iedereen links tot rechts over eens. Maar democratiseren van het bedrijf, dat je ook als. Als van de portier tot aan de directeur mee kan profiteren van het succes van het bedrijf. Dat is ook een hele linkse gedachte. Maar ook. Dat is niet echt politiek gevoelig. Vraag is alleen om dat fiscaal te stimuleren. Dat is de hoe-vraag. Dus als je het gewoon helemaal niet fiscaal aantrekkelijk maakt om een aandeel te krijgen in een bedrijf, dan heeft die maatregel ook niet zoveel zin. En ik denk dat het iets te maken heeft met de doelstelling daarvan. Onze doelstelling is dat bedrijven, maar start-ups en scale-ups zich kunnen concurreren met de Googles van deze wereld voor talent. Dus dat je. . iets kan bieden wat je nog niet in cash kan uitbetalen in salarissen, maar wel in aandelen. Maar ook dat je concurrerend bent als Nederland. vergelijk met Duitsland en Frankrijk en Zweden en Engeland waar deze maatregelen al bestaan en waar het dus fiscaal veel aantrekkelijker is. Dus dat is de doelstelling. En de doelstelling van die vroege fase financiering financieel aantrekkelijk te maken betekent dat je fiscaal aantrekkelijk te maken betekent dat je. . ondernemers hebt die gaan investeren in het ecosysteem veel meer dan dat je de overheid hebt die eerst het geld binnenhaalt en het dan weer teruggeeft via co-investmentfondsen of dergelijke. Want dat is domgeld. In Engeland is daar al lang mee geëxperimenteerd. Dus al 15 jaar is die regeling. We hadden vroeger de tante gaatregeling. En daar ging alles mis mee. Of ging veel mis mee en is langzaam had afgebouwd. In Engeland hebben ze het andersom gedaan, hebben ze geleerd van wat er mis ging en hebben ze hem steeds verder verbeterd. Dus de hele deadweight los uit wat je vaak krijgt bij fiscale stimulering. inefficiëntie en dat je eigenlijk slecht wel bad money crowd je uh wel heel veel meer geld krijgt, maar dat het naar de verkeerde investeringen gaat. Dat de verkeerde soort van bedrijven geld krijgen. En dat hebben ze geminimaliseerd in Engeland. Wij zeggen dan beter goed gejat dan slecht uitgevonden. Neem het gewoon over van wat ze in Engeland hebben. Maar dat is. . . Ja, er zit een bepaalde dogmatische kijk in Nederland. Sommige mensen vinden fiscaal stimuleren gewoon altijd slecht, en anderen vinden dat juist een heel efficiënt instrument. Nou ja, dat is een grotere discussie dan wat wij hier proberen te voeren.

Floris Bot
Je noemde het dom geld. Is dat, sorry, dat bleef mij bij. Ik trig daar als een soort van snowflake. Is dat omdat. Omdat niet de mensen met ervaring en uit de branche hier over dat geld gaan. Of is dat omdat de manier waarop er wordt gekeken naar de investering eigenlijk niet helemaal past bij het doel?

Constantijn van Oranje
Nou, een beetje van beide. Ik denk, op zich, dom geld is helemaal niet erg. Ik heb zelf een keer, we hebben met de Europese Commissie toen iets bedacht. Het was in het European Innovation Council. En er was moest geld. naar startups gaan ze nou doet dan het domste geld, zeg maar echt no strings attached voor de slimste bedrijven. Dat is ook prima. Als je gewoon non-dilutive capital krijgt, dat is prima. Maar als je een aandeelhouder in je bedrijf krijgt die niet bepaalt. Ja, als het aligned is met je met de purpose van je bedrijf is dat niet erg wenselijk. Dus als je allerlei publieke. . Investeerders op je captable willen staan is dat misschien niet zo wenselijk, zeker niet als die ook een boord ziet willen en dergelijke. Dus heb je liever ondernemers die investeren, die ook hun ervaring inbrengen. En als je dat fiscaal kan stimuleren, dat iemand die een exit heeft gedaan kan herinvesteren. En net als in de bouw, als jij een gebouw hebt gebouwd en je verkoopt het, dan kan je de oplenkst weer een nieuw gebouw steken. En dan stel je dus eigenlijk de belasting uit. Dat kan je ook doen in deze sector. Dus dan heb je als je dan weer een exit doet, kan je weer investeren en je kan blijven investeren. En Engel is het geloof ik beperkt tot drie keer. Dan kan je drie keer dat geld opnieuw investeren in het start-up ecosysteem. En dat wordt dan gedaan door ondernemers. Dat werkt.

Randal Peelen
Het doet me een beetje denken aan. We hebben recent in deze podcast Jelle Prins de gast gehad. En hij was de derde medewerker van Uber destijds. Dus hier in Nederland ook weer betrokken geweest bij. Onder andere de ontwikkeling van die coronamelder-app. Maar wat mij bovenal is bijgebleven is dat hij zegt, ja weet je, ik hoef me er niet voor te schamen. Ik ben nu weer terug in Nederland. Het is geen geheim dat ik goed geboerd heb met Uber destijds. Ik kom even niet op een Nederlands woord, maar die zegt dat paying it for wordt. Dus het is mij gelukt. Ik ga andere mensen daar ook bij helpen. Dat is eigenlijk heel belangrijk voor hem. En hij doet het al min of meer uit ideologische gronden haast. En tegelijkertijd hoor ik nu eigenlijk voor het eerst dat dat voor hem wellicht helemaal niet super aantrekkelijk is om dat hier te doen. Dat hij dat. Misschien voordeliger, elders had kunnen doen, dus ja. Vind ik dan wel bijzonder.

Constantijn van Oranje
Ja, en je ziet het nu wel. Gisteren weer van Crisp, die investering van 30 miljoen en dat dan Jitske Groen en Jitsu Groen. Founders van Agen, maar bij Mozamiet ook, Jitse Groen die daar geïnvesteerd heeft. Je ziet nu wel dat founders steeds meer ook weer gaan herinvesteren in systemen. Dus dat is echt wel een hele goede ontwikkeling. Maar dat hebben wij niet fiscaal aantrekkelijk gemaakt, nee.

Floris Bot
Ja, dat is eigenlijk hartstikke zonde natuurlijk.

Randal Peelen
Nou ja, daar zijn de meningen dus over verdeeld. Waar de meningen niet zo over verdeeld zijn, gelukkig maar, is dat het tijd is voor de vragen van de luisteraars. Wat er nou, als ik even goed tel, meerdere I4'ertjes vol en het sprak als onderwerp ook best wel tot verbeelding. Floris, ik ga bij jou beginnen, want dan kunnen we mooi het klokje rond. Het is normaal gesproken goed gebruikt dat onze gastnerd ook vragen voor zichzelf uit mag kiezen. Dus maak gerust van die gelegenheid gebruiken als dat leuk is en zo niet. Dan gaan wij lekker verder. Maar niet voordat we schaamteloos reclame hebben gemaakt voor een van onze vast favoriete favoriete startups, namelijk auto.

Floris Bot
nl. Hé Randal, als jij nou ook een start-up wil beginnen, maar dan als Uberchauffeur. Ja, wat dan? Dan heb ik voor jou wel een auto gevonden hier op auto. nl. Oh nice. Het is een Mercedes, want ik vind dat als je een taxichauffeur of vergelijkbaar bent, moet je een Mercedes. Het is een automaat. Hij is deels elektrisch. Hij heeft wel al 118. 000 kilometer gelopen, maar hij kost ook 25. 000 euro.

Randal Peelen
Oh, dat valt nog best wel mee. Dat heb ik met maar duizend ritten zo terugverdiend, joh.

Floris Bot
Ja, nee, maar dus dit is natuurlijk relatief een veel betere deal dan iets anders. Ja, nee, maar. Je wil natuurlijk als chauffeur gewoon in een hele mooie auto aankomen rijden en hij is ook nog zwart en alles erop en eraan.

Randal Peelen
Ik zeg. Pak maar in. We hadden het net natuurlijk over transities, Flores. En er is wel één ding wat ik eis. En dat is dat we een transitie maken naar een wereld waarin niet alle taxichauffeurs Mercedes hoeven rijden. Dus ik wil eigenlijk een Prius. Oké, ik ga even kijken ja.

Floris Bot
Hondsaanbod, kiesmerk, Toyota, model Ja, zo'n 35 priusen. Vanaf 14. 394 euro.

Randal Peelen
Jeem, die deeleconomie ligt voor het oprapen man.

Floris Bot
Ja, let's go. Hoi!

Randal Peelen
Ja. Ja, het is toch leuk. Floris, had je al een mooie vraag op de korrel om mee te beginnen?

Floris Bot
Ik heb er eentje gevonden van Nibor. Nibor schrijft met succesvolle start-ups edit. Eigenaarschap van innovatieve technologieën creëer je een positieve afhankelijkheidsrelatie ten opzichte van het buitenland, waarmee je macht kan uitoefenen in internationale betrekkingen. Vanuit dat perspectief zijn start-ups uit andere Europese landen dan concurrenten of samenwerkingspartners?

Constantijn van Oranje
Ja, ik weet niet of je dat op landenniveau zo kan zeggen. Ik denk wel dat dat. Als je kijkt naar ecosystemen en iedereen probeert natuurlijk het beste talent aan te trekken, iedereen probeert de beste bedrijven voor te brengen. Dus we concurreren in die zin wel een beetje met Parijs en Berlijn en zo. Ik denk dat je het meeste baat hebt als je gewoon goed samenwerkt. De investeerders die in Franse start-ups investeren, die kijken ook naar Nederlandse start-ups. En als zij dus. Ik weet niet, ik denk dat we als Europa als geheel veel aantrekkelijker wordt voor tech-ondernemers en voor investeerders, dat we allemaal baat bij hebben. Um ik denk dat um ja verder um Als je kijkt naar deep tech ontwikkelingen, dan wil je ook, bijvoorbeeld als je kijkt naar wat we nu aan het doen zijn in quantum computing in Delft en in Amsterdam, in quantum software en zo. Dan moet je verbonden zijn met wat er ook gebeurt in Canada en Amerika en in Japan en China. Ik ben altijd, als het te klein wordt, zeg maar, die concurrentie van Eindhoven concurreert met Delft of Nederland concurreert met Frankrijk, dan denk ik van, nou jongens, daar heeft uiteindelijk niemand echt baat bij. Je moet zorgen dat je juist internationaal veel meer samenwerkt.

Floris Bot
Als ik misschien even checken dan ofzo. Ik heb ook een beetje het gevoel dat wij in Nederland zo'n soort van hou je kaarten dichtbij en hou ze dicht. Laat anderen niet meekijken, want ze kunnen met je plannen vandoor gaan. Mentaliteit vaak hebben. Terwijl de kans veel groter is dat als je samenwerkt. Dat je jouw plan en het plan van die ander kunt versterken. Deel je die?

Constantijn van Oranje
Ja, maar ik denk sowieso dat je van elkaar. op de hoogte moet zijn. Ik vind altijd fascinerend als je naar een SLUS gaat of naar een grote techconferentie. Er zijn over de hele wereld waarschijnlijk honderden bedrijven die hetzelfde start-ups die hetzelfde probleem proberen op te lossen. Alleen degenen die het snelste zijn en die het best gekapitaliseerd en best in staat zijn om echt goede mensen aan te trekken, die gaan het winnen. Niet omdat jouw technologie nou zoveel beter is. En dat te weten, alleen gewoon eens uit je schuld te komen en eens rond te kijken wat er allemaal ergens anders ook gebeurt, helpt al ontzettend. Wij namen ieder jaar bedrijven mee naar Las Vegas, naar CES. En eigenlijk een van de grootste pluspunten om dat te doen, is niet zozeer dat je daar klanten ontmoet enzo, maar het is gewoon even een week lang helemaal ondergedompeld te worden in wat de concurrentie doet en wat hoe dat in Amerika gaat. En een soort van vragen die daar door investeerders worden gesteld. En dan heb je net je prototype zeggen van oké, wanneer kan je. 200. 000 producten leveren. En dan is het van, wacht even, dat kan ik helemaal niet. En dan dat zou Nederlander zeggen, die is heel reëel. Die zegt dan dat kan ik niet. Daar ben ik nog wel twee jaar mee bezig. Amerikaan zou zeggen van ja of course. En then you try to fix it. Dus het is een soort van blootstelling aan. Die andere culturen aan je concurrenten is sowieso heel waardevol. En ja, misschien komt er ook nog wel een samenwerking uit.

Floris Bot
Ja, je kan elkaar beter maar versterken toe.

Constantijn van Oranje
Wij houden niet zo van netwerken in Nederland. We zijn heel erg transactioneel. Wij organiseren dan. . Dine is met internationale investeerders en founders uit Europa. Daar proberen we altijd een paar Nederlanders ook in te brengen. Want je kan niet een Nederlands feestje maken. Het moet juist. En dan waren soms die Nederlandse ondernemers, ja, ik ben nu niet aan het racen, dus waarom zou ik bijzendigen zijn, maar misschien over een jaar wel. En dan hoor je die mensen al te kennen. En zo het idee van ik heb nu geld nodig, dus nu ga ik een rondje bellen. In plaats van ik heb al geïnvesteerd in die netwerk en ik weet al. Nederlanders zijn eigen heel raar transactioneel. En ze zien niet heel veel waarde om met anderen contact op te nemen of verbonden te zijn met, zeg maar als je kijkt naar. . Dat je ook met andere founders in de rest van Europa, dat je die al kent, en dat je daar relaties mee hebt, dat is in Nederland veel minder gek genoeg.

Floris Bot
Ja, ik heb daar absoluut de mening over, maar we zijn hier om jou te bevragen. Ik heb gewoon heel sterk het gevoel dat we het elkaar ook niet zo gunnen. Dus eh ik ik ken best wel. Ik werk nu in een start-up. Ik heb een start-up gehad. En het is ook echt misgunnen ook. Als je zegt, ah ik heb een start-up, dan is het niet. Oh man, ik hoop dat het helemaal fantastisch wordt. Dan is het een beetje van, oh ja. En dat ga je redden dan. Weet je wel, die mentaliteit? Ik moet gewoon anders.

Constantijn van Oranje
En waarom is dat?

Floris Bot
Ja, wist ik het maar.

Constantijn van Oranje
Ik bedoel, iedere investeringsronde die wordt breed uitgemeten. Wat heb je het gevoel dat. Dat is elkaar dan toch een beetje de loers zitten aan te kijken.

Randal Peelen
Ja, dat laatste denk ik. Ik heb het zelf ook hoor. Ik werk bij een internetprovider en. Zonder te overdrijven, we hebben recent een nieuwe internetprovider in het zadel geholpen. Die internetprovider heeft hier ook met nerds om tafel gezeten. En diep in mij is dat toch een stemmetje. Ik ga het eerlijk toegeven, dat hoorden hun targets. En de targets die zij hadden op best wel relatief korte termijn, lagen al zo'n beetje boven wat wij aan klanten hadden. En toen had dat stemmetje in mijn hoofd toch iets van, ah. Als jij bij mij in gaat kopen en je doet het op jouw manier, je wordt heus niet groter dan ons. Dus die targets voor jou zijn helemaal niet geheel. Waarom moet ik daar zo cynisch over doen? Zou het toch fantastisch zijn als le kom op mensen? Maar toch zit dat stemmetje er wel. Echt kan je op meeliften? Ik vraag me dan af, heb ik dat. ergens in mijn leven toch opgepikt of is dat menselijk? Is dat typisch Nederlands?

Jurian Ubachs
Is dat niet gewoon heel Nederlands? Dit kun je echt op alles plakken. Kijk hoe er in landen als Spanje en Italië naar bekende mensen of voetballers wordt gekeken en hoe er naar Nederland naar wordt gekeken. Wij zijn gewoon niet zo hard om zeggen. Wij zijn niet zo positief naar andere mensen toe. We zijn heel erg Kat uit de boom kijkend een beetje.

Floris Bot
Neem het voorbeeld dat als er. . Ik rijd nu elektrisch dan, maar je komt bij een tankstation aan en dan komt de Kero aanrijden in echt een onwijs dikke Mercedes. Een C63 AMG of zo, hoe even wat. En er stapt een kereltje uit van 23. Dan niet de eerste gedachte. Wauw, die heeft het echt goed gedaan. Dan is de eerste gedachte. Terwijl ze uit. Wat heeft hij dan gedaan dat hij dit kan betalen? Heeft zeker een rijke papa of zit in de drugs?

Jurian Ubachs
Ik woon in Amsterdam-Westje, dat zie ik elke dag. Nee, maar dat is toch niet oké.

Constantijn van Oranje
Nee, ik herken dan ook wel. Maar dat is niet alleen maar in Nederland. Ik denk dat Engelsen zijn ook zo, die misken iedereen alles. De Tsjechen zeggen het ook van zichzelf. Die zeggen dan als je. Als je iemand met een heel groot met een buurman met een heel groot huis vraagt, wat zou jij nou willen? We hebben de keuze. Je brand het huis van je buurman af of je krijgt net zo'n groot huis als je buurman. Dan kiest dus de meerderheid van brand het huis van je buurman af.

Jurian Ubachs
Dat is echt nest.

Constantijn van Oranje
Ik denk dat we gewoon opkijken naar. Amerika waar dat enthousiasme en je ziet het ook een beetje in Scandinavië ook veel meer. Waar dat enthousiasme is en mensen gewoon worden aangemoedigd in hun succes. Ja, dat heb je wel nodig als je in zo'n korte tijd een groot bedrijf wil bouwen. Dan heb je gewoon mensen nodig die aanmoedigen en die zeggen van het kan nog veel harder. En hier heb je een zak geld. En als je je milestones haalt, dan krijg je nog meer geld, want we geloven in jou.

Floris Bot
En het is oké als je jezelf gewoon een fatsoenlijk salaris geeft in de tussentijd. Want dat vinden we ook maar raar.

Randal Peelen
Ik ga Jurian heel positief aanmoedigen om de volgende vraag te stellen, want we hebben er zoveel. Dankjewel.

Jurian Ubachs
Saber die vraagt, ik begrijp dat Techliep een rapport heeft over gender diversity onder startups. Maar waarom niet ook een onderzoek over cultural diversity? Want het valt mij persoonlijk op dat ik de kleur van een start-up vaak wel kan voorspellen.

Constantijn van Oranje
Ja, dat klopt, we hebben eigenlijk een rapport, dat komt nu net uit, dat komt gewoon over twee weken, ik ga hem het uitbrengen. Dat heet Fundwriter. Dat gaat echt over. . De venture capital industrie. Dus we hebben echt gekeken naar de investeerders, omdat we zien dat investeerders erg investeren in het in Startups lijken op hen. Dus mannen investeren vooral in mannen en witte mannen investeren in witte mannen. Dus daarmee wordt het al heel beperkt. Als je venture capital. . . . industrie gedomineerd wordt door witte ingenieurs, dan heb je een hele grote kansen dat ook doorwerkt in de startups die geld krijgen. En we zien dus dat vrouwen. Relatief heel weinig geld krijgen. Er zijn al weinig vrouwen. Het is echt schikbaar en dat er maar iets van 82% van alle start-up teams die geld krijgen, zijn volledig mannelijk. Dus dan heb je iets van 13% of misschien 17% is gemengd. Dan heb je 5% is vrouw. En van die vrouwen krijgen maar 1% van het totale venture capital volume of iets meer. Dus dat is echt een hele slechte statistiek. Maar omdat we met de venture capital industrie in zee zijn gegaan, dan wordt het heel lastig om andere soort van ook social inclusion en zo factoren mee te nemen. Ten eerste. Die worden niet geregistreerd. Man-vrouw is makkelijk. Maar het is gewoon helemaal waar. Je wil veel inclusiever en je wil op allerlei inclusiviteits. Zeg maar indicatoren, zou je beter willen scoren? Wij zijn gewoon heel realistisch begonnen. We beginnen maar met de gender. En dan is het ook echt wel aan de industrie zelf. Om ook op andere indicatoren te gaan verbeteren. Want ik geloof dat nu het bewustzijn wel veel groter is dat diverse teams beter scoren. Dat we. Zeker als je klantenbase ook divers is, dan begrijp je klanten misschien veel minder als je als je die niet ook in je team hebt zitten. En ik had laatst een hele mooie opmerking van Reed Hofman. Die was bij ons bij de TechLiep Summit ook. En Chris Y, die het boek Blitzkilling hebben geschreven. En die vroeg ik hem van, ja als je blitskilt. Is dan niet een homogeen team veel makkelijker, weet je, dan ken je elkaar allemaal voelt aan, dus dan kan je toch veel sneller gaan? En toen zei ze, ja Dat is zo, in je eerste in de eerste fase, maar er zijn b de there are fires that you can let burn and others you need your direct attention, zeiden ze. En inclusiviteit regel je niet meer als je bedrijf al gegroeid is. Dat kan je niet meer in je cultuur inregelen. Dus dat moet je. Helemaal vanaf het begin moet je zorgen dat je een inclusieve en diverse cultuur hebt. Want anders heb je ook niet de toegang tot een netwerk om die mensen te vinden als je die echt nodig hebt. En dus dat moet je al heel vroeg doen. Dus ook al. lijkt het wat complexer om een divers team te hebben in het begin. Maar als je dat niet snel genoeg aan denkt, dan krijg je het later gewoon niet meer gefixt. Dus zij zeiden van dat is een echt een critical issue. opschalen van je bedrijf.

Randal Peelen
Ja diezelfde Reed Hoffman die heeft aan de wie medegestaan van LinkedIn en die heeft ook een podcast die heet Masters of Skill. Dus als er luisteraars zijn die dit een interessant onderwerp vinden, de eerste handvol afleveringen gaan overwegend over dit soort thema's. Waar moet je wel je aandacht leggen? Waar niet. Hoe werkt die diversiteit om je start-up uiteindelijk een heel stuk groter te krijgen? Dat is voorzichtig een tip die ik tussendoor smokkel.

Constantijn van Oranje
We hebben techniek ook een. Een paar publicaties rond cultuur en people hebben we. Staat ook bij ons op de website en hebben we een aantal founders ook gevraagd. Onder andere ook de. . Degene die verantwoordelijk is voor de cultuur van Netflix, Patty McCord, die daar een heel bekende deck over heeft opgesteld. En daar worden allemaal dit soort dingen ook besproken. Ook met tips hoe je dat dan voor elkaar krijgt. Meer diversiteit en inclusiviteit in je bedrijf.

Randal Peelen
Is dat allemaal op jullie site?

Constantijn van Oranje
Ja.

Randal Peelen
Oké, mooi. Ik heb een vraag en daar moet ik een kleine duiding bij geven. Er zit bij ons op de Slek iemand, en die heet Alex Schoonkind. Die ken ik toevallig persoonlijk. En die was bijzonder fanatiek aanwezig in ons kanaal toen hij hoorde wie de gastneurd zou zijn. Omdat dit onderwerp hem heel erg aan het hart gaat. Hij wil namelijk zelf een start-up starten. Maar komt er eigenlijk elke keer achter dat dat best wel lastig is? En dus kwam er een heel helaas, en ik parafraseer even wat ik denk dat de achterliggende vraag is, want het kwam er een beetje op neer. Hij zegt. . We kunnen al die dingen wel fixen en alle punten en alle wensen van TechLeap uit laten komen. Maar puntje bij paaltje, hij zit in de paymentindustrie, dus hij doet betalingen. Hij zegt puntje bij paaltje blijft het gewoon een probleem. In de VS heb je gewoon overal een creditcard. En dan kun je ook alle staten in één keer bedienen. Maar als je in Europa komt, dan is in elk land weer een ander betaalsysteem. Het is gewoon heel moeilijk om als een soort lappendeken een start-up over heel Europa heen te leggen. Als dat soort struikenblokken gelden. Naast cultuur natuurlijk ook nog gewoon welke technieken worden er gebruikt en welke talen worden er gesproken. Hij zegt dat is zelfs al voor buitenlandse start-ups Een hindernis om überhaupt in Europa aan de slag te gaan. Laat staan dat het de Europese bedrijven zelf lukt. Is dat een klacht die je vaker hoort? Zou dat een struikelpunt kunnen zijn voor de rest van ons bestaan?

Constantijn van Oranje
Nee. Nee, je ziet ook bij Molly en je ziet bij dat er echt heel veel payment providers juist in Europa zitten. Dus je moet toch. . Interoperabiliteit is een heel belangrijke zaak bij payments. En als je dat gefixt hebt voor Europa, dan kan je het ook voor de rest van de wereld fixen. Dus ik denk dat. Ja, ik ken jou je kennis niet goed, maar ik denk dat je kan overal eindloze beren op de weg zien. Maar als je iets wil doen als een start-up wat zo innovatief is dat je. . Kan concurreren met bestaande industrieën, dan moet je ook wel. Het is ook wel een beetje glas eten. Dan moet je juist dit soort problemen oplossen. Waar anderen dat misschien niet doen. En ik heb dat met het bedrijf Flexport. Die hebben vier jaar lang bezig geweest met het digitaliseren van allerlei afhandelingen van cargo in wereldhavens. Omdat ze. . Zij om achterkwamen dat al die systemen niet op elkaar werden aangesloten, dat heel veel met papier ging en zo. Dus zij hebben heel veel tijd gestoken in die digitalisering, opeens toen ze dat eenmaal hadden. Hij konden ze enorm hard opschalen en zijn nu Unicorn en zo. Zit overigens een Nederlandse CEO. Dus vandaar dat ik het bedrijf ook ken. Maar ja, dat is toch een beetje de uitdaging van een start-up, denk ik. En natuurlijk moet het. Zou het allemaal veel beter moeten? En zouden we een Europese interne markt moeten hebben? Maar ja, dat gaat gewoon niet komen. Die talen blijven. Er blijven altijd net die kleine verschillen in. En dan is het zelfs als de wet hetzelfde is, dan is nog steeds de manier waarop een Duitser e-commerce afneemt, is weer anders dan een Italiaan. En daar is de dichtheid misschien van en de kwaliteit van. Ook van de infrastructuur weer weer minder. Dus ja, dat is zo. En het is ook niet zo dat Amerika helemaal één markt is. Daar heb je ook verschillende regelingen tussen staten. En daar heb je ook verschillende cultuurverschillen. Maar ja, daar heb je wel één taal. En je hebt. Je hebt daar inderdaad ook nationale systemen die wij minder hebben. Ja, dat is wat het is. Kijk, Spotify heeft dat ook gered. Terwijl ik zat toen bij de Europese Commissie en we zagen hoe snel. Apple eigenlijk iedere keer die ene markt naar de ander pakt. Want je moet de muziekrechten kopen. Dus ga je van de Buma Stemra's van, en toen hadden we nog niet dat je bij één Europese. . belangenorganisatie die dan alle rechten zou kunnen kopen voor heel Europa en dat betekent dat je al die markten af moest gaan, wij zagen gewoon dat Spotify dat nooit kon doen met dezelfde snelheid als Apple. Spotify is ook eerst naar Amerika gegaan en daar gegroeid. Ze zijn daarna weer teruggekomen naar de Europese markten. Uiteindelijk hebben ze met een beter product Apple toch weten te verdringen. Terwijl Apple De device had en de software en het was eigenlijk helemaal geïntegreerd en was had dus een enorme voorsprong nou ja het is wel gelukt. Je ziet het bij, Amazon heeft een enorme voorsprong op Europese e-commerce bedrijven. Toch lukt het een cool blue, toch lukt het een bol. com om hier nog voet aan de grond te houden. En in Fresh, waar ze nog niet actief zijn, zie je een picnic voordat ze überhaupt in Europa, of in Nederland geconsolideerd zijn, al naar Duitsland gaan, overweging naar België te gaan. Dat is toch ondernemerschap, en het is niet makkelijk, maar als je het je lukt en je weet die ambitie waar te maken, dan heb je ook een heb je ook echt een serieus en sterk bedrijf gebouwd.

Randal Peelen
Ja mooi, eigenlijk met zoveel woorden. Als je jezelf ondernemer noemt en je gaat vertellen welke problemen er allemaal zijn, dan ben je dus eigenlijk. . In zekere zin goed bezig, want dat zijn precies de problemen die je op mag gaan lossen.

Constantijn van Oranje
Je moet dat leuk vinden. Ik ben zelf ook geen. Ik ben een vereidelde ZZP'er. Ik heb wel gekeken over. Of ik dit, wat mijn kracht is. En ik was vooral met consultancy bezig. En ik dacht, ja, als ik een grote consultancy wil opzetten, moet ik mensen bij mijn kinzie wegtrekken. En dan moet ik mensen vinden die hetzelfde soort van dingen doen die ik doe. Ik kan ze die veiligheid niet bieden, die salarissen niet bieden. En waarom zou ik het eigenlijk willen? En als je bij jezelf bedenkt Ik wil gewoon bedrijven starten en ik wil die groot maken en ik wil die problemen oplossen. En ik vind het leuk om met HR-issues te zitten. En ik vind het leuk om al dat soort dingen te doen. Ja, dan moet je dat gaan doen. Dan zit het in je aard of je denkt er niet eens over na, dan ga je het gewoon bouwen. Als je wel al die problemen ziet, dan moet je misschien niet een start-up ondernemer worden. bij een bedrijf gaan waar die dingen al voor een deel uitgewerkt zijn. En dan kan je helpen om dan bijvoorbeeld op te schalen. Of heb je misschien een andere rol?

Randal Peelen
Oké. Met dit tempo gaat het niet lukken, maar ik ga proberen dat we alle drie nog één vraag kunnen doen. Dus Floris, kom maar op.

Floris Bot
Ik was al aan het scrollen, maar ik had nog niet echt iets gevonden. Ja?

Jurian Ubachs
Ja hoor. We stappen helemaal van de start-ups af, want Stef vraagt zich namelijk af hoe heeft u de opvoeding van uw kinderen op het gebied van tech gedaan? Ik neem aan dat het. . Alles wat je op internet zet, blijft er altijd op staan. Voor uw kinderen nog net iets meer geld dan voor gemiddeld kind in Nederland. Hoe moeilijk is dat?

Constantijn van Oranje
Ik is heel moeilijk. Je weet nooit wat ze precies op TikTok doen en dergelijke. Je probeert natuurlijk wel. Af en toe, ik ben met hun gesprek aan te gaan. We hebben een dochter die is heel actief op social media. Die is volwassen. Je moet vooral zelf bepalen wat ze doet en je probeert natuurlijk te helpen. Waar je kan, maar zij kent die wereld beter dan mij. En je moet erover in gesprek blijven, denk ik. Maar het is een heel vervelend onderwerp dat je de hele tijd met je kinderen hebt over dat ze te veel gamen, te veel op die apparaten zitten, dat ze hun weg moeten leggen, dat ze niet mee naar bed mogen nemen. Je bent eigenlijk de hele tijd met negatieve discussies bezig. Dus je moet ook proberen het op een manier te doen waarop je gewoon tot goede afspraken komt. En dan ook gewoon soms ook maar dingen enigszins door de vingers zien. En als ze een paar uur achter elkaar gamen, dan is het niet het einde van de wereld. Je hoopt uiteindelijk dat ze ook wel eens een keer een boek gaan lezen, maar ja, dus. Ik heb er geen sluitende antwoord voor.

Randal Peelen
Nee, ik denk als ik dit gesprek met mezelf zou kunnen hebben, dat ik ook nog wel het een en ander feedback had als ik in derde persoon naar mezelf kon kijken. Burt van Flores, toch?

Floris Bot
Ik zou jullie altijd op mijn flikker geven, op het moment.

Constantijn van Oranje
Ja, ik ben ook heel te veel op mijn telefoon, dus oh, jezelf, ja.

Floris Bot
Ik heb een vraag van mezelf als luisteraar. Want ik vind het wel interessant om te stellen. Dus dat ga ik gewoon doen. Sorry voor de mensen die nu niet aan de beurt komen, maar deze wilde ik gewoon stellen. Mijn vraag is namelijk, investeer je zelf ook in startups? En zo ja kan je dan, of zou je dan willen delen welke, en misschien ook wel over jouw unieke aanpak.

Constantijn van Oranje
Ah, nou ik vind het heel moeilijk in deze rol om dat te doen. Dus ik heb wel eens in. Ik wilde in startups geïnvesteerd voordat ik hierin zat. En ik ken wel een keer in een buitenlandse startup. Maar ik wil niet in een Nederlandse start-up is het een beetje lastig, omdat ik dan de ene misschien voor zou trekken voor de andere. En probeer natuurlijk dat dat. Dat iedere start-up ondernemer in in Nederland door TechLip, in ieder geval scale-up ondernemer, door TechLiep bediend kan worden. Dus dat is wel lastig. Een theorie. Ik zou zeggen, vooral partneren met mensen die het heel goed begrijpen.

Randal Peelen
Ja, soms slimmer.

Constantijn van Oranje
Ik denk dat je vaak heel erg gefascineerd gefascineerd wordt door hun technologie en de kans die er zijn. Ik heb een keer een batterij, technologiebedrijf geïnvesteerd en daar ging de founder, de CTO, die werd opeens verliefd op een Chinese dame en die. ging doen. Had zijn patent eigenlijk ook niet, had hij elkaar aan iemand anders doorverkocht. Het leek allemaal helemaal ging dat daarop mis. Dus ik denk als je dan risico wil nemen en je hebt niet heel veel geld om je risico te spreiden en je wil in een paar. . maar een handje vol investeren, dan zou ik heel goed kijken naar wie de ondernemer is. Hoe ervaren is die? Hoe goed is het team om hem heen of om haar heen? En geloof je in de business. En hebben ze een purpose. Ik vind het wel heel belangrijk dat ze een heel duidelijk doel voor ogen hebben. Want dat is het ene waar jullie keer op terugkomt. Dus dat doel moet goed gearticuleerd zijn. Je moet echt het gevoel hebben dat ze dat ook kunnen waarmaken. Dus niet dat het. . Ik ben heel allergisch voor die bluff. Dat is leuk. Maar Je krijgt nog heel veel ideeën langs van wereldverbeterende ideeën allemaal en denkt ja dat is mooi, maar wat ga je doen om het waar te maken?

Floris Bot
Ja, dankjewel.

Randal Peelen
Gaaf. Laatste vraag en die komt van Bas. Die ga ik stellen. Het is toch weer een beetje die persoonlijke hoek, omdat het gewoon wel geestig is in dit geval. Als zelfverklaard nerd, bent u dan ook degene van de familie die door de rest van de familie gebeld wordt als de printer kapot is of de zoos het eventjes niet doet?

Constantijn van Oranje
In onze familie misschien net, maar echt mijn zoon dan eerder Als alles wat met apps te maken heeft, dat mijn zoon dan beter is. Die zit ook op, die heeft zijn eigen soort van e-commerce site en die heeft een bots die voor hem schoenen kopen. Je zit op Discord met allemaal vriendjes te overleggen. Dus die weet daar meer van. Nee, maar ik heb een neven die een internetondernemer, dus die weet daar veel meer. Als het echt zou moeten, zou ik hem kunnen bellen.

Randal Peelen
Ik denk dat we dat probleem hier aan tafel allemaal kennen. Omwille van de tijd is het dan nu het moment dat we de tips aan de luisteraars kunnen gaan geven. Nou, daar heeft iedereen hopelijk over nagedacht. Is er iemand die zijn hand opsteekt en denkt. . Ik wil als eerste tips geven.

Jurian Ubachs
Ik doe het wel, want die van mij is heel erg late to the party. Dus ik kan er gewoon vrij kort over zijn, want de hele wereld kijkt toch al lang. Cobra Kai, dat is een serie op Netflix die eigenlijk een beetje doorpakt over hoe Johnny Lawrence en. Daniel Russo, bekend uit de karate kit, er nu voor staan zijn allebei volwassenen inmiddels. En het verhaal wordt eigenlijk gewoon opgepakt, Arno twee jaar geleden. En daaruit zijn nu al drie seizoenen verschenen. Ik ben nu inmiddels een tweede seizoen en ik vind het super leuk om te kijken. Dus ik dacht, nou, die gooi ik er nog maar even tussendoor. Zelfde acteurs ook hé, dat vind ik het altijd. Ja, ze zijn inderdaad gewoon dezelfde wat je zegt, dezelfde acteurs. En het begint heel erg uit, dat is wel grappig, het begint heel erg uit de uit vanuit het perspectief van Johnny Lawrence. Dus eigenlijk dit beetje de bad guy, de verliezer in de films. De serie start met hoe zijn lever er op dit moment uitziet. Dus dat geeft meteen wel een heel geestig contrast.

Randal Peelen
Ik ben ook aan die serie begonnen, maar ik heb hem nooit afgemaakt. Ik ben benieuwd wat de luisteraars ervan vinden. Ik doe hem zelf even, want ik zie Floris nog driftig aan typen. Mijn tip is eigenlijk gewoon een opvolging van de Cold Open van vorige week. Ik heb lekker zitten ranten over het feit. Dat er een tekort is aan linkshandige muizen. Ik ben een minderheid, dus ik voel mij gediscrimineerd. En ik heb dus geen beschikking over hele mooie opties als linkshandige muis. En toen vertelde ik dat Razor probeert een, ja, moet ik het noemen. Een soort crowdfunding-achtig te doen. Als genoeg mensen riepen dat ze een linkshandige Razor Naga wilden kopen. Dan zouden ze die fabriceren. En een luister aanwees mij erop. Randal, die pagina is heel oud. Gek dat die er nog is. Die muis is al lang te koop. Toen dacht ik, ja shit, nu moet ik de woord wel bij het woord voegen. En ik heb hem gekocht. Dus ja, goed, de luisteraars zie je hem niet. Maar voor de rest, ik heb een mooie Razor Naga in mijn handen. En. Het is eigenlijk een muis gemaakt voor gamers die World of Warcraft of andere MMORPG spelen. Dus er zitten veel te veel knopjes daar waar je duim bij kan. Maar God, wat ligt hier lekker in de hand? En god, wat is het fijn dat er voor mij nu ook een optie is. Is wel gelijk dan 130 euro. Dat je denkt, voor rechtshandige kant voor de helft. Voor mij niet. Maar ja, het is wel een hele fijne muis. Ik beveel hem aan. Dat is mijn tip voor deze week.

Floris Bot
Alrighty Party. Zal ik maar? Doe eens. Ik heb wederom geen YouTube tip. Ik heb een tip waarbij ik gewoon letterlijk mijn eigen werkgever ga pluggen. Zoek je werk. Kom bij een start-up werken. Nou eigenlijk een scale-up.

Jurian Ubachs
Is er technisch gezien een reclame, Floris? Want dan moet je ons geld betalen. Ja, je krijgt allemaal een kortje.

Randal Peelen
Het visie geld deze kant op Floris, kom op.

Floris Bot
Niet zo scare nu. Ik ga niet over het visie geld. Ik ga gewoon proberen om nieuwe leuke collega's te krijgen. Want ik weet niet. Wij doen dingen met digitale identiteit. Daar wil ik niet al te veel over tellen, moet je gewoon even op de website kijken. Maar wij zoeken letterlijk op dit moment twaalf mensen. Van Screwmaster tot DevOps, van QA tot Product Manager. We hebben een heel leuk team. We willen graag nog diverser dan we zijn. Dus als je in die aangeroepen voelt, dan ben je extra welkom. Zal ik maar netjes zeggen. Dat mogen wij natuurlijk als bedrijf niet hardop doen. Maar we doen toffe dingen en we zitten in Den Haag. Kom bij ons werken, we heet Cleverbeest. Ik mocht geen tweede tip geven, want ik had ook gewoon een hele leuke, maar ik pak hierbij.

Randal Peelen
Goed idee. En Constantijn, heb je mooie tips voor onze luisteraars meegenomen?

Constantijn van Oranje
Nou, als je Flooris in Den Haag ziet, dan moet ik daarmee bij aanhaken. Ik ben erg aan het wandelen op het moment in Den Haag. Den Haag is echt een mooie stad. T 1830 niet ontwikkeld, het was een heel klein plaadje, eigenlijk, en daaromheen is allemaal wijken gebouwd. Je loopt echt van de ene eeuw naar de andere hele tijd. En het is allemaal best wel klein. Als je loopt van de schildervijk, naar het laakwartier en de BLZO in voorschrijven zijn laatst naar Delft gewandeld. Het is allemaal vlak bij elkaar. En je komt er nog eens uit, je krijgt wat beweging. Ik ben een beetje aan de wandel, ik denk met het grootste deel van Nederland maar aan de wandel geslagen. Maar het is wel leuk om de dingen waar je dagelijk langskomt. Als je daar langs wandelt, dan heb je er meer tijd voor. Dan kijk je beter om je heen, dan zie je de details. En ja, dan wordt je stad in één keer heel anders en leuker. Dus ga wandelen.

Randal Peelen
Goed idee. Ja, ik heb als buitenstaander altijd zo'n raar relatie met Den Haag. Punt heb waarvan ik denk, oh dit is echt mooi. En dat ik punt heb, waar ben ik? Een ingewikkelde stad voor het buitenland.

Jurian Ubachs
Waar ben ik eigenlijk ook heel vaak in Den Haag? Vooral dan denk ik van. Oh wacht, ik ben nu hier. Dan loop ik heel verwachtingsvol de hoek, omdat ik weet dat er welke straten dan gaat komen. En dan is het ineens een hele andere plek waar ik ben. Ik woon in Amsterdam. Amsterdam is zeker ook niet overal logisch. Op de een of andere manier begrijp ik die stad gewoon beter. Ik kom er ook wat vaker.

Randal Peelen
Tot zover deze aflevering. A aflevering van Met Nerds om tafel. Met Nerds om tafel is een podcast van Floris Bot, Jurian Ubags en mij, Ramal Pelen, alle drie te horen in deze aflevering. Maar soms ook onze panelleden. Dat zijn Joost Schelfis, Maart van Hoerkom, Ruurt Sanders en Frederik Zeverbergen. Onze gastnerd van vandaag, zo noemen we hem toch met trots, was Constantijn van Oranje. Constantijn, hartelijk dank voor je deelname. Waar kunnen mensen meer over jou of je projecten te weten komen?

Constantijn van Oranje
Waar bij techniep. nl Ja, lekker makkelijk.

Randal Peelen
Nou, meer informatie over ons en onze podcast is te vinden op onze website. En dat is mnot met nerdsomtafel. nl Als je nou in zo'n slack komt, dan join je een slack waar al 1833 nerds je voor ging. En daarom is het daar berengezellig. Je kunt dus vragen stellen aan gastnerds die we hebben. Dat was dit keer ook extra leuk. Niet allemaal aan bod gekomen, maar in het kanaal. Vraag van luisteraar. Napraat over deze aflevering. Kan in het kanaal napraten een gasnerds aandragen. Kan in het kanaal gasnurds. Heeft iemand nog een random kanaal te pluggen? Achterklap. Voor mensen die van achterklap en roddels houden, is er het kanaal Achterklap. Ja, daar kwam ik laatst achter. Ik vind het niet zo'n leuk kanaal, want het is niks voor mij. Maar het bestaat wel. Word je nou patron of vriend van de show van ons, lieve vriend van de show trouwens. Dan kom je in de lounge, dan krijg je de afleveringen eerder te horen dan de rest. En ook zonder met minder reclame. Laat ik belozen op een andere reclame. We hebben de techniek nog niet helemaal uitgekristalliseerd, maar minder reclame dan de rest. In ieder geval geen campagne maatregelen. Merch is te vinden op onze webshop. En Nudbier is waarschijnlijk binnen nu en een week te vinden op nudier. nl. En voor nu hartelijk dank voor het luisteren. Tot de volgende keer.