S10E19 – Het klimaat fixen is gewoon leuk en haalbaar, met Auke Hoekstra

Jurian Ubachs
Maar in het kader, Floris Randal, zit voordat we gaan beginnen even nog op iets dat van zijn hart moet.

Floris Bot
Ja, nou vooruit hem. Het is een klein beetje boos. En waarom is Floris een klein beetje bouw? Ik spreek niet heel veel mensen op een dag, als in het echte leven. Maar een van de mensen die ik toevallig vandaag heb gesproken, net nadat die persoon uit het werk kwam. Ik kreeg vlak daarna te horen dat een collega op dienstwerk bewust met COVID naar het werk is gegaan. En daar ben ik een beetje boos over. Want ik zou morgen gaan boosteren, maar er is een kans dat ik nou ziek ben. En dat betekent dat ik morgen niet mijn booster mag gaan halen. En ving niet lief.

Randal Peelen
Er zijn wel meer redenen dan dat om daar een beetje chagrijnig over te zien.

Jurian Ubachs
Ik heb wel mening over mensen die bewust met COVID naar hun werk gaan hoor.

Randal Peelen
Opronkelijk is één ding.

Auke Hoekstra
Ik kan me voorstellen, maar je staat nu stijf van de adrenaline op de stad?

Floris Bot
Nee, dat valt wel mee, want ik weet het nu een half uurtje drie kwartier. Maar het is. . Ja, waarom doe je dat?

Auke Hoekstra
Dan ben je echt niet goed wijs, hè?

Jurian Ubachs
Er gebeuren momenteel sowieso heel veel dingen waarbij ik bij mezelf denk, waarom doe je dat? Ja, dit is wel, ja, this one takes the cake wat dat betreft, Floris. Dus ja, vervelend. Ik hoop dat je niet ziek wordt. Ik ook. En dat ook niet je hele familie weer een week binnen moet zitten. Ja, dat was de vorige keer al zoveel fun hè. Een energiek zoontje is dat niet wat je wil volgens mij. Nee, nou ja, dat is nog wel redelijk uit te houden.

Floris Bot
Maar Nee, wij zijn in oktober 2020 al het bokje geweest. Waarbij ik de eerste was die ziek werd. En daarna mijn vrouw en toen mijn zoontje. Maar toen was het toch wel zo dat als je dan. Wij hebben een maand binnen moeten zitten tussen toen. En dat is gelukkig nu wel korter. Maar dit moet jouw mensen gewoon niet aandoen. Ik vind dit gewoon vrijheidsberoving.

Randal Peelen
Ik denk dat we de luisteraars mee kunnen geven dat als ze weten dat ze corona hebben, dan niet naar een kantoor vol mensen moeten gaan.

Floris Bot
Hoe vind je die?

Randal Peelen
Dat is de eerste tip van de auto. Misschien ook niet ook niet zo'n goed idee. Het schijnt besmettelijk te zijn. Daar heb ik nog twee huishoudelijke mededelingen. De eerste is, we hebben vorige aflevering keurig terug zitten blikken naar het voorbije jaar en daarin hadden we ook een. . Een hele mooie tipsrubriek bedacht, maar omdat het nog een beetje uitliep en we ook nog een stukje gesprekken met luisteraars hadden in te boeken. Heb ik de vrijheid genomen om de tipsectie over te slaan. Nou, achteraf slaande ruzie met Ruurd Sanders. Want Ruurd had een hele mooie korte film gemaakt die hij graag had willen tippen. Ja goed, daarom vind ik het wel zo gepast. Ruurd die wordt in Tech 45 wel aangekondigd als nep acteur en gamefreak. Over dat gamen weet ik niet zoveel, maar acteren kan die wel. Want die korte film. Heb ik gekeken op YouTube is 10 minuten. Als je denkt, wat is een korte film? Dat is dus 10 minuten. Die film heet Verraad. En ik vind het absolute hoogtepunt. Het acteerwerk van Ruurd. En dat meen ik oprecht. Die gast kan dat echt. Die zit op een gegeven moment. . Nou, ik wil het niet spoilen natuurlijk. Maar zo'n traan over zijn wang dat je denkt, wauw, ik kan nou niet huilen als het erom gaat. En deze man doet het gewoon voor zijn acteerjob. Een tip in te halen van vorige week. De film verraad 10 minuten op YouTube van Ruurd Sanders. Ik vind het een tipje waard. En nog een kleine shout-out. In de voorbije aflevering van The Angry Nerds podcast ging men opeens spontaan reclame maken voor andere podcasts. En daarin werden wij als eerst genoemd. Uiteindelijk zo'n. Geinig momenten dat ik denk nou, dan komt de shout out voor Angry nerds. In met nerds om tafel, lach het toch? Check it out. Welkom bij Met Nerds om tafel. We praten vandaag vanis. En mijn naam is Randal Peelen en onze gastnerd van vandaag is Auke Hoekstra. En Auke is oprichter en directeur van onderzoeksbureau Zenmo Simulations en ook van onderzoeksproject NEON Research. Dat is verbonden aan de Technische Universiteit van Eindhoven. Zenmo Simulations bouwt virtuele proeftuinen om vraagstukken in de energietransitie te simuleren. En NEON Research is een multidisciplinair onderzoeksprogramma naar klimaatactie. Hernieuwbare energie en slim energietransport. En vanach zijn indruk wekkende baard Twitter Auke hete teken zoals bijvoorbeeld. Dat bladblazers beslist verboden zouden moeten worden. Auke, hartelijk dank voor je deelname. Welkom in de uitzending. Had je ooit van onze podcast gehoord?

Auke Hoekstra
Ik zou heel eerlijk zijn, ik kwam er via Twitter achter. Een van mijn volgers zei van Auke Hoekstra moet je ze een keer vragen in de podcast. Als ik heel eerlijk ben, ik luister niet zoveel podcasts. Maar als ik ze luister vind ik ze al ontzettend leuk om te luisteren. Dus op één manier kom ik er gewoon. Druk, druk, druk, niet zo vaak toe. En ik ben nog niet zo vaak aan het wandelen ofzo van het fietsen of in het openbaar vervoeren. Dat zijn van de ideale momenten om eens even. Een podcast te doen. Maar alle podcasts die ik nu heb gedaan, en dat zijn er ondertussen een stuk of vijf of zes of tien, ik weet niet precies, heb ik ontzettend veel plezier om. Het is echt een medium waarin je er even in. Ik zit nu ook echt, ik ben er echt voor gaan zitten. Lekker op. Een letter medium. Helemaal onderuit gezakt voor mijn boekenkast. En ik vind het medium leent ze er ook voor om een beetje een rustig gesprek met elkaar te gaan voeren. Niet zo gehypt, niet zo overspannen, niet zo. . Ja, alles wat er mis is met de wereld heb je een beetje minder in een podcast.

Randal Peelen
Ja, ik snap je sentiment wel. En ik moet ook zeggen, het is voor mij een beetje dubbel gevoel. Soms als we een gast hebben en ik ga me voorbereiden en een beetje inlezen, dan typ ik die naam in in een podcast-app en dan denk ik, hé, er zijn nog geen podcast, dan zijn wij mooi de eerste. In jouw geval vond ik wel een tritspotcast en toen dacht ik, ja shit, dat is ook wel weer een uitdaging, want nu moeten we iets proberen verzinnen waar nog niemand het over gehad heeft. En dat is in jouw vakgebied denk ik moeilijk.

Auke Hoekstra
Je hebt een wat vragen van tevoren laten zien die je al bedacht had. En die zijn me allemaal in ieder geval nog nooit gesteld. Dus zelfs niet, zeker niet een podcast, maar überhaupt niet.

Jurian Ubachs
En nog los daarvan, Rand, volgens mij is het bij uitstek wel een veld en een onderwerp die daarbij horen. Waarbij het zeker geen kwaad kan als bepaalde geluiden keer op keer op keer op keer herhaald worden in meerdere podcasts.

Auke Hoekstra
Ik zeg vaak precies, ik zeg vaak van we zitten in een soort van industriële revolutie. Iets van die omvang. Ik heb net naar het verleden van Nederland. zitten kijken, dat ging toevallig over de industriële evolutie. En waar we in zitten met energie vind ik echt iets van vergelijkbare omvang. Dat we overschakelen op een heel ander energiesysteem dan we ooit gewend waren. Zoveel gigantisch grote veranderingen. Ja, daar raak je niet snel over uitgepraat. Het is niet zodat je daar drie antwoorden geeft op drie vragen en dat het onderwerp van afgehandeld is.

Floris Bot
En het is natuurlijk voor heel veel mensen die transitie natuurlijk ook persoonlijk.

Jurian Ubachs
De een heeft alles al geoptimaliseerd, heeft alles elektrisch. Panelen op het dak, warmtepomp, noem het allemaal op. En de ander, iedere keer dat hij erover hoort, neemt het toch weer mee van. Oh ja, dat moet ik eigenlijk ook nog een keer gaan doen. En nou ja, goed, iedere keer. Als je dat steeds maar een klein beetje door kan duwen door maar te blijven publiceren en content te maken over dit onderwerp, dan denk ik dat je daarmee de wereld een dienst bewijst.

Auke Hoekstra
Nou dat is als ik heel eerlijk ben precies wat mijn. . 15 jaar geleden heb ik een Sabettocol genomen. Omdat ik dacht, ik wil de wereld weer een beetje beter maken. En internet, dat loopt nou wel een klein beetje. Gaat lekker, ja. Ja, 15 jaar geleden ging dat ook al redelijk lekker. Dus ik dacht van ik moet iets nieuws gaan bedenken. En inderdaad dit verhaal vertellen. En eigenlijk ook op een positieve manier vertellen van de energietransitie. Het is geen moedje. Het is niet iets wat we doen omdat fossiel veel leuker is, maar goed, klimaatverandering, het moet maar. Nee, dit wordt echt veel leuker dan voorheen. Het is gewoon veel mooiere technologie aan alle kanten. Mensen daar een beetje warm voor krijgen, ik denk dat dat een hele nuttige dagbesteding is.

Randal Peelen
Nou, tipte ik net al een beetje het tipje van de sluier dat ik. . een klein onderzoek heb gedaan naar jouw œuvre en ook een beetje heb nagedacht over een invalshoek. We hebben afgelopen jaar een aantal afleveringen gemaakt over het klimaat in brede zin. Eén ging met name over. zonne-energie en warmtepompen. En ging echt over klimaatpsychologie. Echt mensen die het er moeilijk mee hebben en hoe ga je daar mee om. En nou ja goed, zo hebben we een hele trits warmtenetten nog met Floris een aflevering over gemaakt. En ja goed, vanuit de technische oplossingen hebben we dus al wel iets van afleveringen gemaakt. Dus ik zou in dit geval met jou graag willen beginnen. Ook vooral te praten over de simulaties die jullie draaien. Want je hebt een best wel uitgedokte, goed doordachte, nou klinkt het in ieder geval, methode om een beetje te proberen voorspellen hoe de toekomst eruit gaat zien. En ik zou je eigenlijk willen vragen. . Kun je uitleggen wat jullie precies doen en wat agent-based modelleren inhoudt?

Auke Hoekstra
Nou, dat mag je me altijd voor wakker maken. Waar ik dan graag mee begin is, Steve Jobs had ooit zo'n mooie vergelijking. Die zei van mensen. Het zijn eigenlijk maar rare wezens. Ze kunnen eigenlijk niet zoveel, maar als je de technologie aan toevoegt, dan kunnen zij ze een stuk meer. Als voorbeeld had hij gekozen de fiets. En specifiek de lichtfiets. Dus zei hij van als wij proberen harder te rennen dan een dier. Dan komen we niet zo ver. Dan zijn er toch wel heel veel dieren die ons eruit rennen, zou ik maar zeggen. Maar als je mensen op een aerodynamische lichtfiets zet, nou. . Dan kunnen ze bijna alle dieren eruit trappen, zullen we maar zeggen. En hij zegt, zo zie je computers ook. Een bicycle for the mind. En zo zien wij die modellen ook. Het zijn dus geen orakels die allerlei uitspraken doen die je anders nooit, nooit, nooit had kunnen bedenken. Maar het is een methode om eigenlijk complexe vraagstukken beter te kunnen doorgronden. En met complex bedoel ik dan. . Dat heel veel ontwikkelingen in de wereld hebben. Ja, jullie kunnen dat wel aanwaarschijnlijk als nerds hebben te maken met feedback loops. Als er iets, nou ja, global warming is al het bekende voorbeeld. Als er zo'n ijsgots in zeeedondert, dan is er een stukje weer kaatsing, is er weg en dan krijg je er water voor terug. En water absorbeert heel goed en dat kan als je het niet uitkijkt een self-reinforcing feedback loop worden. Maar bijvoorbeeld elektrische auto's. . Of zonnepanelen die naarmate meer mensen ze kopen steeds goedkoper worden. Of Moore's Law is natuurlijk een heel mooi voorbeeld. Als Moore's Law er niet geweest was, als niet die chips elke keer goedkoper werden als je er meer produceerde. Hadden wij computers nu niet gehad, dan hadden wij dit niet zitten te doen. Want die eerste computers waren veel te duur. Voorspellen naar de toekomst hoe die technologieën zich gaan ontwikkelen. Maar ook voorspellen bijvoorbeeld wat er gaat gebeuren als iedereen in een wijk op een gegeven moment ineens besloft. En veel mensen een wijk besluiten, ik neem een warmtepomp, elektrische auto, zonnepanelen. Maar ik ga ze bijvoorbeeld ook slim laden. Dus ik ga midden in de nacht mijn auto opladen. In plaats van als ik thuis kom. En allemaal dat soort dingen die we ieder voor zich. . heel goed kunnen inschatten. Of we denken, daar hebben we best wel een beetje een idee van. Hoe dat samen gaat uitwerken, dat is vrijwel onmogelijk te begrijpen voor ons eenvoudige hersencellen. Maar met de hulp van een computer waarin je een groot af het werk laat doen, lukt dat wel. Dus ik maak modellen eigenlijk. . Het lijkt een beetje op strategy games in zekere zin. Als je wel Sim City hebt gespeeld of een echte strategy game of zo. Dan heb je heel veel entiteiten, zal ik maar even noemen. Mensen, misschien wel legers, weet ik veel. En als je even niks doet, dan gaan ze toch hun eigen gang. Je geeft ze af en toe aanwijzingen, maar in de tussentijd gaan ze gewoon hun eigen gang. En dat gebeurt dus in onze agent-based modellen ook. We maken heel veel agents. Dat zijn auto's, dat zijn mensen, dat zijn huishoudens, dat zijn zonneparken, kunnen allemaal agents zijn, gewoon entiteiten. Die we ieder voor zich gedrag meegeven. Als de zon heel hard gaat schijnen, ga je heel veel energie produceren. Als je naar je werk toe moet, pak je de elektrische auto. Als je s'avonds thuis komt, doe je het licht aan. Dat soort gedrag. Dan bouwen we gewoon een wijk na, digital twin noemen ze dat ook wel, in de computer. En uiteindelijk aggregeren die wijken weer tot grotere gebieden. En dan kijk je, stel nou dat we in Nederland over zouden schakelen op, ja, wat betreft nucleair mag ook, maar wij doen vooral zon en wind. Waar loop je nou tegenaan? Hoe kunnen we het elektriciteitsnetwerk optimaal gebruiken? Hoe kunnen we het allemaal zo goedkoop mogelijk doen? Dat is lol van buurtbatterij. Wat gaat er gebeuren als warmtepompen ingevoerd worden? Enzovoort. Dus dat doe ik.

Randal Peelen
En dat doe je niet alleen, want er zit een heel team achter. Dat is neon research toch?

Auke Hoekstra
Ja, dus ik heb eigenlijk als ik heel eerlijk ben doen mijn twee. organisaties die ik opgericht heb en die ik mag leiden doen hetzelfde. Allebei dit soort modellen maken om te bedenken wat de slimste interventies zijn die we kunnen doen om dit. . Te versnellen tegen zo laag mogelijk kosten, er komt eigenlijk simpelweg een beetje op neer. Zowel zen maar als NEON doen dat. Neeon doet dat heel erg. academisch en dat zijn in principe 30 mensen maar maar iets van 10 mensen of zo zijn echt bezig op modelleren en de rest is bezig om dingen uit te zoeken die we dan in de modellen als het goed is weer gaan gebruiken En soms ook gewoon om interessante dingen uit te zoeken die we nog even moeten nagaan hoe we die in de modellen gaan krijgen. Maar het is wel één onderzoeksprogramma. 30 mensen, 30 PhD's, 20 professoren, 20 bedrijven. Voor Nederlandse begrip een flink initiatief. En mijn bedrijfje is vrij klein, daar werken vier, vijf mensen.

Jurian Ubachs
En als je dan, want wij krijgen natuurlijk wel eens wat mee. Van wijzigingen die er dan zijn in regelgeving, dat soort dingen. Neem bijvoorbeeld het feit dat we niet meer 130 mochten rijden overdag. Want dat zou dan beter zijn voor stikstof. Is dat dan een voorbeeld van zo'n bevinding die uit dat soort modellen is gekomen? Hoeft niet per se bij jullie vandaan, maar wel een beetje daaruit voort?

Auke Hoekstra
Ja en nee. Als je een stapje terug doet is het gewoon ja. Maar als je er zo diep in zit als ik, dan zeg je, ja maar ons model is net wel anders. Dus die modellen die dat voorspellen zijn meestal geen agent-based modellen. De andere modellen, ik zeg dan heel trots, agent-based modellen kunnen heel veel complexiteit en ook heel veel verandering, transformatie aan. Maar eerlijk is eerlijk, ze zijn niet zo precies. Dus het is meer een. . Het zijn hele explorerende modellen. En op het gebied van verkeer bijvoorbeeld zijn er heel veel bijzonder nauwkeurige modellen. Daar moet je niet in vragen wat gaat er gebeuren als we zelfrijdende auto's gaan krijgen. Stel dat we gaan vliegen ofzo op elektriciteit. Dat gaat om wat te ver. Maar als je binnen het bestaande beperkte veranderingen doorvoert, kunnen we dat in Nederland echt heel goed voorspellen. En dan kan je dat precies berekenen. Hoeveel stikstof dat scheelt bijvoorbeeld en hoeveel CO2 dat scheelt. Dus het zijn vergelijkbare modellen voor de mensen.

Floris Bot
Zo heb je heel veel agents. Dus dat zou je ook kunnen doen met als mensen minder vlees gaan eten, want dan is er minder. livestock en dat soort spullen.

Auke Hoekstra
Exact. Ik zal heel eerlijk zijn. Ik ben bezig een beetje om uit te breiden die kant op. Omdat ik zoiets heb van ja, CO2-reductie, dat weten we ondertussen wel een klein beetje. Dat begint een beetje oud nieuws te worden. En ik denk dat we. . Binnen 10, 20 jaar eigenlijk goed op weg zijn om die CO2-reductie te redelijk te zijn. Ik ben redelijk optimistisch over hoe snel dat gaat.

Floris Bot
Wat we kunnen doen in de komende, zeg maar, twee decennia, is eigenlijk wel goed te doen.

Auke Hoekstra
Nou ja, waar ik altijd heel optimistisch van word, dan kom ik even terug op voedsel als het mag, waar ik heel optimistisch van word. is dat ik heb nou twee van die IPCC-reporten gelezen. Ik heb echt mijn best gedaan om me er een beetje doorheen te worstelen, zou ik maar zeggen. Vooral dan de werkgroep 3 moet ik zeggen. Dat is de groep die bezig is met wat kunnen we nou aan doen.

Floris Bot
Voor de mensen die dit niet weten, dat is de Intergovernmental Panel on Climate Change, toch?

Auke Hoekstra
Ja, excuses. Dus er zijn een hele grote groep inderdaad van wetenschappers die wereldwijd, waar in alle landen, meedoen. Het akkoord van Parijs en zo is een beetje gebaseerd op de onderzoeken die dan weer gedaan worden. Door dat IPCC. Dus dat is echt wel de club. Waarvan hele landen dan heel veel landen, eigenlijk bijna alle landen in de wereld zeggen, nou oké, wat die opschrijven, dat geloven we zo.

Randal Peelen
Zijn die gelieerd aan de UN? Is dat zo?

Auke Hoekstra
Volgens mij wel, maar ik weet het eigenlijk niet helemaal zeker. Ik bedoel, in principe is het een redelijk zelfstandige club van wetenschappers Die met allemaal schrijvers en zo die vanuit verschillende landen worden aangewezen. Dus ik heb er nooit iets van gemerkt, als ik heel eerlijk ben. Maar dat zou wel kunnen. Het zou niet onlogisch zijn op zich.

Randal Peelen
Maar het geeft in ieder geval wel aan. Dit is het kaliber waarop dat speelt. Het is echt een internationale club en de de facto standaard van onderzoekers eigenlijk.

Auke Hoekstra
Exact. En als je kijkt wat die eigenlijk. Laten we zeggen tien jaar geleden nog verwachten, dan waren er best wel veel scenario's waarin er bijvoorbeeld van uitgegaan werd dat we in 2100 vijf keer zoveel kolen zouden gebruiken als nu. Ja, en dan gaat het natuurlijk nogal hard met die klimaatverandering, kan je je voorstellen. En nu in mijn energie gemeenschap Zijn er eigenlijk weinig mensen die er nog vanuit gaan dat er nog kolen over zijn na 2070 of zo? Wat hier en daar zal misschien eens een keer in een of andere afgelegen gebiedjes zijn we dat toevallig randjes aan de stand om een of andere onduidelijke reden. Maar de afgelopen IPCC zagen we echt dat code de wacht aan is gezegd ook en dat in 2030, 2050, 2070 uitgefaseerd wordt. En dat zagen wij in onze model ook al aankomen. Want ze worden gewoon te duur. Dat is het mooie nieuws. Dit gebeurt niet allemaal omdat iedereen zo'n groen hart heeft. Maar ook gewoon omdat, ja ik denk heel vaak heel veel jonge mensen. Zoals we ik nu mijn werk zich kwaad aan het maken zijn om oplossingen te bedenken die in de plaats kunnen komen van de probleemoplossingen. En het werkt. Dus wat ik heel optimistisch van word, is in het laatste IPCC-rapport zie je echt dat de echte rampvoorspellingen, de meest vreselijke voorspellingen, zijn eigenlijk allemaal weggevallen. Alleen 1,5 graden, dat wordt wel steeds lastiger. Dus de bandbreed is een stuk nauwer geworden van de rampspoed die ons te wachten staat. Maar aan de onderkant is dus ook een stuk afgeknabbeld, zou ik maar zeggen. En dat is een beetje jammer.

Jurian Ubachs
Wij als mensheid zijn natuurlijk dol op drama, zelfs als we het zelf over ons afroepen. Kun je eens een klein beeld geven van die allerergste voorspellingen die nu dan heel eventjes in ieder geval lijken te zijn afgewend?

Auke Hoekstra
Nou ja, je raakt me nou heel erg, want ik. Ik wijd mijn leven echt hier aan. Ik neem het nogal serieus, mag ik wel stellen. Ik woon in een energiepositief huis. Ik verdien minder dan vroeger nog steeds prima. Ik mag helemaal niet klagen. Maar Een stuk minder dan vroeger omdat ik het serieus probeerde nemen. Elektrische auto, veganistisch, niet vliegen. Hele Shebang. Maar als ik dan zie hoeveel jonge mensen depressief aan het worden zijn vanwege klimaatverandering. Dan voel ik me geroepen om te zeggen, nou ho ho ho. Je moet ook weer niet overdrijven. En dat vind ik ook een beetje lastig van films zoals Don't Look Up, weet je wel. Die op zich hartstikke leuk gemaakt zijn en hartstikke komisch. En een heleboel van die dingen die ze behandelen, dat is natuurlijk heel herkenbaar, oppervlakkige media, blablabla. Maar het is echt geen komet die ons binnen tien jaar gaat vernietigen of zo. Dat is gewoon onzin. Dus de ergste scenario's zijn bijvoorbeeld vijf of zes meter zeespiegelstijging, dat soort dingen. Maar dat is dan wel over drie, vierhonderd jaar, voor alle duidelijkheid. Ja, precies. Dus we kunnen nog even doorbouwen. Ja, en misschien kunnen we ook wel op een gegeven moment, ik bedoel, als je kijkt wat allemaal veranderd is in de afgelopen honderd jaar. Misschien kunnen we over 100 jaar ook wel gewoon iets bouwen om inderdaad meer CO2 uit de lucht te maken. Die direct air capture, als we daarvan. Of we kunnen bijvoorbeeld zo'n ijskap in Groenland. Misschien kunnen we wel zorgen dat die wat minder snel gaat schuiven. Want het gaat dan fout doordat er warm water onder komt. En dan gaat hij lekker schuiven. In principe, ik zag laatst een onderzoek dat voor 200 miljard per jaar. . Hoop geld, dat wel. Maar dan kan je wel zorgen dat een paar van die akelijkste gletsjers gewoon ophouden met schuiven. Dat scheelt toch weer een paar meterzeespiegelstijgingen.

Floris Bot
Het is helemaal mooi hard klinkt dat heel veel, maar als je naar de economie van geheel Europa of geheel de Verenigde Staten en Canada of zo kijkt, dan valt het wel weer mee.

Auke Hoekstra
Precies, aan energie geven we meer dan 5 trilard per jaar uit. Dus ik zeg vaak als wij een beetje intensiteit zo hebben, nog ineens van een wereldoorlog of zo, maar gewoon van COVID. Als we het geld wat we daarin besteed hebben. Of het geldt aan de financiële crisis trouwens. Als we dat zouden steken in de energietransverties. Waar waren we dan? Ja, ja. En dan terug naar het voedsel. Want ik denk dus al dat CO2, dat komt goed. Dat geloof ik echt. Het gaat niet snel genoeg, maar het komt goed. Alleen voedsel, dus eigenlijk waar we onze materialen vandaan halen en bijzonder hoe we ons grond gebruiken. Dat is het volgende waar we naar moeten leren kijken. Nu zitten we eigenlijk helemaal te focus op die CO2. Maar als we de lucht schoonmaken. . . Door de aarde te verpesten.

Floris Bot
Ja, daar heb je ook niet. Daar zijn we nog steeds eens op verschoten. Nee, kijk, en ik kijk naar ik noem het dan livestock levende wezens met name. Omdat die veel meer. . Daar heb je natuurlijk met CO2 te maken. Maar om een. . Ik weet het exacte getal niet trouwens, sorry. Maar om een kilo. rundvlees te produceren, heb je 700 liter water of zo nodig. We hebben niet superveel water op voorraad. We beginnen daar een beetje tekort te merken. Dus als mensen één dagje in de week minder vlees eten, Dan zijn we al heel end.

Auke Hoekstra
Dat scheelt een hoop. En sowieso, waar ik dus heel erg aan. . Je hebt inderdaad ongeveer vijf kies of wordt er vaak, ja, het hangt er heel erg vanaf hoe wat, maar gemiddeld genomen. Zou je denk ik iets van vijf keer zoveel landbouwgrond heb je nodig als je alles via de vlees weg doet als wanneer je alles via de plant weg doet. Even heel simpel gesproken. Dat hangt er heel erg vanaf hoe je hebt. Precies, en dat scheelt dus waanzinnig veel ruimte die je kunt maken voor bijvoorbeeld natuur. Wat hartstikke is, een amazonnewoud hoeft helemaal niet plat. Als Indonesië zou, dat kan allemaal lekker blijven staan als we wat minder vlees zouden eten En ja, dan ben ik weer zo'n onverbetelijke optimist. Dat moeten jullie toch aanspreken, ook weer technisch, dat ik denk van ja, cultured meat bijvoorbeeld.

Randal Peelen
Oh ja, maar komen maar. Ja, toch?

Auke Hoekstra
Dat is toch super vet.

Randal Peelen
Ik vind het ook wel grappig. Ik heb een keer een podcast geluisterd en die heet How to Save a Planet. En er was speciaal een aflevering over dat labvlees. En er zijn eigenlijk twee dingen die me heel erg bijbleven. Eén is het grootste obstakel voor dat labvlees. Om op grote schaal verkocht te worden is toch het gevoel dat mensen nu nog hebben van ieder is eng, gek en dat wil ik niet. Is nep. En een anding dat me echt is bijgebleven, is dat ze gingen een CEO interviewen van een gigantisch vlees. Merk, weet ik veel hoe dat heet. En die zeiden eigenlijk van ja, wat ons betreft graag. Want dat dier, dat inefficiënte dier, is voor ons een gigantische kostenpost. En een blok aan ons been als je kijkt naar de regels die we er allemaal voor moeten naleveren. Dus kom maar op met dat labvlees. Het zou voor ons de business alleen maar makkelijker en goedkoper maken. Is het ook al kunst fisch?

Auke Hoekstra
Nee, volgens mij niet. En ik heb zelf dus ook, wel als veganist, ik zou eigenlijk wat meer visolie willen eten, maar dat kan ik toch niet van me geloof, zou ik maar zeggen. Ik ben er niet zo strikt in hoor, maar ik vind het toch wel leuk om dan alternatief te zoeken. Dus ik eet van die algenolie. Nou is het op zich natuurlijk wel grappig, want die algenolie wordt. . Eigenlijk van die algen die ze opeten. Dus je gaat eigenlijk wat eerder in de keten zitten en niks aan de hand. Maar ze betal nog hartstikke duur, relatief gezien. Dus je kan er niet zoveel wil nemen. Een lekkere vette vis, zou ik maar zeggen. Vette zalm ofzo gaat veel harder voor je geld.

Floris Bot
Maar dat zit er allemaal aan te komen.

Auke Hoekstra
En ik moet altijd denken aan Paul McCartney, weet je wel, de bekende uitspraak van als alle slachthuizen van glas zou zijn daar achter altijd niemand meer vlees. Ik denk op een gegeven moment dat als labvlees iets gewoner wordt, zodat mensen het gewoon in de supermarkt kunnen zien liggen naast het gewone vlees. En af en toe nadenken van zal ik het doen, ik moet het niet doen. Als je dan soort filmpjes gaat kijken over hoe dat gemaakt wordt en dan hoe je gewone vlees gemaakt wordt, volgens mij is dat ikkie gevoel van dat is een beetje raar uit een lap is zo verdwenen. Een lab is misschien een beetje kunstmatig, maar het is altijd leuker dan een slachthuis volgens mij.

Jurian Ubachs
Ja, en ik denk ook dat prijs daar wel een hele belangrijke rol in gaat spelen. Mijn vriendin is vegan, dus wij eten over het algemeen ook wel vegan hier. En ik vind het nog steeds bespottelijk dat ik voor minder geld een dood dier kan kopen dan dat ik gewoon de vleesvermangers kosten. Gewoon vegan eten en dan ook. . Vleesvervangers bij je maaltijd willen is best een dure hobby. Als je daar ook nog eens wat variatie in wil hebben. Ik denk ook als daar een kentering in ontstaat, misschien nog wat meer steun voor de vleesvervangers inderdaad. Het lapvlees tegen een aantrekkelijkere prijs. Dat je dan heel snel mensen mee gaat krijgen. Want uiteindelijk zijn mensen toch wel individualistisch ingesteld. Generalisering uiteraard, maar voor een belangrijk deel wel. Als je jezelf kunt helpen in je portemonnee, dan zullen veel mensen dat niet nalaten. En dan blijkt ineens dat het allemaal best wel prima te eten is, ook al is het niet van een dierafkomst ook een beetje vraag, toch?

Floris Bot
Als er meer vraag komt, dan kan je een grotere productie draaien. Dat is zo'n feedback loop waar we het net over hadden.

Auke Hoekstra
Daar ben ik echt van overtuigd als. . Ik vroeg een keer Mark Pos, dat is die bekende die ooit eens een keer een hamburger van 750. 000 dollar geloof ik geserveerd heeft aan de oprichter van Google in Londen. De eerste kweekvleesburger of zo, weet je wel. Dat is natuurlijk eigenlijk gewoon, dan hebben ze gewoon de prijs van twee jaar onderzoek met een hele groep mensen om dat ding te maken. Hebben ze daarin verwerkt en die prijs, dus een beetje onzinprijs. Maar die hebben een keer een lezer van gekregen. En toen zei ik op een gegeven moment, wat denk jou dat de kans is Dat jij over een jaar of tien, vijftien, dus dat is al drie jaar geleden of zo denk ik, dat je goedkoper wordt dan gewoon vlees. In dit geval waren het geloof ik hamburgers. En hij keek me echt aan van, heb ik nou Chinees gepraat? Hij zegt 100% natuurlijk. Het is echt onmogelijk dat je dat hele dier, dat je dat helemaal dat proces wat ik net beschreven heb voor mij versus dat dier. . Dat dat eeuwig goedkoper blijft. Dat kan onmogelijk. Die is er echt van overtuigd dat die zelfs goedkoper gaat worden met een plofkip. Maar het gaat nog wel een paar jaar duren.

Jurian Ubachs
Ja, en op een gegeven moment wordt vlees dan een luxe product wat je. Wat mensen best nog wel eens op momenten op tafel zullen willen zetten. Op de oldfashioned way dan niet het lapvlees. Maar ik denk als je als je dat eenmaal bereikt hebt, dat je al zoveel stappen verder bent dan waar we nu zijn.

Auke Hoekstra
Ja, dat zou mooi zijn dat een soort van old timers worden van het voedsel.

Jurian Ubachs
Ja, kerst Thanksgiving. Ik denk dat Amerika dan nog wel wat achter ons aan zal hobbelen qua deze omslag. Maar als dat inderdaad wat minder normaal en meer speciaal wordt, dan denk ik dat je al een mooie slag geslagen hebt.

Auke Hoekstra
Ja, en ik denk ook wat je niet moet vergeten is dat er steeds meer gedoe komt over Ja, ziekte en vlees. Want het is best wel lastig om die dieren nooit eens een keer een COVID of zo te laten hebben. Nou, oké, COVID komt waarschijnlijk van vleermuizen. Maar ja, of iemand heeft er iets te rotzooien in China in de lab. Of misschien waarschijnlijk heeft iemand vleermuizen te eten ofzo, iets in die geest. Maar in ieder geval, je moet contact hebben met vleermuizen. Met lab vlees daar krijg je geen COVID van.

Randal Peelen
Nee, maar het is natuurlijk een gegeven bijna in de geschiedenis dat sinds we met. . Agricultuur bezig zijn gegaan, de ziektes through the roof gaan, terwijl toen we nog lekker door de wereld heen aan het wandelen waren. Dat soort Epidemieën in ieder geval niet voorkwamen. Heren, ik zou even aan de versnellingspook willen zitten, want ik merk dat we nu over vlees bezig gaan. Dat is een interessant onderwerp. Maar ook al wel een aantal keer behandeld door ons. Terwijl er nog zoveel moois is. En ik zou er gewoon eventjes doorheen willen fietsen. Want dat meanderen is leuk. En dat gaan we zo meteen doen. Het was mijn plan om toch ook even de lay of the land weer te geven. Je geeft net al aan, jullie zijn bezig met agent-based modelleren. Dus dat betekent, je simuleert. . Een samenleving, laat ik hem even noemen. En een heleboel facetten die daarin zitten. En ik heb je in andere podcast horen zeggen dat als je maar genoeg van die trends op een hoop gooit, dat dan ondanks het feit dat je voorspelling. per stuk niet zuiver is, je toch wel heel goed richtingen kan gaan zien ontstaan. En zeker als bepaalde ontwikkelingen die allemaal met hetzelfde onderwerp te maken hebben Uitkomen en Morris lang een klein beetje opgaat, dat misschien ook wel een heel ernst brengt. Kun je iets vertellen over de richting die je denkt dat. Met name energiebronnen op zouden kunnen gaan. Want ik vind dat hetgeen waar de mensen nu vooral. Zelf heel druk mee zijn is inderdaad de zonnepanelen, de windmolens. En bij beide denk ik dan. Oh god, het zal een keer niet waaien of het zal iets te lange winter zijn. Welke kant gaan we op?

Auke Hoekstra
Voor alle duidelijkheid, ik denk wel dat het gewoon voornamelijk zonder wind wordt. Voorlopig. Ik vind het heel interessant wat er met. . Eigenlijk komt alle energie zo'n beetje van nucleair. Maar op de aarde komt 99,99% of 79%, dat wil ik even afzuim, van de energie komt van die kernfusiecentrale in de lucht, zou ik maar zeggen. Dus bijna alles is van de zon. En we hebben dus eigenlijk die twee een beetje om uit te kiezen en die zon die geeft ons zonneenergie, directe zonne-energie. Die geeft ons de eerste afgeleide, windenergie, dat is in feite wind waait van ene kant aan de andere kant omdat de aarde op een andere manier opwarmt door die zon. En waterkracht is eigenlijk de tweede afgeleide. Als het bij die wind waaien, alsmiddag ook wat waterduppeltjes of vocht meegenomen of waterdamp meegenomen wordt, gaat het regenen en dan gaat het terug. Dat zijn eigenlijk de grootste jongens, getijdenkrachten zo hartstikke leuk. Energieverschillen tussen koud water en warm water. Allemaal hartstikke leuk. Maar de grote jongens zijn echt zon en wind. Als we 0,3% van de planeet volleggen ongeveer met zonnepanelen, dan hebben we echt meer, meer, meer dan voldoende energie. En nou, daken zijn al iets van 0,1% ofzo. Ruimte is eigenlijk geen probleem. Het probleem is inderdaad, wat jij aangeeft, dat ons energiesysteem ervan uitgaat dat we altijd energie hebben als wij iets in stopcontact steken, dan moet er energie zijn. Klaar. En hoe gaat het dan in de winter als het best wel donkere dagen zijn, als het een tijdje niet gewaaid heeft? Nou, daar ben ik dus heel veel mee bezig. Opslag! En flexibiliteit, dat zijn de dingen waar me nu het meest aan moet gebeuren. Want zonnewind zijn eigenlijk ondertussen redelijk voorspelbaar. De vraag is een beetje wanneer wordt het hoe goedkoop. Maar whatever, dat is een jaartal invullen en dan kan je daarover gaan speculeren en dan kan je ook zeggen, wordt het nou meer zon, meer wind, daar interessant. Maar de grote vraag is hoe gaan we om met zo'n donkerflaute? Dat gaf je eigenlijk, dat is onze Duitsers dat ze mooi noemen, dus een tijdje donkerweer en weinig wind. En wat wij daar doen is bijvoorbeeld met buurtbatterijen of thuisbatterijen of auto's die terugleveren, kijken hoe je bijvoorbeeld dag-nacht op kan vangen. Dat is eigenlijk best wel makkelijk. Dus als je langere termijn kijkt, niet nu, maar over 10, 15 jaar, als het echt een probleem wordt op ons net, ja, nu wordt het een beetje een probleem dat we zonneparken kunnen aanleggen, wat de boel overbelast wordt. Want op een gegeven moment het dag-nacht is best wel een dingetje. Maar dat kan je met batterijen eigenlijk vrij makkelijk oplossen. Zomerwinter is een stuk lastiger, zeker in Nederland, omdat maar 1% van de mensen woont verder van de Evenaar af dan wij in Nederland. Het is eigenlijk best wel gek als je naar de wereld kijkt.

Randal Peelen
1%, maar dat is echt.

Auke Hoekstra
Door de warme golfstroom is het hier nog redelijk gemaakt. Als je in Amerika gaat kijken hoe koud het is op dezelfde breedte graden als bij ons, zou ik maar zeggen, dan is het daar bar koud.

Jurian Ubachs
Waar zit je er nog veel? Weet je dat uit je hoofd? Qua regio, qua steden? Nee, ik moet elke keer even opzoeken op de kaart. Ik ben nooit zo goed in die dingen. Ik zou even kijken.

Auke Hoekstra
Ik zou niet naar de knoppen zitten al afsproken. Dus ik ben niet in de buurt van. Mijn keyword is te ver weg.

Randal Peelen
Maakt niet zoveel uit. Die 1% vind ik een heel mooi getal om.

Auke Hoekstra
We zitten in feite verder dan het zuiden van Zuid-Amerika. Dus we zitten echt nog.

Jurian Ubachs
Heel ver van het midden vandaan. Ik heb het heel snel opgezocht hoor, maar we zitten dus boven Amerika, we zitten Canada. En we zitten dan een beetje te hoog van, nou ja, nog boven Calgary. Ik zat ook wel te kijken van de hele boel. Dat is de graad waar. Ja, daar zit je. Dit wisten wij niet, maar wij wonen dus kennelijk noordelijker dan vriend van de show Bart Water, die in Montreal woont.

Randal Peelen
Daar is meer sneeuw, dat weet ik wel.

Jurian Ubachs
Sorry voor deze intermesso, maar dit was een beetje een mindblowing fact die je hier even snel deelt.

Auke Hoekstra
Ik zeg Carlo van der Weijer van de Universiteit Eindhoven, misschien ook een bekende. Die kon er ooit mee. En toen ben ik dus op gaan zoeken, want ik geloofde eerst ook niet. Nach verdoeir, het is waar. Maar dat betekent dus dat er wonen best wel veel mensen die rijk zijn. Zover van de Evenaar vandaan, zou ik maar zeggen. Dat nog weer wel, maar het zijn heel weinig mensen. En dat betekent dat we eigenlijk een beetje een outlier zijn. Maar zelfs in Nederland, waar we dat zitten doorrekenen, als je bijvoorbeeld in de zomer dan, en als je een beetje wind over hebt, als je dan waterstof gaat maken. En die waterstof ga je in de winter weer gebruiken. Of verbranden. Of vlieg ga je gewoon omzetten met fuel cells, om elektriciteit. Dat kost best wel veel geld. Klopt helemaal. Maar het is geen verdubbeling van de stroomprijs. Dat valt dan maar reuze mee. En de kale stroomprijs is sowieso maar iets van 5 cent. Nou verwacht in de toekomst. Dat wind en zon eerder bij de 3 cent, 2,5 cent gaan uitkomen. En dat je dan met opslag erbij Ja, dat je in 2050 misschien, het gaan wel even duren, maar dat je dan op. . Ja, ik vermoed zelf dat je dan eigenlijk ook op die 5 cent zit of zo, 4 cent. En dan moet je vervolgens een van de cent betalen als de overheid helemaal klaar is met belastingen. Maar die 5 cent. Dat gaan we wel redden.

Randal Peelen
Heb je zo'n idee, ik hoor een aantal luisteraars bijna hardop tegen hun auto schreeuwen, maar zet dan gewoon een shitload aan accu's neer. Hoe ver buiten bereik is dat als oplossing voor zo'n winter?

Auke Hoekstra
Volkomen buiten bereik. Nee, dat dat. . Ik weet het niet uit mijn hoofd, maar je hebt echt honderden. keren zoveel opslag nodig. Het is wel even leuk om dit misschien even uit te leggen, want ik word het heel vaak gevraagd inderdaad. Je hebt power en je hebt energieën. En als je een eenvoudig een bad neemt, een badkuip even als voorbeeld. Dan is maar zeggen power Dus de hoeveel elektriciteit die je bepaalde tijd kan leveren. Een groot apparaat.

Randal Peelen
Hoe snel het bad volloopt.

Auke Hoekstra
Precies, dat is hoe snel de kraan gaat, hoe snel het bad volloopt. En energie is eigenlijk hoeveel liter het bad is. Batterijen zijn heel goed in Power kunnen heel snel energie leveren. Doen het ook met heel weinig verlies. Want je kan de instoppen weer uithalen, je bent met 10% van de energie kwijt of zo met de huidige stand van de techniek. Dus dat is geweldig. Maar als je een hele zomerlang batterijen vol wil laden, zou ik maar zeggen, zodat je voor een hele winter een badkup hebt. En we praten niet over een gewone badkup, we praten echt wel over een aardig meer, zou ik maar zeggen, even om in de metafoor te blijven. Dat is gewoon echt niet te betalen. Maar waterstof, dat is duurder om te maken. Je raakt heel veel energie kwijt. Als je het weer om gaat zetten naar elektriciteit, in totaal verlies je ongeveer de helft. Door die uitstap te maken naar waterstof en dan met terugkomende elektriciteit. Dus zonde zou je zeggen. Maar het opslaan is relatief goedkoop. Dat is best wel goed te doen. In ieder geval heel veel.

Floris Bot
En zolang je het niet hoeft te verplaatsen, gaat het ook makkelijker.

Auke Hoekstra
Ja, ik ben zelf bekend bij heel veel mensen als de grote tegenstander van waterstofvoertuigen. Daar ben ik dan helemaal geen principiële. figuren in hoor. Ik vind sowieso principieel moet je zijn over dingen die echt principieel moeten zijn, maar niet over technische dingen. Technische dingen moet je gewoon rekenen en kijken. Maar ik vind het voor auto's pure onzin om op waterstel te gaan rijden. Ik zie echt niet met welk probleem je oplost. Ik wil ook een heel bekende. YouTube video van ik begrijp het gewoon niet, hebben ze die genoemd. Ik was toen bij Shell, dat was wel leuk. Het was georganiseerd door Shell, die hadden een middagje met de Vereniging Elektrischijden. En ik heb dus verteld waterstof voor auto's, ik begrijp het gewoon niet. Maar als ze niet echt heel blij mee, denk ik. Maar ja, het is echt waar. Ik denk zelfs, ik heb laatst wat onderzoekers reviewen over drugs. En ik heb het natuurlijk zelf al vijf jaar of zo aan het schrijven. Dat is een puntje wat ook nog even wil aftikken volgens mij. Dus dat mag ik dan misschien even noemen. En ik denk dat hoe zwaarder de truck, hoe beter het is om batterijen te nemen. Dat klinkt raar, maar dat is echt zo. Gewoon de verhouding, zou ik maar zeggen, lading, batterij wordt alleen maar beter in zekere zin. Als je grotere trucks hebt. En zeker ook gezien het feit dat die trucks elke dag opnieuw een groot van de batterijcapaciteit geeft. Elke dag rijden ze gewoon een groot deel van de maximale range die ze moeten rijden. Batterij is er ideaal voor. Maar als je hele lange afstanden moet rijden, dus distance, dat is wel een belangrijke. Dus als jij zo'n long range trucker bent en je moet de hele tijd 1000 kilometer rijden en is er nog geen snelader aangebracht. Dus je rijdt duizend kilometer per dag door Europa heen. Ja, dan is waterstof echt een stuk makkelijker. Maar de meeste auto's rijden, de meeste vrachtwaars rijden tegenwoordig helemaal niet zo ver. Die rijden eigenlijk van overslagpunt naar overslagpunt en dan weer terug. En daarvoor is elektrisch dus helemaal prima. Dus ik ben ondertussen niet meer een pleitbezorger van elektrische auto's. Ik ben een pleitbezorger van elektrisch wegvervoer. In al zijn verschillende facetten.

Randal Peelen
En ik kan het voorrekenen ook. Nou ja goed, die berekeningen daar. Ik hoor jou in je verhalen zo vaak ook correcties aanbrengen en je even omhoog zien kijken dat je denkt. Je hebt hier duidelijk goed over nagedacht. Dus ik vreet uit je hand en ik geloof alles wat je zegt. Maar ik wilde even terugpakken op waterstof als manier van. . Energieopslag, eigenlijk is dat wat je doet. Het is geen batterij, maar je gebruikt het om in de zomer lekker wat waterstof te produceren. Heeft geen haast, daar mag je even over doen. En dan staat er ergens een veld in Nederland met een shitload aan waterstof te wachten tot het winter wordt.

Auke Hoekstra
Heb je dan volgemaakt inderdaad?

Randal Peelen
Ja, en dan toch doe ik even de stem van die andere luisteraars. Dat ik denk oké, je zegt in 2050 zijn we hier aan toe, we kunnen een heleboel waterstof produceren. Kunnen we in die tijd niet gewoon een paar kerncentrales bijbouwen?

Auke Hoekstra
Nou ja, ik ben dus een beetje een nieuw soort, geloof ik, eco-freak. Ik ben helemaal niet tegen kernenergie. Dus eigenlijk de groene beweging, zou ik maar zeggen, de mensen die echt zon en wind enorm veel verder geholpen hebben. Bijvoorbeeld in Duitsland. Dat waren mensen die dat gedeeltelijk deden omdat ze heel graag geen kernenergie wouw. Dus er was een heel sterke link tussen duurzaamheid in zon- en wind willen en geen kernenergie willen. Maar er komt een steeds grotere groep mensen die zeggen van ik wil gewoon low carbon. Ik wil gewoon weinig CO2-uitstoot. En ach. Bij die kernenergie gaan tot nu toe eigenlijk wel belachelijk weinig mensen dood. Er gaan veel meer mensen dood door kolencentrales, zelfs gascentrales. Ik moet wel eerlijk zeggen, waar ik me een beetje zorgen over maak, is nog ineens die lange termijnopslag. Ik denk dat dat nog wel te mannen op een gegeven moment is, hoewel dat natuurlijk wel echt 30. 000, 40, 50. 000 jaar iets goed regelen. Ik ga hem eraan staan. Maar goed.

Randal Peelen
We hebben al 100 jaar geen nucleaire oorlog. Of wat is het? 70 jaar.

Auke Hoekstra
Precies, precies, precies. Dus je hoort mij een klein beetje met je eens zijn. En het enige wat ik me soms een beetje zorgen over maak is proliferatie. Want alle landen die een kerncentrale, die dat een beetje handig in de vingers hebben, die kunnen als ze willen ook kernwapens bouwen. Dat is een beetje wel de wet van Mede en Perse. Er zijn een paar landen die die doen. En ze wel zouden. Maar de landen die het heel graag willen, die willen een kernenergie en volgenshoop is ook een kernbom. Maar ja, zelfs dat heb ik zoiets van ja, klimaatverandering is misschien een groter dingetje nu, ik weet het niet. Maar het grote probleem van kernenergie op dit moment is heel simpel. Het is te traag en het is te duur. Terwijl we 2050, als we nu gaan voorsorteren, is het niet te laat. Helemaal eens. Dus als we nu een kerncentrale gaan inplannen, over 15 of 20 jaar is hij die echt wel. En als we echt, echt, echt ons best gaan doen, misschien over tien jaar, maar het moet wel realistisch zijn, niet morgen. Alleen hij is hartstikke duur. Echt, als je kijkt hoe snel wind en zon goedkoper worden en hoe dat niet lukt bij kerncentrales. En theorie zou het waarschijnlijk wel kunnen, voor alle duidelijkheid. Als je echt op de een of andere manier de boel goed gaat standardiseren, maar. Dus waar ik heel erg in geloof, zelf, maar goed, dit is, mag je me een korrel zout nemen, want iedereen vindt het belachelijk. Tenminste, best wel veel mensen vinden het belachelijk. Maar ik denk dat small medium reactors, dus die kleinere kernreactoren, die je gewoon in een fabriek te grootte van een flinke container maken. En die hebben gewoon een kernergie, net zoals een nucleair onderzeeën, die hebben kernergie gewoon voor 30, 40 jaar bij zich. En daarna haal je de container op en doe je er iets mee. En daar kan je dus container naar container en container van maken. Ik denk dat dat op een gegeven moment goedkoper zou kunnen worden. Dan geloof ik. Ja, dat zie ik gewoon wel gebeuren, maar ik weet het ook niet zeker. En ik denk zelf, en dat vind ik, ik weet dat iedereen nu gaat lachen, maar dat kernfusie, dat we best wel leuk bezig zijn. De afgelopen jaren wordt er niet voor niks ontzettend veel privékapitaal in kernfusie gestopt. Dat is nog nooit eerder gebeurd. En dat heeft onder andere te maken met het feit dat supergeleiding bij steeds lagere temperaturen mogelijk wordt. Dus vroeger moest je voor supergeleiding, moest je echt helium hebben en dan had je supergeleiding. En tegenwoordig is stikstof ook al voldoende. Nou, als je met stikstof iets gaat koelen, dat is eigenlijk best wel goedkope technologie. Dat kunnen we tegenwoordig best wel goed. Dan kan je superglijden magneten maken voor je kernfusiecentrale. En die zijn dan ineens iets van vijf keer kleiner, compacter, qua doorsnee. Dan die oude magneten kan je hele kernfusieapparaat ineens een factor vijf keer kleiner in de hoogte, vijf keer kleinere breedte, vijf kleine diepte worden. Wordt ineens 100 kilo goedkoop of zo.

Floris Bot
125 keer zo klein.

Auke Hoekstra
Ja, precies. Dus ik vind, we moeten niet onderschatten al die al die voorspellingen voor de toekomst. Ik denk dat ze allemaal 10, 20 jaar goed gaan. En uiteindelijk is er zoveel aan het gebeuren dat ik er wel redelijk optimistisch over ben we kernenergie ook een plek kunnen gaan geven in de ruimte.

Jurian Ubachs
Wat ik vaak hoor als weerwoord voor of tegen kernenergie eigenlijk. Is dat mensen zeggen, ja, we kunnen er nu wel een bouwen. Maar we staan echt op de drempel van betere technologie. Daar we gaan daar een stap zetten. Dus we wachten nog even tien jaar. En in mijn beleving, en ik zit hier helemaal niet diep genoeg in, maar in mijn beleving. Wordt die boodschap al tientallen jaren verder vooruitgeschoven, waardoor we steeds maar niet aan het bouwen toekomen? Hoe zie jij dat?

Auke Hoekstra
Ja, ik ben wel een van die mensen, alleen ik vind dat we wel eens een keer echt vet zouden moeten gaan investeren in die nieuwe technologie. Want we roepen de hele tijd, het zou beter kunnen. Maar we ontwikkelen die betere technologie niet. Dus we hebben eigenlijk al tientallen jaren best wel een beetje hetzelfde ontwerp. Er zijn allemaal incrementele verbeteringen. aangedaan, maar het zijn geen revolutionaire verbeteringen. En als je kijkt hoeveel er geïnvesteerd wordt in in feite meer van hetzelfde bouwen, zou maar zeggen, dan gaan daar, ja dan gaat dat toch 90% of 95% van het geld in de nucleaire wereld daarheen. En er wordt maar heel weinig geïnvesteerd in die echte vernieuwing. Het probleem is een beetje. . Het heeft niks met kernenergie te maken. Of tenminste, het heeft niks met. Het probleem met kerncentrales is dat het elke keer weer enorme apparaten zijn. Dus je moet elke keer weer net zo lang blijven lobbyen tot je 10 miljard bij elkaar hebt ofzo. Dan moet je vervolgens 10, 15 jaar of 20 jaar blijven druwen en trekken. En uiteindelijk heb je zo'n ding neergezet. En ja, dan mag je hopen, als dat gelukt is, dat je er misschien nog één neer mag zetten. Als je halverwege bent. Dus het is een proces wat gewoon. . keer op keer op keer heel pijnlijk en moeilijk gaat. En zonnepanelen, je kan als ik maar zeggen 100. 000 per dag kan je produceren en continu weer aan het tweaken en aan het verbeteren. Want per product Heb je elke keer maar een super kleine investering. Dus we zouden een manier moeten zien te vinden. En volgens mij kan dat best wel als we dat echt zouden willen. Om meer vernieuwing, innovatie eigenlijk in de kernenergie te brengen.

Randal Peelen
En wat mij ook een beetje dwars zit. Kijk, ik begrijp dat als kernenergie uiteindelijk duur is, dat dat een argument tegen is. En ik snap ook wel dat afval is een issue. En het gevaar. Blijft altijd aanwezig. We denken allemaal aan Tchernobyl. Maar puntje bij paaltje word ik dan moedeloos van het gegeven dat daar waar nu geen wind waait en daar waar nu de zon eventjes niet schijnt. In de praktijk nog steeds kolen en gas worden verbrand. En daar is op dit moment gewoon niet aan voorkomen. Ondertussen willen we het liever niet uit Groningen pompen, zijn we afhankelijk van Rusland. Krijgen we daar een volgende reddje over.

Auke Hoekstra
Helemaal eens. Wat in mijn Twitter feed op dit moment ook echt de grote irritatie is, een beetje ja. Duitsland. Want aan de ene kant zeggen we allemaal, god wat zijn jullie goed bezig met het uitbouwen van zonnewind. En je hebt eigenlijk de hele wereld zonnewind goedkoop gemaakt. Papat, hartstikke goed. Maar waarom doe je nou in Godesnaam al je kerncentrales dicht voordat je je kolencentrales dicht hebt? Dus ik ben een enorme voorstander van het zo lang mogelijk openhouden van bestaande kerncentrales. Dan heb je ook meteen een oplossing. Dat is niet over 10, 20 jaar, die dingen staan er nu al.

Randal Peelen
Ja, maar in Frankrijk staat ook een derde van die dingen uit.

Auke Hoekstra
Ja, maar het is nu groot onderhoud vanwege COVID allemaal een beetje verschoven, midden in de winter als Poetin aan de knop zit. Dat is allemaal heel ongelukkig samen samenloop van omstandigheden. En ze hebben daar allerlei probleempjes gevonden, want kernenergie wat dat betreft. Ze hebben iets gevonden in het onderhoud. Een van de onderdeel wat cracks zou kunnen hebben. En dat zou tot problemen. kunnen leiden, niet waarschijnlijk, maar het zou wel kunnen. En er is een enorme zekerheidscultuur natuurlijk in de kernenergie. Dus dan zeggen ze, dan gaan we gewoon al die dingen groot onderhoud doen, al die kerncentrales. Dus er ligt ineens op het moment dat de gasprijs door het dak gaat Ligt ineens een derde van die kerncentrales even plat omdat ze daar heel voorzichtig aan mij dacht ik ook van ja, kan het echt niet anders. In zijn algemeenheid in ieder geval vind ik het, elke keer doet het me een beetje pijn als we zo'n kerncentrale dichtgooien, terwijl global warming nog gewoon door denloot en al die kolencentrales stand er ook. Dus ik ga helemaal aan jouw kant, maar ik vind wel. Ja, nieuwe, en zeker thorium en zo wordt dan vaak geroepen. Ik vind het echt super sympathiek hoor, thoriumcentrales. Is hartstikke mooi. Proliferatie en zo, veel minder een probleem. Echt hartstikke mooi. Maar het enige wat we hebben is een paar proefcentrales van 20 jaar terug die in principe zou moeten werken. Maar voordat het gebouwd is, ben je gewoon 20, 30 jaar verder, op zijn minst. Als je echt heel erg wil oorlogseconomie, misschien 15 jaar.

Floris Bot
We hebben het dus over een periode van 15 jaar waarin je zeg maar, als je nu begint, als je heel erg je best doet, heb je over 15 jaar een kerncentrale staan. Maar op dit moment hebben we vierkante wielen. Dus we moeten nu toch gewoon. Ik kan me voorstellen dat er mensen, partijen, bewegingen zijn die zeggen, we hebben wel hele oude centrales, moeten we wel voorzichtig mee zijn. Oké, eens. En wat ik lees, want ik heb natuurlijk ook een klein beetje geprobeerd onderzoek te doen vooraf, is dat die nuclear fusion, dus die fusiereactoren. De verwachting is dat in het begin van 2030, dus tussen 2030 en 2035. Dat ze zover zijn dat ze de eerste plannen kunnen maken om die centrales te gaan bouwen. Dus dan heb je ze in 2050 staan.

Auke Hoekstra
Ja, ik denk inderdaad dat 20, als we heel erg gelukkig wordt 2040, maar voor hetzelfde geworden 2060. Dat is trouwens voor klimaatvan is een beetje lullig. Klimaatverandering, we praten altijd over anderhalve graad en gevoerd. Dan is het meetpunt tot 2100. Dus klimaatverandering is lange termijn. En al die ramp scenario's is 2300, 2400. Dus het is echt lange termijn. Ik heb altijd een beetje moeite met al die verhalen van we hebben nog gezegd.

Floris Bot
Als je kijkt naar een window van 300 jaar en je hebt het over 15 jaar, daarvan is het 5%.

Auke Hoekstra
Ja. Maar goed, dus eigenlijk wat ik jullie horen zeggen is van waarom doet iedereen zo moeilijk over kernenergie? Ja, maar dat is een beetje misschien ons. .

Floris Bot
Dat is misschien een beetje ons zwaktepunt, dat wij daar wat makkelijker mee zijn.

Randal Peelen
Zal ik heel eerlijk zijn, er zijn twee redenen dat ik dat doe. En eerst in onze vriendengroep is het een beetje taboe geworden. Want ik sta wel vaker op dat hek. En dan krijg ik discussies met andere vrienden die toch wel tegen zijn en hebben afgesproken om de goede vrede te bewaren, doen we dat onderwerp gewoon even onder het tapijt. En dit is gewoon even een uitlaatklep voor mij. Naast het feit, en dat is eigenlijk een bruggetje. . Na een later onderwerp in deze podcast. Dat ik recent een boek heb gelezen. En ook heb getipt in deze podcast. Genaamd Apocalypse Never. Van Michael Schellenberger, als ik het goed uitspreek. En die is ook een rondje aan het doen. Vreselijk, vreselijk. Ik zag jouw link.

Auke Hoekstra
Die Shellenberg heeft mij geblokt, dus u kan ook niet zien. Oh nou kijk, ja, dat ga je al. Ja, dat is echt. . En Zellenbergen is natuurlijk een nucleair adept van Hiedertokio, zullen we zeggen. En is ondertussen ook een beetje klimaatscepticus geworden. Dat is jammer. Hij heeft mij geblokt omdat ik vond dat je een nuclear afval, dus vooral echt, dat was dan best wel flink radioactief nuclear afval. Niet gewoon één op één kon vergelijken met zonnepanelen. Dus dat je zonnepanelen bijvoorbeeld kon je gewoon glas ervan afhalen. En ja, glas is toch echt iets anders dan zwaar reductieve.

Randal Peelen
Ja, een van zijn punten was, mensen zeggen wel dat kernafval heel gevaarlijk is ondertussen gaan. er zeecontainers van afgedankte zonnepanelen naar Afrika. Zo doen jullie er nog wat mee. En als ze daar zijn opgebruikt komen ze allemaal op een heel groot vel te liggen en lekker giftige metalen lekken in de in de bodem. Dat was zijn argument.

Auke Hoekstra
Precies, en dan zeg ik van ja, maar als je dan, nou goed, en daar, ik vind dat die daar nogal, dat is mijn persoonlijke mening. Nou, nee, dat is eigenlijk niet de mening. Wat ik constateer is dat de cijfers die hij daarbij gebruikt, de onderbouwing, dat die wel erg ver af liggen van waar, zou maar zeggen. . Laten we zeggen 99,9% van de wetenschappers mee aan zou komen. Laat ik het heel voorzichtig zo zeggen. Dus ik vind het af en toe een beetje. . Maar. . . Kijk, het punt dat nucleair een hele bruikbare bron kan zijn en dat het toch wel redelijk low carbon is, je moet wel beton enzovoort, maar toch Ja, ik ben voor. Alleen een tweede probleem trouwens dat ik wel een beetje sceptisch ben over nucleair is. Dus ik ben niet tegen, voor alle duidelijkheid. Ik ben echt zo van, nou laten we het doorgaan rekenen en vooral doen als het uitkomt. Alleen elke keer als ik het ga berekenen komt het niet uit. En een tweede reden is dat als je eenmaal een systeem hebt waar best wel veel zon en wind in zit. Dan heb je dus af en toe gewoon heel veel zonnewind. Ja, te veel meer dan je nodig hebt, zou ik maar zeggen. En wat moet die kerncentrale dan gaan doen? Die kan dan wel gaan produceren. Dan ga je die zonnewind uitzetten om dat eerlijk te maken ofzo. Maar is ook wel een beetje weggegooid geld.

Randal Peelen
Nee, maar goed, ik zou als ik uit deze podcast meeneem dat kernenergie helemaal niet nodig is. Dat best wel een prettig idee vinden, weet je, dan is de. Discussie wat dat betreft een stuk makkelijker geworden. Want goed, als het niet hoeft, dan hoeft het niet.

Auke Hoekstra
Ik ben er 100% van overtuigd dat als we ook maar een heel klein beetje ons beste. En dit zeg ik dus echt met mijn modellen. Wijzen daar 100% op. Zowel met kernenergie al zonder kernenergie als met een mix van kernenergie en zon en wind, kunnen wij uitstekend fossiel vervangen. 100% zeker dat het ook kan met alleen zonne-wind. Maar 100% zeker dat het ook prima zou gaan met nucleaire energie.

Randal Peelen
Wat ik heel prettig vind aan jouw idee, dat je zegt oké, we gaan daar waterstof voor gebruiken om het op te slaan, dat is eigenlijk een Ik wou het woord store of value gebruiken, maar dat is niet helemaal correct in deze context. Maar je slaat die energie op. Ook al is het wat inefficiënt. En ook al. Ja, goed, je kunt het in ieder geval bewaren. Het voordeel daarvan is, vind ik heel fijn, dat het ook heel centraal kan. We hoeven niet bij iedereen op zolder een waterstoftank neer te gaan zetten. We kunnen dit nog steeds centraal oplossen. En dat betekent dat ook niet al die huishoudens in Nederland eerst mee moeten doen voordat dit een realiteit wordt. Maar dat we dat gewoon incrementeel centraal Kunnen gaan fixen. Moet alleen iedereen nog een warmtepomp hebben? Want als dat gas echt uit moet, dan kunnen we dat maar beter ook niet al te snel dichtdraaien. Je zou het ook op wazels kunnen doen als je het echt graag wilt.

Floris Bot
Ik denk ook niet dat we met z'n allen van het gas af moeten. Je moet proberen om het zoveel mogelijk te doen. Maar er zijn altijd scenario's waarbij het gewoon niet gaat.

Auke Hoekstra
Wat ik zelf een heel interessante kijk, ik ben altijd een beetje tegen die simpele discussies van alles, iedereen van het gas af en niemand van het gas af. Heel veel mensen proberen dat heel erg te polariseren, zou ik maar zeggen. Maar bijvoorbeeld als je kijkt naar mooie historische pandjes ofzo, of hartstikke leuke jaren dertig wijkjes of zo in Den Haag of in grote steden. Echt heel erg lastig om die in een warmtepompe te krijgen. Nou, dan kan je in sommige gevallen prima een warmtenet voor aanleggen. Dat is ook vaak een hele prima oplossing. Waarmee je dan de bestaande infrastructuur, gewoon een pijpje met warm water uit de straat wachten van je boiler. Ben je er ook? Maar wat ook vaak heel mooi is in dat soort situaties, als je nou eens een keer begint met een hybride warmtepomp bijvoorbeeld. Dat is een dingetje die. . . Die zelfs in een krakemikig huis met een hoge temperatuurverwarming, die het niet prettig vindt om Om minder dan 70 graden of zo te zijn. Wat dus eigenlijk niet zo goed geschikt is voor een warmtepomp. Het past niet eigenlijk. Het huis is eigenlijk niet geschikt voor een warmtepomp. Maar de meeste dagen red je het best aardig. En als het echt koud wordt, dan zit je het gas even aan. Heb je veel, veel, veel minder gas nodig. En in theorie zou dat gas zelfs zingas of groengas of waardstofgas kunnen maken. Er zijn echt waanzinnig veel mogelijkheden en iedereen zit een beetje vast in Jij bent links en jij wil zonnepanelen en daarom ben je stom. En ik ben rechts en ik wil nucleaire energie en daarom ben ik slim. Of precies andersom. En jij wil iedereen van het gas afhalen en je bent ontzettende idioot. En jij wil iedereen ewig fossiel blijven gebruiken. Je bent slecht. Dat is allemaal zo versimpeld.

Randal Peelen
Mag ik dat misschien even doorpakken? Want ik geef net al een voorbeeld. Voor mij is het een. onderwerp waar ik graag over praat, in ieder geval kernenergie. En ik vind dit een ontzettend leerzame insteek. En met name, dat heb ik eigenlijk uit dat boek wel meegenomen. En dat hoor ik nu jou ook zeggen van. De mensen die echt knetten depressief thuis zitten, die denken de bus gaat naar de afgrond en we gaan er allemaal aan. En binnen twee generaties is er niks meer herkenbaars van de mensheid over. En ja, goed. Vier de laatste dagen, zeg maar, dat apocyptische denken. Ik hoor eigenlijk overal om me heen geluiden dat dat in die zin ook wel meevalt. Dan wil ik niet zeggen, dak draf, iedere dag vuurwerk en. Veel vakanties naar een ver oor. Maar ik ben heel benieuwd of je een stukje duiding kunt geven aan die mensen die nu zitten te luisteren. En die denken van ja, maar er zit wel echt een ramp aan te komen.

Auke Hoekstra
Vergeleken met COVID valt het best wel mee. En als je zegt van ja, maar COVID was er eigenlijk ook niet het einde van de wereld, zeg ik precies. Het is altijd moeilijk om te zeggen van het valt wel mee. Terwijl bijvoorbeeld wat er gaat gebeuren, waarschijnlijk, is dat een heel stuk rond de evenaar. een stuk minder bewoonbaar wordt. Dus dat er tientallen, misschien wel 100 miljoen mensen, van gebieden rond de Evenaar. eigenlijk voor het grootste stel weg moeten trekken omdat die gebieden minder bewoonbaar worden. Dat is heftig. Een paar honderdduizend mensen die gaan verkassen. De meesten blijven redelijk in de buurt, maar dat zijn vaak ook landen. die niet zo'n heel sterke instituties hebben. Dus dat gaat waarschijnlijk tot miljoenen doden per jaar leiden. Dat hebben we met COVID ook, voor alle duidelijkheid. Dus het is ook niet zo het einde van de wereld is dat het miljoen. Maar het is echt.

Floris Bot
Dat zijn getallen waar je niet gelukkig van wordt.

Auke Hoekstra
Precies, precies. Dus ja, ik zeg dan, is het het einde van de wereld? Nee, absoluut niet. Als je 10 miljard mensen op de wereld hebt en dan gaan er miljoenen per jaar dood, dan gaan er sowieso veel. Eén ding kan ik je garanderen, dat durf ik wel hardop te zeggen nu, dat geen enkel scenario van de IPCC waar we het net over hadden, met een redelijk grote waarschijnlijkheid. gaat ervoor zorgen dat er meer mensen aan klimaatverandering problemen gaan krijgen van overlijden dan aan de meest voorkomende ziektes zoals hartkwalen en kanker. Niet in de buurt. Niet in de buurt. Maar mijn punt is altijd, in Godes naam mensen, waarom moet je jezelf de hele tijd in de voet schieten? Als je ziet hoeveel het gaat kosten, als je ziet hoeveel doden het oplevert, als je ziet. En je ziet allerlei oplossingen. Ga naar een goudes naar met die oplossingen. Het is ook leuk ook nog. Ik bedoel, met COVID is niks aan. Dat is gewoon stom. Dat is gewoon stom vervelend.

Randal Peelen
Tenzij je de directeur van Pfizer bent of aandelen hebt.

Auke Hoekstra
Ja, inderdaad. En dat geldt bij olie ook een klein beetje. Of bij fossiel. Dus voor de meeste mensen wordt het denk ik hartstikke. . Ik vind het echt oprecht hartstikke leuk om tegen de volgende generatie te kunnen zeggen. Volgens mij gaan wij ervoor zorgen dat die fossiele energie waarvan we altijd al wist dat die eindig was. Want ik ben opgevoed, ik ben iets ouder dan jullie, maar ik ben opgevoed door mijn ouders met een beetje het idee van. . Ja, die fossiele brandstoffen gaan we gewoon gebruiken tot het op is. En dan zien we al weer verder. En waarschijnlijk is de wal schip keert, zou ik maar zeggen.

Randal Peelen
Die term peak oil schiet me te binnen. Het idee was op een gegeven moment. Nee, de volgende crisis is dat we niet genoeg op kunnen pompen tegelijk.

Auke Hoekstra
Ja, klopt. En dat is dus nooit gematerialiseerd. Wat je nu ziet is dat we waarschijnlijk. zo'n beetje peak oil gehad hebben, maar dat is gewoon wat de vraag na aan het afnemen is. Onder andere door elektrische auto's. Dus BP bijvoorbeeld voorspelt we vorig jaar peak oil bereikt hadden. Dus dat is toch wel peak oil, maar absoluut niet. Omdat we niet snel genoeg opgronden pompen. Dat is achteraf helemaal niet het probleem gebleken.

Randal Peelen
Nou ja, en andere dingen. Kijk, ik vind. . . Het is leuk om even dat optimisme erin te brengen. Want we hebben een aflevering gedaan over klimaatpsychologie en de omwordelijks.

Auke Hoekstra
Ik vond het super interessant dat je dat zei, want daar moeten we echt mee aandacht van het aantal slachtoffers en het ogenblik wat er eigenlijk doordat mensen gewoon depressief geluld worden, is eigenlijk groter dan het aantal slachtoffers door klimaatverandering zelf. Depressie is echt een ziekte. Ik ken mensen die depressief zijn. En dat is echt niet iets om licht over na te denken.

Randal Peelen
Nee, nee, nee, zeker niet. En daarom ook dat positivisme. Om even wat te noemen. Het spijt me. Ik heb gewoon niet zoveel boeken gelezen. Dan is Apocalypse Never even waar ik uit moet putten. Waarin op een gegeven moment wordt gezegd. Oh nou stel nou voor de grap, even sackoff argument. De aarde warmt die drie graden op. Zo wat, denk je dat we geen voedsel meer kunnen verbouwen? Hallo, we hebben 10. 000 jaren geleden ontdekt. Hoe we agricultuur moeten bedrijven. We zijn er inmiddels hyper efficiënt in met kunstmest en tractoren en noem maar op wat we allemaal uit de stal kunnen halen. Om veel meer voedsel te verbouwen dan we ooit op kunnen. Sterker nog, we hebben een obesitas epidemie. En dan zou jij zeggen dat je over honderd jaar met drie graden opwarming niet genoeg voedsel kan verbouwen? Dat kan gewoon prima.

Auke Hoekstra
Ja, dat geloof ik ook.

Randal Peelen
Misschien iets andere gewassen, misschien op andere plek.

Auke Hoekstra
Ja, en zeker, precies. Het zou dan iets van de evena afschuiven. Dus gebieden die nu heel koud zijn, worden dan vruchtbaarder. En gebieden die nu heel vruchtbaar zijn. worden dan veel droger. Het is eigenlijk vooral de verandering die voor de meeste problemen zorgt. Die mensen uit hun huis jaagt naar gebieden waar andere mensen ze niet willen hebben. En waar dan gezeik van komt, even simpel gesproken, maar dat de aarde ons niet zou kunnen voorzien in onze voedsel bij 3 graden. 5 graden is wel een ander verhaal trouwens hoor. Dat is nu ondertussen waanzinnig onwaarschijnlijk geworden. Maar het zou nog steeds kunnen. Dus alleen al de kans dat. . Je huis verzeker je ook terwijl er een heel kleine kans dat afbrandt. Dus ja, een kleine kans op 5% is nog steeds een reden om een beetje in de benen te gaan, wat mij betreft. Maar het is geen reden om depressief te worden, omdat ja als je gewoon een hele kleine kans, je gaat niet depressief worden om een hele kleine kans dat je huis afbrandt. Dat is een beetje onzin.

Randal Peelen
Nu ken ik iemand. Maar ga door.

Auke Hoekstra
Dus het optimisme wat mij betreft is inderdaad dat Als wij als wereld een klein beetje bij zinnen zouden zijn, wat natuurlijk een grote mare is, met internationaal een beetje afspraken maken en dan gaan de mensen gaan verkassen. Moeten we daar eigenlijk gewoon een beetje mee bewegen. Maar dan zouden dus hele stukken van Rusland vruchtbaarder worden. Groenland zou een stuk vruchtbaarder worden waarschijnlijk. Maar ja, rond de Evenaar gaan er heel veel tropische oerwouden wel aan. Dat is allemaal wel heel problematisch. Dus het is niet leuk. Het is echt, het is ook heel kostbaar. Maar we gaan wel overleven met z'n allen. Dat is absoluut waar. En zeker als we geen vlees meer eten bij ruimtezeld.

Randal Peelen
Nee ja, fair en af. En kijk, je ziet nu al dat als je in gebied waar oorlog is en gewoon de kinderen op straat uit afvalbakken moeten eten en ze komen het. . rubberbootjes bij ons aan de kust uit pure wanhoop ze nog steeds terug de zee in douwen. Oké, dus we hebben nog een eindje te gaan.

Auke Hoekstra
De mensen die doodgaan door klimaatverandering, maar ook op dit moment, zijn de mensen eigenlijk die tussen de wallen schip vallen. En niet zozeer de mens. . Dus wat de aarde kan leveren, malthus ken je wel, dat is altijd bekend. Malthusiaans, dat idee van. . . Die arbeiders gaan allemaal kinderen blijven krijgen. En dan gaat er op een gegeven moment een grote hongersnood komen. En dat wordt dan een vreselijke toestand. Dat soort ideeën van iedereen gaat straks zo'n beetje op de rand van de armoede en van de honger leven. Want we krijgen te veel mensen op de aarde. Daar blijkt nu gewoon van dat is allemaal grote onzin geweest. Zodra mensen rijker worden, ga je er minder krijgen. We gaan nu echt wel onder de 10 miljard stoppen. Dat kunnen we heel goed voorspellen. Het zou zelfs wel 8 kunnen worden of zo. Dus dat gaat nog steeds een hoop vergeleken met 100 jaar geleden. Maar dan gaat het dan wel een keer stoppen. En die mensen gewoon van eten voorzien, zelfs in een wereld waar 3 graden heerst. Is op zich geen enkel probleem. Als je er een science fiction film van zou maken, waarin je zou doen of er een soort van wereldregering zou zijn die een beetje dingen zou regelen. Het probleem is dat we in de praktijk elke keer ruzie gaan maken als iemand even een grens over wil steken of even een paar meter verderop wil gaan wonen. En daar zie ik echt wel heel grote problemen. Ik zou ook alleen om die reden de grote slachtoffers gaan vallen in landen die te armst zijn. Daar is het de warmste, dus daar wordt het straks ook het snelst onleefbaar. En weet je wat ergst is trouwens, in onze economische modellen tellen die mensen nauwelijks. Want als iemand die geen geld heeft gepeerd. Gebeurt er minder met het bloedrationaal product van de wereld dan wanneer iemand die rijk is iets minder verdient. Dat is toch te gek voor woorden.

Randal Peelen
Ja, nou dat formuleer je heel mooi. Moet ik er even over nadenken zelfs.

Auke Hoekstra
Die bootvluchtelingen die teruggeduid worden de zee in, dat kost nauwelijks Rutte nationaal product. Een beetje lullig voor hun, maar eigenlijk economisch gezien is er weinig aan de hand. Maar als jij en ik iets minder gaan verdienen, dan is de economische groei eruit. Dan hebben we een enorm probleem.

Floris Bot
We gaan nu wel een beetje één gebied in, vind ik. Want we gaan het nu over economische modellen hebben.

Auke Hoekstra
Laak ik ook, hè?

Floris Bot
Ik heb laatst een stuk gelezen waaruit bleek dat landen waar juist veel immigratie was. Dat die sneller groeien qua internationale productie.

Auke Hoekstra
Absoluut. Amerika ook de tijden, want dat is natuurlijk een typisch immigratieland heel vaak geweest. En ja, je kan heel vaak kan je economische groei relateren in Amerika aan immigratie. En een groot deel van de bekendste bedrijven in Amerika trouwens komt van immigranten. Van mensen die kinderen zijn van eerste generatie, dus tweede generatie immigranten. Of eerste generatie immigranten. Maar goed dat te zeiden.

Floris Bot
Sorry als het een beetje teveel zijn stap is, maar ik waar ik me dus heel erg over verbaas is. . hoeveel oppervlak we nou nodig hebben om alle dieren te houden en alle gewassen te kweken.

Randal Peelen
Oh, jij wil weer even terug naar Vega?

Floris Bot
Nee, nee, nee, maar ik zag namelijk een filmpje op YouTube en ik heb net even gezocht, maar ik kon het niet vinden. Waarin werd uitgelegd dat als je alle mensen bij elkaar Propt als een soort vleesbal. Dat je eigenlijk een bal krijgt met één kilometer doortrek. En dat was het. Die past gewoon. In een gemiddeld stadcentrum. Niks aan de hand. En dat zijn alle mensen bij elkaar. En wij verbruiken die hele fucking aarde voor die ene fucking vleesbal.

Auke Hoekstra
Ja, dat is best strik, hè. Ik ben dus een beetje behept met het feit dat ik overal zilverleiding zie blijkbaar. Maar dan denk ik ook met mezelf, als je daar even wat doordenkt. Dan moet het toch eigenlijk wel mogelijk zijn om die ene vleesbal gewoon van allerlei luxe te voorzien. Zonder dat die hele aarde plat. Lekker bezig.

Floris Bot
Een ander stuk dat ik last van. Oh, een groot Nederlands architect, ik ben zijn naam even kwijt. Die zei we kunnen Zeus-Vlaanderen ombouwen tot New York. En dat past heel Nederland daar. Dan maken we van de rest gewoon natuurgebied.

Auke Hoekstra
Bijvoorbeeld, bijvoorbeeld. Dus er zijn ook heel veel. Dus eigenlijk die verstedelijking, die zitten ook elke keer golven in. Een tijdje van die verstedeling vonden we heel eng. Dan wezen we naar sloppen wijk en zouden zeggen van ja, vroeger pastoraal, dan wonen we allemaal platteland. Maar die verstedelijking, hoor, alles fout. Tegenwoordig zijn ze helemaal in om te zeggen van nee, laten we vooral allemaal in de stad gaan wonen. Want de stad, daar neem je welvaart het snelste toe. En ecologisch gezien heb je dan ver de laagste voetafdruk. En inderdaad maken we dan ontzettend veel ruimte vrij dooromheen voor leuke dingen. Iets anders trouwens ik ook wel eens ontzettend interessant vind. Maar in Nederland, waar best wel kun je een beetje in voorop lopen, is dat je landbouw en natuur een beetje meer gaat combineren. Dat je zegt van bijvoorbeeld met computers, met robohiders. Die kleiner kunnen zijn dan grote trekkers waar dure mensen op zitten en die dus eigenlijk maar liefst zo groot mogelijk moeten zijn. Want een robotje. Die imperative om alles zo groot mogelijk te maken, ben je een beetje kwijt. Dan zou je van die voedselbossen kunnen maken. Waar eigenlijk een klein beetje dingen die we mooi vinden. En de dingen die we die we nodig hebben een beetje gemixt staan. Dat je er eigenlijk gewoon door een landbouwgebied heen loopt en zegt van. . Dit is toch even wat anders dan al die maisvelden.

Floris Bot
Dat is best wel leuk.

Auke Hoekstra
Nederland is toch mooi, hè? Dus dat kan gewoon. Dat levert net zoveel. Wat ik heel vaak tegen mensen zeg is, kap nou met alleen maar die Armageddon scenario's die waar worden omdat je er maar in blijft geloven. En stel je voor wat we voor positief zou kunnen doen en echt de mogelijkheden.

Floris Bot
Maar het wordt ook een zelfbevillingsprofesy. Ik woon dus in een wat meer minder bevolkt gebied. Dus ik woon in een klein idyllisch dorpje tussen de boeren. En wat ik telkens vaker zie is een wagentje van een man die vliegt dus met zijn drone over gewassen. En die kan dus in beeld brengen waar relatief veel groeit wat niet jouw gewassen is. En dan kan je dus veel effectiever weer gaan verbouwen.

Auke Hoekstra
En dan kan je zorgen dat je veel minder kunstmest gebruikt. En dan kan je een groot deel van die hele stikstofproblematiek boer zijn, zullen we maar zeggen.

Floris Bot
Maar waar die man, ik sprak hem laatst heel trots op is, is dat hij zei, ik heb telkens meer boeren die gewoon een paar hectare weer laten wildgroeien. En er vindt hier vrij veel ruilverkaveling plaats. Je krijgt niet veel stukken wat gewoon weer terug wordt gegeven aan de natuur. En dat is echt wel super vet.

Randal Peelen
Tussen de leuke en positieve zijstapjes van Vlogstor zou ik nog één onderwerp willen aanstippen voordat we toe zijn aan de vraag van Luister.

Auke Hoekstra
Maar rewilding is zoals het tegenwoordig vaak wordt genoemd. is ook een van de beste manieren om CO2 uit de lucht te halen op te slaan. Een van de goedkoopste manieren om dat te doen. In Nederland is het is doen het vooral voor het leuk. In Nederland is gewoon ontzettend duur. Maar het zijn heel grote delen van de wereld. Waar grond helemaal geen drool kost. En als je de wijze van spreken een manier zou willen te vinden om mensen een heel klein beetje te belonen bijvoorbeeld. Om iets niet te veranderen in een steppe waar koeien grazen, maar gewoon daar lekker bos te laten of bosbos te maken. haal je waanzinnig veel CO2 uit de lucht op een relatief goedkope manier waar iedereen een warm gevoel bij krijgt. Dus als nou iets. . Wat dat betreft heeft Shell, moet ik eerlijk toegeven, kijk, het is onzin dat je jezelf groen kan vliegen doordat Shell een paar bomen plant. Maar bomenplanten is wel een heel goed idee. Maar goed, terug naar jouw grote lijn.

Randal Peelen
Laten we meer over de bomenplanten trouwens. Ja, dus we hebben het nu gehad over een aantal manieren van energie opwekken en energie opslaan. We hebben het over bio-industrie gehad. We zijn bijna toe aan de vraag van de luisteraars en dat zijn er een boel. Dus ik denk dat we daar onze lol op kunnen. Maar er is nog één ding dat ik aan zou willen stippen, en dat is een beetje iets dat tussen dit gesprek doorsluimert en nooit echt benoemd wordt, is dat. Opgeheven vingertje van onze rijke witte mannen naar de rest van de wereld die zeggen, nou gaan jullie die kolencentrales in sluiten. We gaan jullie geen ontwikkelingshulp geven als jullie niet de energie. de methode van energie opwekken gebruiken die wij willen. En wat mij heel erg behelst is dat we vooral moeten kijken naar. . . Kunnen we het beter maken dan het is? Kunnen we minder CO2 opwekken? En voor een boel landen geldt dan dat ze eigenlijk aan het begin staan van die ontwikkeling en vooral nog heel veel hout aan het verstoken zijn, houtskol gebruiken. Dat. . Zowel kolen als gas eigenlijk al een stuk beter zijn dan dat. En misschien wat minder moeten. Kijken naar. Ik noem het even Leapfrog, hè. Dus de rest van de wereld dwingen om in één keer die hele revolutie. Of evolutie die wij de afgelopen paar honderd jaar hebben doorgemaakt. te versnellen. En gewoon kijken naar. Maak de rest van de wereld eerst zo rijk als we ze in Godesnaam kunnen maken. Zodat ze ook veel meer deluxe kunnen permitteren om bezig te zijn. Niet met hoe heb ik morgen te eten, maar hoe kan ik ook helpen die wereld een mooiere plek te maken?

Auke Hoekstra
Zit er iets in mijn appelooit? Dat is het absoluut met je eens. En ik was laatst in een bijeenkomst ook met India. Het ging over kool in India. Allemaal houten met ik mocht ook wat roepen en een mening hebben. En iedereen had verwacht dat ik zou roepen van inderdaad in 2040 of 2030 moeten die kolencentrales in India ook dicht. Want ik had mijn voorhoofd blijkbaar staan van. Climatehawk of zo, of meneer die overal maar zon en wind wil. Maar ik was het gewoon eens, zeker op basis van de geeves te zien dat. . voor India het heel erg raar is om te vragen dat ze voor 2050 en misschien zelfs voor 2060 al die kolencentrales dichtflikken, dingen zijn allemaal net gebouwd. Een groot deel van die dingen is net gebouwd. Het is, ja, daar moet je er gewoon, moet je heel eerlijk in zijn, zij hebben nog steeds een waanzinnig veel lagere CO2-voetafdruk dan wij. En dat wij dan een beetje gaan lopen roepen van ja, die koolcentrals moeten maar eens dicht, want dat hebben wij ook net gedaan. Dat is echt heel akelig. Tegelijkertijd. zie je ook in India dat er veel minder kolen bijgebouwd wordt, omdat zonnewind gewoon goedkoper worden. Dus mijn verhaal is eigenlijk altijd dat opgeweven vingertje, dat kan je ten eerste moreel gezien niet maken inderdaad. Maar ten tweede heeft het ook niet zoveel zin. Het is meer een soort van prettig gevoel voor ons, omdat het echt veel zood in het duik zet. Want zoveel ontwikkelingsopgeven we ook weer niet. Wat wel echt werkt, wat wel echt werkt. Is die nieuwe technologieën gewoon blijven boosten. Zodat mensen gewoon zeggen van ja, ik moet codecentrales niet sluiten. Maar ik heb gewoon een beter alternatief nu. En dat moeten we dus, volgens mij, daar moeten we het zoeken. Dus niet te dwingen. Mensen de buiklim aan te halen, wat toch niet werkt, maar met z'n allen fors inzetten op verbeteringen, zoals labvlees waar we het over hadden, zoals zon en wind, zoals nieuwe vormen nucleair. Of oude vorm nucleair goedkoper maken, I don't care. Maar gewoon ja, toch technologische verbetering. En misschien ook soms gedragsverbeteringen. Dat je zegt van waarom heb je nou dit nodig? Heb je nou echt alles in plastic nodig?

Floris Bot
Het is niet ook gewoon zo dat. Want een nieuwe koolcentrale is efficiënter dan een oude codecentrale. Dus het is op zich al een stap vooruit.

Auke Hoekstra
Die oude bruinkoolcentrales, dat die dicht gaan en vervangen worden door supercritical call enzovoort.

Floris Bot
Dus het is eigenlijk al een stap vooruit. wel heel boos worden maar het is al een stap in een goede richting en net als die co2 opslag is misschien maar 50% efficiënt maar ja een slechte batterij is nog steeds beter dan geen batterij Dus weet je, ik neem vooral mee uit dit gesprek, jongens, ja het moet beter, maar kleine stapjes zijn ook stapjes. En er zijn al best wel mogelijkheden.

Auke Hoekstra
En we maken heel veel. Mijn favoriete spreekwoord is het vallen van een boom maakt baard meer opzien dan het groeien van het bos. Weet je, als een heel bos waar alles maar de hele tijd groeit en al die beestjes en al die plantjes die worden elke keer groter enzovoort. Dan lopen we erheen en halen onze schouders op en zeggen, ik zie niks. En zodra er iets gebeurt, zodra er iemand neergestoken wordt door een immigrant in Berlijn of zo, dan staat de hele wereld op zijn kop. Win it bleeds, it leads, zal ik maar zeggen. Al die dingen die fout gaan, zodra bij de KOP de laatste grote bespreking die we hadden in Engeland over klimaatverandering Zodra dan China en India zeggen, nou we willen geen face-out van koal. We willen dat worden graag vervangen door een face-down van coal. Dat was toen hele rel. Face outward, face down. In beide gevallen is dit signaal gewoon, jongens, dit is de eerste keer dat we hardop zeggen dat we kol gewoon gaan uitverzieren met z'n allen. Ja, face down is dan iets minder hard geformuleerd. Er gebeurt echt waanzinnig veel aan de goede kant op. En we moeten gewoon meer goede dingen doen, natuurlijk. Maar we moeten ook niet doen alsof het allemaal alleen maar de vrouwte kant op gaat. Dat was vroeger zo misschien. Toen we klimaatverandering net ontdekten en toen we gewoon allemaal nog een schouders ophalen en niemand hem nog geloofde. Maar ondertussen geloofde iedereen het bijvoorbeeld. En bijna iedereen het. Ik heb bijna niemand meer gehoord na de laatste IPC-rapport bijvoorbeeld. Die zei van dat helemaal onzin. Dus niet allemaal van, ja het is allemaal duur of het gaat niet zo hard of achterhoedige vechten. Dat gaat heel veel goed. En dat zou eigenlijk mijn. .

Floris Bot
pleidooi zijn om dat een beetje meer grote vriend Ruud moet dit gewoon luisteren en een beetje tot besef komen dat het nu allemaal heel eng klinkt, maar waarschijnlijk veel minder eng is als we gewoon allemaal onze stapjes zetten.

Auke Hoekstra
Ja, cool.

Randal Peelen
Nou, dat vind ik een mooi punt achter dit onderwerp en een goede gelegenheid om door te pakken naar de vragen van de luisteraars. Ik moet even vragen, heeft iemand een sanitaire stop nodig om bier te pakken of zo? Anders gaan we gewoon door wat mij betreft. Jij wel? Dan doe ik mee. Dan pak ik even een biertje.

Jurian Ubachs
Oh, ik ben trouwens niet super actief in deze podcast, merk ik. Maar ik zit echt heel erg lekker te luisteren naar wat jullie al te vertellen zijn. Ik heb mezelf een beetje gedegadeerd naar luisteraar. Maar ja, het is niet een van mijn.

Randal Peelen
Mag jij shine in de tips toch?

Jurian Ubachs
Ik heb er drie. Ik heb geen tips, dus dat is mooi. Het gaat goed. Het gaat goed. Ja, zeker. Maar ik vind het allemaal heel interessant. Normaal gesproken is dit meer een soort van: we roepen allemaal om moer te wat. En mensen die mij kennen, die weten ook dat ik over het algemeen met mijn mond niet hou. Maar ik merk dat ik soort van nou ja in de. Ik wil niet zeggen in de schoolbanken, want dat maakt het gelijk wel weer heel theatraal. Maar ik absorbeer alles wat hier momenteel verteld wordt. Ik vind het allemaal mooi.

Randal Peelen
Je kunt het heel goed vertellen.

Jurian Ubachs
Je bent fijn om naar te luisteren. Nou, dat doet mij goed. Ik ga goed slapen vannacht.

Auke Hoekstra
Terecht, vind ik wel. Maar het is ook voor mij, ik vind het echt een soort van jongensavontuur waar ik in terecht ben gekomen. Ik dacht in eerste instantie tijdens de Sebetical van hé. Dat zon, wind, elektrische auto's, batterijen en later waterstof en zo. Ja. Dat ontwikkelt zich best wel. Daar ga ik, ik heb er vertrouwen in dat dat misschien goed gaat komen. Laat ik daarvoor een soort van profeet gaan worden of een soort van evangelist gaan worden.

Jurian Ubachs
Daarom ook die paard. Ik wilde het net zeggen. Ik ken er zelf van het toilet, anders is vloer is terug en dan moet ik nog bezatten.

Auke Hoekstra
Maar ondertussen, elke keer als ik er meer over leer. Ik ging dus eigenlijk ook, 15 jaar geleden dacht ik ook van nou, we moeten echt heel snel zijn of anders dan leven we straks in een soort van apocalyptische wereld. En ik vind het heel erg leuk om te merken. . Ik zat trouwens iets minder iets minder hard zitten.

Randal Peelen
Dat is prima.

Auke Hoekstra
Nee, maar dat apocyptische, dat is voor mij eigenlijk, ja, weet je, wat dat betreft, moet ik zelfs toegeven dat mijn grote vijand, zou ik zeggen, Shellenberg. Maar we hebben een paar keer ruzie gemaakt. Maar dat ik daar gewoon echt met hem eens ben. Dat we meer schade aanrichten als we niet uitkijken. Door het verhaal zo lekker op te blazen de hele tijd. En er is een heel groot aantal mensen die daar gewoon. . Het is net als, ja, op een gegeven moment is het gewoon een dynamiek. Dus bijvoorbeeld ook klimaatverandering. Die mensen die daarop aan het studeren zijn. Die zijn de grotganste tijd om de problemen aan te studeren. Die studeer niet op de oplossing. Dat is gewoon een beetje blindstaart.

Randal Peelen
Nu is mijn beurt om even heen en weer te rennen. Dan pak ik ook nog even wat te drinken. Ik ga on-brand.

Jurian Ubachs
Oh, gaat hij nu net weg? Ik ga onbrand.

Auke Hoekstra
Heb jij een ride back?

Jurian Ubachs
Ik heb die niet. Dat is wel een beetje warm.

Floris Bot
Oh, wij hebben. . Kijk, kan je het lezen?

Jurian Ubachs
Nee. Oh ja, ik zie volgens mij jullie logo, of niet? Ja, dit is ons eigen nerdbier. Sploris even de witte, ik heb de paarse editie. En die van mij heet is RAM 9010. Oh, wacht eens even, ik heb deze jong nog staan. Maar deze is wel warm, die stond hier nog van de vorige keer. Dus de rood. En we hebben dus de rode is een quadruple, de paarse is een België een eeuw, Flores die de Witte, dat is een ananas infused Whitzen, we hebben een blonde, we hebben een. triple tussen we hebben de meest zijn al wel uitgekocht in een heel beperkte oplagen ja er komt een nieuwe aan ik weet niet of we dat in de podcast al hebben versturen De quadruples en triples, wil ik wel een paar kratjes van hebben. Power hard. Tripl zijn ik al weg. Quadruples moet ik even kijken. Nerdbier. nl is dat allemaal gewoon te bestellen. Het is wel aan de prijs.

Floris Bot
Want je moet wel denken, het zijn echt speciaal biertjes.

Jurian Ubachs
Ja, het zijn geen prijs van het Katje Heineken, inderdaad.

Auke Hoekstra
Nee, maar is het wel. Is het duurder dan een Roos 14 of zo?

Jurian Ubachs
Nee, een sixpack van Nerdbure Rood, dat is de quadruple, die is 1650. Dus heb je de 6 voor 1650. Ja, dat is wel wel. Ja, het is echt speciaal.

Floris Bot
Maar het is wel, het is geen. Het is niet geklaard met dierlijk spul. Vegan is. One of vegan, dus dat is wel heel cool.

Jurian Ubachs
Ja, dat is ook iets wat ik geleerd heb van mijn vriendin. Dat ik inderdaad moet checken bij brouwers of er inderdaad dierlijke producten gebruikt worden bij het eventuele klaringsproces.

Auke Hoekstra
Ik zou heel eerlijk zijn. Wij zijn wel veganist, maar nagaan of wij zeggen een veganistisch geklaarde wijn of bier hebben of niet. Ja, dat doet mijn vriendin dus allemaal wel. Ja, mijn vriendin eigenlijk ook, maar ze misgunt mij mijn. Mijn bier van onduidelijke afkomst niet.

Jurian Ubachs
Oh, dat is hier hetzelfde. Want ik ben zelf dus geen veganist. Ik eet in principe alles, maar ja, uit gemak ga je gewoon over het algemeen hetzelfde eten. Want ja, anders sta je de hele tijd hier al een stukje vlees en daar een stukje vlees vervangen. Dat doe je op een gegeven moment niet meer. En heel eerlijk, zo leer je ook dat vegan eten eigenlijk gewoon heel goed te doen is.

Auke Hoekstra
Maar ik ben zelf echt oprecht heel dankbaar en blij. Dat dat mijn vrouw veganistisch. Want af en toe vind ik het, als ik in een delicatessaak kom of zo, dan denk ik wel eens, oh allemaal lekkere dingen. Maar dat het voor mij zo moeiteloos gaat, dat komt doordat mijn vriendin het zo enthousiast aanpakt, mijn vrouw. Het enige moet ik eerlijk zeggen, ik ben eigenlijk geen echte veganist. Want wij hebben een paar kippen in de tuin. Dat zijn allemaal kippen die als het ware uit de lichtbatterij komen en onderschept zijn op weg naar de slag. Dus dat zijn. Zijn geen topkippen zomaar, maar wel ontzettend lieve kippen. En die leggen af en toe nog eitjes. En ja, dat vind ik dan niet zo. Dat mag wat mij betreft. Dat vind ik vind ik oké. Maar dan ben je geen veganist. Dus ik ben eigenlijk geen echte veganist. Nee.

Jurian Ubachs
Reflectievega. Iemand die ik ken, die is ook zelf zelf, die was dan een vegetariër. Behalve als er ergens was waar dan vlees overbleef wat weggegooid zou worden, dat ging zij dan op zitten heten. Dus dat was ook een beetje dat je denkt.

Auke Hoekstra
Nou dat vind ik ook altijd een klein beetje. Ja, het gaat me niet. Ik wil niet puur zijn of zo. Het is geen. . Het is niet van. . Ja, en en ook ik had de laatste keer dat iemand had. echt zo ontzettend zijn best gedaan op een aanmaald met vlees en er was iemand die naar die ook ja die ook best wel een steuntje kon gebruiken ja dan zeg ik gewoon wat lekker klaar ja weet je wel ja

Randal Peelen
Zal ik doorga pakken naar de fragstje wat consolone op?

Auke Hoekstra
Toe erit is. Ja, en dan gaan we hier de knip krijgen waarschijnlijk, of niet?

Randal Peelen
Zal ik beginnen? Nee, want ik moet eerst nog even aankondigen.

Jurian Ubachs
Brandel, ik zie trouwens dat we momenteel geen reclame hebben. Hoe worden wij dan rijk?

Randal Peelen
Dat vertel ik je na de aflevering. We hebben nog pre-rolls namelijk. En die moet ik morgen afronden. En die gaan over Deloitte. Heb ik al gemaakt. Dus geen paniek. Nou, en ik vind dit een hele mooie punt achter de onderwerpen tot nu toe. En een fantastische gelegenheid om door te pakken naar de vragen van de luisteraars. We hebben er weer een boel, dus daar kunnen we dankbaar gebruik van maken. Nu is het goed gebruik. In mijn nerds om tafel dat Auke dan ook zo nu en dan een vraag uit zou mogen kiezen. Ik zie dat je geen toetsenbord in je bereik hebt en ook geen muis in je rechterhand. Misschien wel links trouwens. Dus dat hoeft niet. Dan gaan wij lekker het vuur aan de schenen leggen, namens onze luisteraars. En dan beginnen we met Floris.

Floris Bot
Ja, ik was niet aan het aan het typen dat mijn zoon heel hard aan het roepen is. Dus je moet mij helaas even overslaan. Dan kan ik even ingrijpen. Sorry, sorry, sorry.

Randal Peelen
Ja, mooi. Doe mij als eerst en daarna. . Vervolgens begint hij te brengen.

Jurian Ubachs
Ga jij ons gewoon eerst handelen?

Randal Peelen
Ik ga er even een luchtige vraag in gooien, want ik denk dat het tijd is voor een change in de emotionele sfeer. En dan begin ik met Mosretna die zich afvraagt er mag maar één saus bestaan. Is dat mayonnaise, curry of hot saus? Of in ieder geval één van deze drie mag maar bestaan. Ja, hotsauce wat betreft, mayonaise is als vegan misschien lastig.

Auke Hoekstra
Ik har je mayonaise, technisch mayonaise is hartstikke lekker hoor. Het is technische mayonaise.

Jurian Ubachs
Ik had je myones echt dan dan, maar ik kan niet zonder hotsaas. De kipvleesvervangers hè, de nepkip zoals ik dat het noem. Zij fantastisch, zolang je het maar verdringt in Hotzas, dan proef je namelijk het verschilt toch niet meer.

Randal Peelen
Ik ben, overigens, ik kan in de. Fantastische wereld leven waarin jullie koning zijn, dus we hebben hier geen ruzie. Maar ik kom toch tot de conclusie dat Mayonaise moet winnen, omdat shout-out naar de Hitse Podcast, omdat het veelzijdiger is. Je kunt dat bij de wereld.

Jurian Ubachs
Je kan heel veel gerechten maken met Maunaise inderdaad. Dus ja, wat dat betreft. Oké, maar besef je wel even dat het niet één hotsaus is. Je bent nu alle hotsausjes. Dus van de hot ones, nummer 1 tot nummer 50, allemaal. And onze vrienden van de heetste podcast, die hebben er geen podcast meer. Bij deze. Heb je ook meteen bepaald?

Randal Peelen
Ik heb. Ik heb. Serieus? Zeven hotsaws op de bovenste plank van mijn. Die zijn dus gone.

Jurian Ubachs
Je moet wel leven in de realiteit die je kiest hè.

Randal Peelen
En later heb ik straks een soort, dan ben ik de connosseur van de Helmans en de Calvees en de. Saanse is glutenvrij, dat is heel belangrijk voor mijn vriendin.

Jurian Ubachs
Dat is toch zo? Mineet gewoon, je hebt Saanse en verder niks.

Randal Peelen
Nou, niet mee eens. Maar ik denk wel dat je een volgende vraag uit mag zoeken, Jurianne Bas. Ik ben niet klaar voor.

Jurian Ubachs
Ja, ik lees hier een vraag die waarschijnlijk grappig bedoelt is. Ik weet alleen niet of ik hem moet stellen, maar ik doe het toch: Dennis B. die vraagt: Ik moet nog een bladblad. Wat is de Herman Miller onder de elektrische bladblas?

Randal Peelen
Kun je uitleggen wat de. Wat de gedachte is achter die belplaasers, want ik heb hier voor de leeuwen gegooid.

Auke Hoekstra
Ja, voor alle duidelijkheid trouwens. Leuk dat ik even op terug mag komen. Ik vond het onzin om erop in te springen aan het begin. Ik vond dat je bladblazen niet elektrisch waren moest verbieden. Want die dingen maken een ontzettende T-ring heel erg veel. Precies, die motorblazen maken ontzettend veel herrie. En tegenwoordig zijn die elektrische blazen eigenlijk ook, die zijn prima. En die maken waanzinnig veel minder herrie. En voor de rest. 9 van de 10 mensen die aan het bladblazen zijn wat mij betreft zijn bezig om blaadjes weg te jagen die esthetisch of zo een beetje in de weg zijn. Soms kan het. Als je heel veel bladeren op een gezon hebt, onder een grote boom ofzo, dan kan het op een gegeven moment heel slecht voor je gras worden. En op bepaalde plekken kan het glad worden. Maar negen van de 10 mensen die met bladblazende weers aan het ogenblikken is gewoon esthetisch van er moeten geen blaadjes. Ik wil geen blaadjes. Maar ik snap even niet dat ik blaadjes toch lekker hebt.

Jurian Ubachs
Ik heb dus mijn voortuin onlangs Bladvrij, waar we daar aan boven staan. Die bladert best wel uit. Komt ook bij de buren terecht. Vind ik niet netjes. Haal ik gewoon even weg bij de buren uit hun tuin. En dan vind ik verder geen issue. Met een bezem. En een stof in blik en een bak ernaast. Daar heb ik echt geen blazer bij nodig. Ik snap echt niet wat het is.

Floris Bot
Nou, het gaat om je oppervlak ook natuurlijk.

Jurian Ubachs
Ja oké, misschien als ik een hele was in dat mijn voortuin. Nou, ik hoor Floor, ik ben hartstikke luider. Dat heeft er dus niks mee te maken, want of dat een factor was, had ik het nooit. .

Floris Bot
Ja, maar een blablazen kost ook weer geld. Nou, oké.

Auke Hoekstra
Ontzettend vaak gelijk de reactie op die tweet was ook van. Ik heb er eentje die werkt op proteïne en dan kwamen ze met een hark aanzetten. Ja, dat is ook weer waar natuurlijk. Maar ik denk wel als jij dit voor je werk doet. En je moet elke dag een paar hectare blad vrijmaken. En te zeggen van ja, veel succes met je hark, maar doe ik even niet.

Jurian Ubachs
En daarom dus de onderhoudsvrije duintoegrande.

Randal Peelen
Ik vind het een goed idee. Gewoon tegels erin, niks meer aan doen.

Auke Hoekstra
Wat zeg je nu?

Randal Peelen
Deze man in de podcast deed de uitspraak doen. Wat verwacht je?

Auke Hoekstra
Doet me echt pijn. Doet me echt pijn.

Randal Peelen
Het is een beetje een running gag in onze. Het is zo'n. Er is een Twitter-account dat heet onderhoudsarmoede. En dat laat gewoon tuinen zien die eigenlijk nergens op klaar alleen maar tegels zijn. En er is een soort inside joke ontstaan. Ik stuur dan steeds een foto naar de vriendengroep en dan zeg ik: kijk wat een fantastische. Super ironisch. Maar inmiddels zijn er een paar mensen die. Ik weet niet 100% hoe serieus het is, maar dat het een beetje gecultiveerd wordt dat ik de guy ben die daarvan houdt. Het is natuurlijk niet. Echt benuclear.

Jurian Ubachs
Dan zie je weer twee dagen op vakantieranden. Als je terugkomt, dan hebben we je hele achtertuin geaf. Ja, ik ben voor.

Randal Peelen
Ja, dat is lachen. Oh, dan hoef je nog maar een klein stukje, want ik heb me zo'n biedtje gast.

Floris Bot
Ik ben wel voor een wilde tuin of zo. Ik ben wel voor dat jij een vraag had gemaakt. Ja, ik heb er al eentje uitgezocht en die is toevallig, ook van Dennis B. En die gaat over thuisbatterijen. Hij zegt: is een thuisbatterij aan de Tesla Powerball? Je hebt er ook eentje van LG, zag ik. Nou, een goed plan of nog niet? En waarom? Het klinkt als een logisch iets om te doen, maar ze zijn nog zo duur.

Auke Hoekstra
Ja, volgens mij gaat het misschien interessant worden als de saldering eraf gaat, zoals het mooi heet. Dus als je dan veel zonnepanelen hebt. En de saldering is het. Dus nu als je veel zonnepanelen hebt, dan wordt er gewoon aan het eind van het jaar gekeken eigenlijk hoeveel energie heb je gebruikt, hoeveel energie heb je teruggeleverd, worden van ook afgetrokken. Wat eroverblijft, mag je betalen. Alleen als je straks die soort dingen eraf is, dan elke keer als je terug wil leveren, krijg je nog maar 6 cent of zo per kilowattuur van niet.

Floris Bot
Dat hangt van je energieleverancier op.

Auke Hoekstra
Precies. Maar krijg je dan terug en als je dan weer stroom inkoopt moet je 21 cent betalen. Dan begint het interessant te worden om die energie dan lekker in een team. Dus niet te hoeven inkopen. Precies. Dus dan is dat prijsverschil tussen die 6 cent en 20 cent. Dat zorgt dan eigenlijk voor de business case van je batterij. Dus op dit moment is er eigenlijk nog geen business case van batterij.

Floris Bot
Nou ja, en die batterij moet groot genoeg zijn. Want stel je hebt een las ergens een gemiddelde huishoudie van 3500 kw per jaar. Dus je hebt gewoon 10 kw per dag nodig. Dus als je batterij kleiner is dan dat, dan ga je er niet komen. En als jij nu zo'n warmtepomp hebt, ga er.

Auke Hoekstra
Dus reken er maar uit. Dan is dus elke keer als je dus speculeren wat per keer dat je hem eigenlijk cycelt. Kan je dan dus dat verschil tussen even die 6 cent en die 20 cent, dus laat even zeggen 12 cent, even een beetje pessimistisch zijn. 10 cent kan je verdienen. En dan verdien je in het jaar, verdien je op die kilowattuur verdien je, even zeggen, 300, nou ja, waarschijnlijk ga je niet helemaal, dus 225 of zo. Vandaag is het even zonnig. Dus zeggen we 200 keer 10 cent, dan verdien je 2000 cent is 20 euro per jaar aan die kilowattur. En die kost je om te kopen op dit moment iets van 300 euro of zo. Dan wordt het me dan niet. Maar als hij bijvoorbeeld 100 euro gaat kosten, zou je hem in principe in vijf jaar terug kunnen verdienen. Dus dit gaat wel komen, denk ik. Op dit moment doe je het voor de heb en voor de gaaf. En misschien dat je zegt van ja, ik wil gewoon echt voorop lopen in duurzame toepassingen. En dat kan heel goed. Maar er zijn eigenlijk nog maar heel weinig use cases waarin ze echt geld opleveren. Wat ik zelf een heel interessante vind, ben ik een enorme voorvechter van, is dat we de batterij in onze auto. Die natuurlijk waanzinnig groot is. Dat we voor de mensen die dat direct aan kunnen sluiten op hun huis natuurlijk. En dat geldt lang niet voor iedereen. Maar dat we die gaan gebruiken als batterij. Of ook in een buurt eventueel dat je bijvoorbeeld samen een aantal van dat soort auto's hebt. En dat je die samen gebruikt om je eigen energie in op te slaan als je over hebt enzovoorts. Dan hoef je niks aan batterij extra te kopen. Je hoeft alleen maar te zorgen dat op een gegeven moment die auto's. twee kanten op kunnen laden eigenlijk.

Floris Bot
Ik kijk hier naar zo'n opoecorzaatje van mijn buren. Volgens mij zit daar iets meer dan 30 kw in. Dat is best serieus. Ja, zo, KWH. Ik kort het altijd af naar KW, maar je hebt gelijk. KWH's. Maar dat zijn er al 30, dus dat zijn drie van die Powerballs.

Auke Hoekstra
Precies, het gaat hartstikke hard. Dus in auto's zit heel veel. Ik zat een keer in een uitzending met onze Oosterburen over een systeem met 100% zon en wind. En ze hadden we uit te rekenen hoeveel batterijen er nodig waren en zij hadden berekend dat. . Oh, dat was zo vreselijk veel, dat kon gewoon niet. Dus zei ik van ja maar stelt iedereen een elektrische auto neemt. Zijn jullie voor, hè? Ja, was er maar voor. Ik zeg van dat is wel tien keer zoveel batterijen als het wat jullie net berekend hebben. Oh, oh, oh, oh.

Randal Peelen
Maar dat is een beetje een smart quit idee, toch?

Auke Hoekstra
Ja, klopt. Ja, dat is de naam ervoor.

Randal Peelen
Mooi. Ik heb een volgende vraag in gedacht en die is een klein beetje een wildcard. En dan doe ik de liefdevolle gok dat daar misschien een antwoord op de loer ligt. Die is van Maartje. Die vraag zich af, wat zou men op school moeten leren dat nu niet wordt geleerd?

Auke Hoekstra
Ja, laat ik een antwoord geven wat een beetje past bij waar ik verstand van heb. En dan kom je automatisch daarop terecht. Want anders zou ik inderdaad honderdduizend onderwerpen weten waar ik misschien ook wel. . Maar met mogelijk op het klimaatverandering enzovoort, zou ik willen twee dingen eigenlijk. Ten eerste dat. . we echt heel veel kunnen bereiken, maar dat het geen apocalyps is. Daar hebben we het net over gehad. En het is echt, wordt best wel vaak, heel veel onderwijzers hebben een beetje. . Zelf het idee heb ik het gevoel dat die apocalypses zit aan te komen. En dat is dus niet zo. Dan moeten ze ook vooral hun kinderen niet leren. En het tweede wat ik echt heel gaaf vind en wat steeds meer wordt, is systeemdenken. Dus dat je leert dat eigenlijk een heleboel dingen met elkaar samenhangen en hoe dat een beetje werkt. En dat dat ecologie bijvoorbeeld, hoe een bos werkt, maar ook hoe zo'n systeem werkt met zon en wind en opslag enzovoort. Of hoe auto's terugleveren. Hoe dingen op elkaar inzetten. Ja, dat is een hele jonge wetenschap eigenlijk. 50 jaar geleden waren er duizend mensen op de aarde die daar een beetje. . over gaan filosoferen waren hoe je dat echt handjes en voetjes kon geven. En nu zie ik bijvoorbeeld binnen NEON dat al die jongens die ik krijg, die hebben dat dan toevallig gehad op de universiteit. Maar als je dat wat eerder zou leren, dan zouden mensen veel meer chocola kunnen maken van de wereld volgens mij. Want die simpele links-rechts zwart-wit denken, dan red je het gewoon niet meer mee in de huidige complexe wereld. Maar er zijn wel degelijk andere manieren waarop je wel de vat op kan krijgen. Dus als je gewoon leert hoe alles een verhouding met elkaar heeft, en dat je dat toch een beetje kunt duiden. Ja, dat zou mijn voorstel zijn.

Randal Peelen
Mooi. Jurian, had jij nog een laatste tip in gedachten? Ik zeg tip! Het is bijna tijd voor de tips. Het is een vraag. Heb jij nog een laatste vraag in gedacht?

Jurian Ubachs
Ik heb nog een laatste vraag en die komt van. . Crisp weten ook dat hij zeer ingelaten is met alles wat met energietransitie te maken heeft. Zat hij zelfs een keer aan tafel? De echte tafel, niet eens de digitale tafel, maar hij vraagt. Hoe kijk je naar binnenvaart en internationale scheepvaart? Welke vorm van aandrijving zal daar volgens jou dominant worden?

Auke Hoekstra
Binnenvaart denk ik dat we elektrisch gaan komen. Dat zijn toch wat kortere afstanden en een van de systemen die mij heel erg aanspreekt. Heel vaak zijn containerschepen tegenwoordig. Er wordt ook heel veel vervoerd met containerschepen. En dat moeten we vooral wat meer gaan doen. Want elke keer als je een containerschep erbij plaatst. Dan maak je een heleboel vrachtwagens overbodig. En het is veel energiezuiniger als je het via schepen doet. En dan kan je een van die containers bijvoorbeeld een hele grote batterij maken. En dan af en toe langs de route, geneens om bepaalde kilometer of zo, dan laat je even zo'n batterijcontainer eraf en dan krijg je een nieuwe terug. Daar vind ik echt een waanzinnig mooi fenomeen. Daar zijn mensen heel serieus mee bezig en de business case daarvoor ze best wel eens kunnen gaan lukken. En sowieso elektrische aandrijving. Ik ben een groot fan van elektrische auto's en een groot voordeel zit erin. Dat de elektrische motor van een elektrische auto ongeveer vier keer zo efficiënt is als de gemiddelde efficiëntie van een brandstofmotor. Piek efficiencie ziet iets minder van uit elkaar, maar in de praktijk vier keer. Bij schepen is het misschien 2,5 keer of zo, maar nog steeds. Elektrische motor, superveel minder energie voor nodig. Lange afstandsschepen. Ja, dat is een heel ander verhaal. Daar kan je met batterijen echt, dat gaan niet werken. Batterijen voor naar Australië op en Australië varen of voor een paar duizend kilometer varen. Dat is gewoon niet te doen. En daar vermoed ik dat we in de iets verdere toekomst dingen gaan krijgen als synthetische e-fuel noemen ze dat dan. Dus dat is in feite brandstof. Die gemaakt wordt van elektriciteit. Heel inefficiënt proces waarbij je iets van driekwart van je energie kwijtraakt. Maar haal je wel gewoon een hele mooie brandstof over. De schone prima brandstof, zullen we zeggen. En een andere mogelijkheid zou kunnen zijn toch ook weerstof bijvoorbeeld. Dat is zeker vloeibare waterstof zou voor schepen bijvoorbeeld een prima oplossing kunnen zijn. Zeker voor vliegtuigen ook op termijn. Maar Lange afstandsvervoer, zowel schepen als vliegtuigen, dat is verreweg het lastigste. Theoretisch prima te doen met bijvoorbeeld waterstof of met synfuel, elektrische e-vuel. Maar qua business case verreweg het lastigste. Gelukkig trouwens wordt er niet zoveel uitgestoot. Dat denken mensen vaak. Echt wegvervoer is echt ruim driekwart van alle transport. En dan reken ik nog ineens mee dat ernaast nog eens een keer de meeste mensen, wat we als mensen zeggen, gewoon voor ons persoonlijk vervoer doen. Dat is helemaal verre weg voor het grootste deel de auto. Dus het is ook niet zo vreselijk als die vliegtuigen en die boten, als die iets meer achteraan hobbelen, zou ik maar zeggen.

Jurian Ubachs
Je hebt het dan over lange afstand, maar zou je dan bijvoorbeeld zeg binnen Europa, iets als Amsterdam, München of zo, in hoeverre zou dat haalbaar kunnen zijn ooit op een elektromotor?

Auke Hoekstra
Oh, dat is nu al prima haalbaar, maar gewoon te duur. Maar dat gaat wel komen. Ik zit er dus heel vaak op te rekenen, dat is mijn lust in mijn leven. Dat soort dingen doorrekenen. En ja, ik ben ervan overtuigd dat er binnen 10, 15 jaar, misschien 20 jaar, die doorlooptijden zijn gewoon best wel lang. Ontwerpen van een vliegtuig goed gekeurd krijgen enzovoorts. Dat soort dingen. Maar daar kan je een hele mooie business case voor verzinnen. Zeker als je op een gegeven moment zou krijgen dat je voor kilosine ook gewoon belasting moet betalen.

Floris Bot
Mijn oma heeft vliegtuigtechniek gestudeerd en tijd bij Fokker gewerkt en zo. En die heeft het al eens voor me doorgerekend. Als we nu vliegtuig gaan baken voor continentaal reizen, dat kan al. Dat kan ook al uit, dat kan economisch al uit. Dat moet gewoon kunnen, dat is geen probleem.

Auke Hoekstra
En als ze gewoon met elkaar zouden zeggen van, weet je wat, laat het gewoon gaan doen, is het echt toch piep.

Jurian Ubachs
Het probleem is een beetje dat natuurlijk elke grote luchtvaartaanbieder een float in huis heeft met toestellen die niet morgen afgeschreven kunnen worden.

Floris Bot
Dit is wel het moment om het te doen omdat de grootste leadsmaatschappij van het vlieg in de wereld over de kop is gegaan.

Jurian Ubachs
Maar dat is wel ook een deel van de doorlooptijd waar ook over hebben. Je kunt dat niet zomaar forceren. Ja, dat zal langzaam gaan, maar stap voor stap.

Auke Hoekstra
Ik denk dus zelf dat we eigenlijk best wel wat meer kunnen forceren hoor. Maar ook een beetje wat wil je. te kunnen gaan.

Floris Bot
Door gewoon belasting.

Auke Hoekstra
Allerlei economen vertellen ons van dat kan niet uit. Maar als ik die economen dus gewoon hun eigen theorieën bekijk en kijk wat dan CO2-uitstoot eigenlijk zou moeten kosten. En zeker als je er niet van uitgaat dat toekomstige generaties alles wel op gaan lossen en dat arme landen, dat levens daar allemaal geen probleem zijn. Als je zegt van levens in arme landen zijn ook een probleem. En misschien moeten we onze eigen troep op gaan ruimen. Dan zou het eigenlijk voor, dan zou je economen ons nu al moeten vertellen. echt bloed spoed moeten gaan maken met dingen zoals elektrisch vliegtuig. Maar goed, dat is mijn petpief een beetje dat de mensen waar we het aan toekijken om ons te vertellen wat de economisch gezien, wat. . qua geld gezien de beste beste oplossingen zijn, dat die eigenlijk nog steeds wat spoor zitten dat ze die kosten van de opwarm van de aarde een beetje ontkennen.

Floris Bot
Als ik een klein stapje terug mag doen naar die grote schepen. Er was een hele goede vraag op Quora erover. Of de top 15 grootste schepen inderdaad net zoveel doen als alle autovervoer. Ik heb het antwoord er niet eens uit kunnen halen, was te ingewikkeld. Maar daar stond wel. Maar we kunnen ook kernenergie gebruiken voor schepen. Dat doen ze al hier en daar. Er is in 1959 al een test op geweest en was succesvol.

Jurian Ubachs
Ja, en voor onderzeeërs kunnen we het ook, dus waarom niet voor slepen. Ik dacht er net nog aan, omdat je natuurlijk net verteld hebt over jouw visie van kleinschalige kerncentraletjes, ook bijna containergrootte. Ja, dat klinkt wel heel erg als iets wat een groot vrachtschip makkelijk mee zou kunnen nemen natuurlijk.

Auke Hoekstra
Precies, en nogmaals, voor ongeveer die grote, of iets groter dan, heb je nu ook in nucleaire onderzeeërs. Dus die dingen zijn algemeen iets van 100 meter lang, zeg maar zeggen, iets van 10 meter doorsnee ofzo. Of in een derde ervan, dus laten we zeggen 30 meter lang, 40 meter lang, 10 meter doorsnijden. Ongeveer een flinke container, zal maar zeggen, misschien twee. Dat zou kunnen. Nog even wel over die uitstoot. Dan gaat het over SOX.

Floris Bot
Ja, dat gaat over heel specifieke stofjes. En daarom raak ik een beetje weg.

Auke Hoekstra
En daar zijn ze dan heel veel in, inderdaad. stoot dus dan toch ook nog midden midden op de oceaan uit. Dus op zich, ja, ik vind het altijd een beetje onzin hoor. Je moet toch vooral kijken naar CO2. Dat is toch echt de grote boos doen in de meeste geval. Ik bedoel, die anderen zijn niet onschuldig, maar dat is wel de grote jongen. En daar is die CO2-uitstoot duizend keer zo klein of zo.

Floris Bot
De andere grap met nucleair is dat, stel dat het zo groot zou zijn als acht containers, laten we het gek doen. Dan is het nog steeds kleiner dan de huidige motor en de tank die ze hebben. Dus ze gaan de ruimte mee binnen.

Auke Hoekstra
Precies. Precies. Het zou heel goed kunnen. Ik vind het heel interessant hè.

Floris Bot
Maar daar denk ik wel eens over na van, hé, als we nou inderdaad die top 50 grootste schepen zouden kunnen doen, dan dat maakt denk ik best impact.

Randal Peelen
Zo klinkt het wel. Weet je wat we ook moeten doen? Gewoon tips. Sorry. Het is op een gegeven moment ook een podcast die meer dan twee uur gaat duren.

Floris Bot
Echt?

Randal Peelen
Niet de bedoeling, lieve mensen. Floris, ik weet dat je net bij de vragen heel graag als eerst en dat toch niet kon doen. Dus dan denk ik dat je er gewoon de eerste tips van kan geven.

Floris Bot
Ik heb er drie. De eerste is, ik had bij ons in Hekje Muziek gevraagd voor een nieuwe Bluetooth speaker. Die ik gewoon mee kan nemen. Dus met een accu erin. Daar kwamen wel wat tips op, maar de tip was eigenlijk gewoon kijk naar je budget. Pak gewoon een goed merk en dan zit het wel goed. Ik heb flink zitten YouTuber en geluidsvergelijkingen geluisterd. En ik ben uitgekomen op niet een Sonos wat ik dacht, maar op een Harwan Cardon Citation 200. Dat is nog steeds ongeveer 300 euro dat ding. Is echt niet goedkoop. Maar het geluid is heerlijk. Ik ben er heel gelukkig mee. Ik zou hem echt als tip meenemen. Een van de redenen dat ik die zo fijn vind, is omdat hij niet zoveel moeite heeft om een ruimte van 40, vierkante meter toch te vullen met geluid. En gezien ik graag in mijn werkplaats aan het werk ben en die is 6x5, heb ik wat vulling van gelijk nodig. Tweede tip is in. Ik weet niet meer welke het was. Ik had het opgeschreven, maar ik ben het vergeten. Eerder heb ik ooit gezegd, koop goede spullen om te meten. Dus koop een goede winkelhaak, koop een goede lineaal en meer van dat. Voor de kijkers op YouTube kan ik hem nu pakken. Koop een. Bosch PLR 30C. Dat is een afstandsmeter die op laser werkt. Gaan twee AAA-batterijtjes in. Doe op laatbaren dus beter. Super nauwkeurig, echt een tiende van millimeter, zullen we maar zeggen. Hij doet 30 meter. Dus als je ooit ergens gaat kijken voor een huis of iets anders. Echt top ding. Kost vijf tientjes of zo. Fantastisch. Waanzinnig dat de kant tegenwoordig is. Ik vind het echt ook bizar. Dit is gewoon voor vijf tientjes heb je een laser die afstand kan meten.

Randal Peelen
Dat is toch bizar? Ik had het voor het eerst toen daar iemand ons een taxatie kwam doen van ons huis. Die zet gewoon in elke kamer, zo zet dat ding tegen de muur, piep. Andere muur piep. Nou, en dan nog een kamer piep, piep piep. Ah ja weet ik nou, joh.

Floris Bot
Hoe snel die klaar op? Ik heb net het hele proces gehad met mijn huisverkopen. Mijn liep er een kerel door mijn huis van Zibberg. En die had een apparaat aan een soort van zo'n ding waar je een gimbal waar je een camera aan hangt. Er was zo groot als een thermos en daar liep hij gewoon mee rond. Nou, als ik dan terug ben, dan heb ik 40. 000 punten. En dan plot hij het automatisch en dan heb ik het gedaan. Wat?

Jurian Ubachs
Awesome.

Floris Bot
Hoe vet is dat? Maar die zijn een beetje te duur om te kopen, zullen we maar zeggen, voor de argeloze gebruiker.

Randal Peelen
Ja, als je taxaties doet elke dag, dan wil je inderdaad nog beter. Daarom.

Auke Hoekstra
Maar toch wel mooi, dat je dan voor kan stellen dat. 50 jaar geleden was dit. Was dit gewoon bullshit geweest? Als iemand zoiets van bestelde, had je gezegd van ah, lot dat niet zo dom.

Randal Peelen
Als je die meeneemt in de tijdmachine, dan beland je op de brand.

Jurian Ubachs
Ja, maar een goede winkelhaak, maar wil jij wel precies meten hoe groot die brandstof was?

Floris Bot
Nee, maar honderd jaar geleden was een goede winkelhaak onbetaalbaar. Ja, ook serieus? Dat is niet te doen. En nu heb je eentje met allemaal Nen, Rotzooi en ISO en weet ik veel wat. Gewoon op Conrad ofzo voor drie tientjes. En die is helemaal recht. Punt. Ik heb nog een derde tip en die is heel kort. En dat is meer omdat ik hem gewoon beloofd had. Ik ben een TikToker. Oftewel, ik zit veel op TikTok. Daar zit een dude en die heet Rob. En zijn account is Rob is ook maar een mens. Hij zit bijna op de 50. 000. Dus laat hem even over die 50. 000 helpen. Want het is een hele leuke dude. En hij maakt hele leuke sketches.

Randal Peelen
Maar dan moet ik TikTok installeren.

Floris Bot
Ja, nee, het probleem met TikTok is als je bijvoorbeeld leuk vindt om op de wc te zitten en filmpjes te kijken, dan kom je niet meer van de play af. Ja, ja.

Randal Peelen
Maar ik stop nu hoor.

Auke Hoekstra
Ik wilde bij niet hoe jij

Randal Peelen
Jurian, je hebt één tip, daar kan lekker snel.

Jurian Ubachs
Eén tip, daar ga ik heel lang over doen. Kennen jullie de naam Madden, heb je dat wel eens gehoord?

Floris Bot
Madden, Madden NFL, dat was toch een coach?

Jurian Ubachs
Dat inderdaad, John Madden was een coach in de NFL. Ooit ook speler, maar ooit superbolwinend coach. En vooral de man die zijn naam heeft verbonden aan het American voetbalspel, dat IA al sinds 1988 op de markt brengt. En helaas inderdaad kort voor oud en nieuw, volgens mij op 28 december, overleden. Er was al langer een documentaire in de maak. Vanuit de NFL zelf in samenwerking met Madden over zijn legacy, de toch wel unieke rol die hij inneemt in de geschiedenis van de National Football League. En mijn tip is die documentaire, want die is gratis te bekijken op NFL Game Pass. NFL Game Pass is de abonnementsvorm waarmee je naar NFL kunt kijken. Maar als je een account aanmaakt, dan kun je deze documentaire op hun platform gewoon gratis bekijken. Hoef je verder geen abonnement voor af te sluiten. En ik zou zeggen, als je ook maar iets met NFL of voetbal hebt, dan doe dat. Want het is een schitterend inkijkje in. Het leven van een toch wel zeer uniek persoon. En ik vond het gewoon wel mooi te zien. De verschillende manieren waarop hij voor verschillende mensen andere dingen was. Voor de een was hij de beste commentator alle tijden. Voor de ander was hij de beste. Ja, voetballeraar. Via Madden ook. Anderen kennen hem juist primair alleen maar vanwege de game. Vooral de wat jongere generatie kent hem daarvan. En ja, is toch wel uniek dat je één zo'n persoon hebt voor een sport die eigenlijk. Meer dan wie dan ook het boegbeeld, de profeet zo je wilt, was. Ja, wat ik zeg, helaas overleden, maar gelukkig is er wel een prachtige documentaire over hem. vooruitlopend op alle standbeelden die er ongetwijfeld zullen gemaakt gaan worden van deze man. John Madden in de documentaire All Madden.

Randal Peelen
Gaaf. Nou, dan zal ik het stokje overpakken, want dan kan Auke nog heel even nadenken over zijn tips en die zometeen ook aan onze luisteraars gaan vertellen. Ik heb het teveel, dus ik doe het lekker snel. Het eerste is, ik kwam recent op onze slack iemand tegen die had een bad. Dat is zo'n plankje die kun je op je bad zetten en die blijft links en rechts zo staan. En toen dacht ik in eerste instantie, wat echt opzetten. Precies, ik dacht ook ooit, ik wil helemaal geen bad. Ik douche alleen maar mijn vriendin wou een bad. Ondertussen zit ik er nu drie avonden in de week in en zij niet. Ga ik lekker de Witcher kijken. Ook weer een goede tip van Jurian geweest. En dat plankje ga ik in de shownote zetten: van oh my god, wat ben ik daar blij mee? Gewoon een bamboe plankje, stelt niks voor. De tweede tip is oké. Er zijn een heleboel manieren om bomen te planten. Een van de makkelijkste manieren is geld geven aan iemand die dat voor jou doet.

Jurian Ubachs
Ja, dat is wel mijn geprefereerde manier.

Randal Peelen
Precies. Er zijn een heleboel websites die dat doen, maar er is er maar één die ongelooflijk goed bedacht is als het gaat om gamification. En dat is Project Ran. Nou ga ik verder niet uitweiden over wie er beter bomen kan planten dan de rest. Maar ik weet wel dat Project Ran de allerbeste website heeft die het. . gamification tot een heel nieuw level heeft verheven. Ik heb die al een aantal keer getipt. Dat doe ik één keer per kwartaal ongeveer. En dat heeft er inmiddels in geresulteerd dat wij nu. Tenminste, dat ik, toch even eigen prochtie, nummer 10 wereldwijd ben met de meeste vrienden uitgenodigd, dus de meeste referrals. En dat wij met de Noods om tafelgroep op dat platform nummer 6 van de wereld zijn. Wat mij nou een leuk idee lijkt, is als wij met z'n allen, mensen die gewoon geld willen geven om bomen te planten, ons in dat groepje verenigen, nou lekker wat hoger in die ranglijst komen. Want het lijkt mij wel gaaf. Dat we kunnen laten zien dat we als met nerds om tafel ook een beetje impact maken op zo'n manier. Het leuke is ook dat hoe groter je groep wordt en hoe meer mensen je uitnodigt, hoe meer. Ik weet niet wat zijn acers. in het Nederlands. Oppervlak gewoon. Ja precies. Krijg je ook meer ekers per mensen die je uitnodigt. Voor de euro's die je spendeert. Dus dat zit ook weer.

Floris Bot
Ik vond mensen alvast aanmoedigen, schiet mij een linkje, ik doe mee.

Randal Peelen
Nou, ga ik dat zeker doen. En die link staat bovendien in de show notes.

Jurian Ubachs
Zijn jullie dan de Knights of Ran?

Randal Peelen
Yes, please. Oh Jurian, why you do this? I went there. Ja, dat is uh ja nee, sorry, dat komt niet uit mijn favoriete films. Ik zeg. Oké, Lightning Round. Er is een Twitter draadje van Michael Shellenberger. Ik weet dat het een gespannen relatie is ten opzichte van Auke. Maar dat Twitter draadje wil ik je even aanbevelen, omdat hij daar een soort. . Hoe ik het doen, een aanval doet op. Als ik nou op haar naam zou komen. Die chick die het boegbeeld is geworden van klimaatverandering. Waarom? Het is een beetje raar als iemand de aanval op haar opent, want we zien dat allemaal als held. Alleen als je dit draadje leest, dan denk je, oh my god. Er is meer grijs tussen het zwart en wit in.

Jurian Ubachs
Als ik mensen hartstikke aanvallen, dan denk ik niet per se waarom val je aan ze is een held. Ik denk meer. Waarom voel je überhaupt de noodzaak om iemand aan te vallen op dienst overwegingen in klimaatverandering? En dan zeker iemand zo jong die op zo'n jonge leeftijd al zo uitgesproken is. Ik zie jou zelf niet per se als held, maar.

Floris Bot
Wel een beetje een voorloper toch?

Jurian Ubachs
Nou jawel, maar ik verbaas me dan meer over de wil die erkennelijk is om iemand dan inderdaad op persoon aan te gaan vallen.

Randal Peelen
Ik heb niet gezegd op persoon, het kan ook op inhoud zijn. In haar punten. Ja, naar haar punten.

Floris Bot
Nee, maar er werd wel veel gekotwind op Thunberg hoor. Poepoe.

Randal Peelen
Dat is ook zeker waar. En dan zou je nog kunnen zeggen, hoge bomen vangen veel wind. Maar goed, dat is natuurlijk niet leuk. Oké, laat ik het anders verwoorden. De inhoud van haar punten wordt in dat draadje aangevallen. En ik denk dat het een leuk draadje is om. . Gewoon even een andere invalshoek te hebben. De wereld is niet helemaal zwart-wit. Ik zeg ook niet dat die gast alleen maar gelijk heeft. Nou voor meer, afgelopen anderhalf uur. Laatste twee korte tips. Ik heb verraad de korte film met Ruurd Sanders al genoemd. Die link komt onder mijn tips. En er is een nieuwe aflevering van Hardcore History. Dan moet je sowieso al gaan luisteren. Maar in bijzonder als dat blijkt een aflevering met Elon Musk te zijn. Dan denk je, hè, zit Elon Musk in hardcore history? Randal, waarom weet ik dat niet? Nou, je weet het nu wel. Dus doe er je voordeel mee. Ook heb jij nog tips voor onze luisteraars?

Auke Hoekstra
Ten eerste, even heel praktisch. Als jij erover denkt om een nieuwe auto te kopen, check eens even wat je malige kosten zo zijn met zo'n dure elektrische auto. Voor lang niet iedereen een goed idee, maar voor verbazend veel mensen. Wel een goed idee. Zeker voor lease rijders. Die moeten echt even goed gaan checken hoe en wat en zakelijke rijders. Maar steeds vaker, ook bijvoorbeeld voor mensen die een tweedehands elektrische auto gewoon goed kunnen. Dus bijvoorbeeld een auto nodig hebben, iets minder range nodig hebben, bijvoorbeeld een tweede auto. En dan is het vaak voldoende als je 100 kilometer ver komt ofzo. Dan kan je heel goedkoop een elektrische auto kopen die echt veel minder per kilometer kost. Check dat gewoon eens even uit. Maak eens even een heel simpel, meest bazaal Excel-sheetje voor jezelf. Mijn gevoel is dat ongeveer drie tot vier keer zoveel mensen dan tot de conclusie zouden komen dat ze zo'n ding moeten aanschaffen dan het nu doen. Dat is de eerste.

Floris Bot
Sorry, maar ik ga een kleine toevoeging op doen. Mensen vergeet niet, er zijn ook al tweedehands auto's elektrisch te krijgen. Dus het hoeft niet nieuw. En private lease is ook een optie.

Auke Hoekstra
Precies, dus dat zei ik, voor private mensen is er komt privébijtelling die soms interessant kan zijn, maar vooral ook inderdaad tweedehandsoudertjes. Met een wat kortere range. Je moet heel eerlijk toegeven die auto's die echt een lange range hebben, dan kom je terecht en die Tesla Model S enzovoort. Zien je ook tweedehands nog niet te betalen. Maar als jij een Nissan Leaf met een range van 100 kilometer of een Renault Zoe met een range van 150 kilometer of zo uit de voeten kan, kon het wel eens heel goedkoop worden. Tweede is natuurlijk, ja, een beetje standaard, iedereen weet het al, maar check toch eens even of zonnepanelen een goed idee zijn. Voor veel mensen een best wel korte terugverdientijd. Ik ben zelf ben ik ontzettend blij met mijn Philips Hue-verlichting. Niet alleen led, maar ook gewoon op afstand te dimmen enzovoorts. Echt simpeler kan niet. En toch werkt het als een tierenlier. En wat ik zat te denken, wat ik eigenlijk mensen zou willen meegeven, mijn belangrijkste tip, is probeer eens weg te komen. komen bij al die media die alleen maar de hele tijd aan het vertellen zijn dat morgen de wereld vergaat en dat iedereen ruzie heeft met iedereen en die altijd maar bezig zijn met. . Wat er vandaag, ik kan niet wachten tot morgen, want dan is het weer overgewaaid aan vreselijks gebeurdes waar je geacht wordt druk over te maken. En besteed dus wat meer aandacht aan bijvoorbeeld uitzendingen over de geschiedenis of over lange termijn trends. Want ten eerste alle tijd die daarin investeert Die heb je nog jaren wat aan. Dat is niet een dag en heb je wat aan, maar dat heb je jaren wat aan. En ineens blijkt dan dat die wereld. . veel minder verknipt is en veel stabieler en misschien ook wel mooier in elkaar zit dan je zou denken. En dan is mijn grootste tip eigenlijk hierin Steven Pinker. The Better Angels of Our Nature heet het geloof ik, het boek, maar hij heeft verschillende boeken geschreven. Waarin hij elke keer eigenlijk met feiten aantoont dat. . . De meeste mensen zeggen dat het steeds slechter gaat, maar dat het objectief gezien echt beter gaat.

Randal Peelen
Ik heb recent het boek De meeste mensen deugen gegeven. Ja. Daar wordt dan ook wel weer een kanttekening bij dat boek gezet. Dus al die boeken die wijzen weer naar elkaar. Maar in de brede zin van het woord, ja.

Auke Hoekstra
Ook een leuke tip inderdaad. De meeste mensen deugen. En dat boek van de correspondent van Jesse over de toeslagenaffaire is ook absoluut een.

Randal Peelen
Die podcast van hem ook al. Dan ben je volgens mij een half uur aan het luisteren, maar dan ben je ook helemaal flappigsen met wat de fuck daar aan de hand is. Dat is eigenlijk nu de oplossing. Nou, het zwaarlijker wordt dan het originele probleem.

Auke Hoekstra
Precies, dat ook. Maar wat ik ook zo mooi vind aan Jesse is dat hij nooit gaat voor de. . De gemakkelijke, dat is de dader, zou ik maar zeggen, die heeft alles fout. Pak je pek en veren maar en zo zit het. Want als je het systeem snapt. Dan snap je dat het allemaal mensen, dat is net zoiets wat het beroemde boek is van Hannah Arendt, de banaliteit van het kwaad, waarin ze eigenlijk na de Tweede Wereldoorlog aantoont. Dat al die dingen die fout gegaan zijn eigenlijk door mensen, het 19e, 99% door mensen gedaan is die eigenlijk net zo zijn als jij en ik. Maar die door samen maar een beetje mee te gaan, zou ik maar zeggen, dan toch iets bereiken wat heel slecht is. Je helemaal niet slecht hoeft te zijn om slechte dingen te bereiken, maar het betekent ook dat de meeste mensen zijn helemaal niet slecht. Wat ik ook ontzettend leuk vond in het boek van meeste mensen deugen van Rutger. Dat het best wel moeilijk is om mensen zover te krijgen dat ze op elkaar gaan schieten. Klopt. En we zien altijd van die Hollywood dingen. Eigenlijk de hele wereld is vergeven van de serie moordenaars en iedereen wil sadistisch met andere mensen aan de slag. In werkelijkheid. Is dat misschien 0,00001% van de mensen? En daar moeten we ook eens beseffen. Dat de meeste mensen die buiten, dat af en toe harken zijn en dat kunnen soms zelfs ontzettende eikels zijn die COVID mee naar hun werk brengen. Maar echte sadisten en mensen die anderen echt in het gezicht kijken en dan kwaad brokkenen. Dat zijn er maar heel erg weinig en daar mogen we er best wel een beetje blij om zijn.

Randal Peelen
Nog één laatste shout-out naar Jesse Frederik van De Correspondent. Hij was laatste gast bij POM, podcast over media. En daarin vertelde hij eigenlijk heel erg rare trots te hebben over het feit dat hij in dat hele lange artikel van de correspondent eigenlijk op driekwart van het artikel pas. Een stuk nieuws bracht wat hij zelf had ontdekt. Wat nog niemand eerder. Dus was een scoop. De meeste journalisten zetten een scoop helemaal bovenaan de pagina en gaan er gelijk mee pronken en twitteren het ook nog een beetje lekker. Maar hij had het een beetje verstopt. En die scoop was dat eigenlijk een deel van de toeslagenaffaire destijds begonnen is met die fraudeer Bulgaren. Die kregen allemaal toeslagen en die hadden er eigenlijk helemaal geen recht op. Maar die hadden ING-pasjes in Bulgarije. Om ons gratis geld op te halen. Een deel van die mensen nu in aanmerking komen voor die 30. 000 euro. compensatie die we aan het uitdelen zijn voor slachtoffers van de toeslagafaire. Nou goed, als je dat ontdekt hebt, dan ben je toch als journalist wel. Lekker bezig zou je zeggen. En dat dan verstoppen op driekwart van het artikel. Mad respect. Dan ben je niet voor eigen gewin aan het journalistiek.

Auke Hoekstra
Bedrijven dat je doe je geen goedkoper journalistiek? Nee, nee, nee.

Randal Peelen
Tot zover deze aflevering. van Met Nerds om tafel. En Met Nerds om tafel is een podcast door Floris Bot, Jurian Ubachs en mij, Randal Peelen. Onze panelleden zijn Esther Crabbendam, Maarten van Woerkom, Ruurd Sanders en Sander Bijleveld. Onze gastnerd van vandaag was Auke Hoekstra. Auke, hartelijk dank voor je deelname, bedankt voor je wijze woorden en het optimisme dat je voor ons in petto had. Waar kunnen mensen meer over jou te weten komen? Even googlen Aukehoekstra of mijn Twitter-account at Aukehoekstra. Dat gaat de meeste nerds wel lukken. Meer informatie over ons is te vinden op onze website. Dat is mnot. nl. Daar staat ook een hele mooie link. Om onze Slack te joinen. En dat doen heel veel mensen. Waaronder de 2000 en meer nerds die jou voorgingen. Je kunt daar vragen stellen in het kanaal Vragen van de Luisteraar. Dus die komen dan. Soms ook echt in de uitzending terecht. Je kunt meepraten in het kanaal napraten. Je kunt gastnurds aandragen in het kanaal Gastnerds. En elkaar tips geven. Wij geven jullie wel tips, maar je kunt elkaar ook tips geven in het kanaal. Er is ook een kanaal dat heet Andere Podcasts. Wie had daar wat over te zeggen van jullie?

Floris Bot
Ik moest even mezelf immuten. Ik had hem erbij gezet, omdat het natuurlijk heel leuk is dat je naar ons luistert. Maar als je naar ons luistert, dan zijn er ongetwijfeld andere mensen die je hele leuke tips kunnen geven die ook heel goed bij jou passen. Dus.

Randal Peelen
Andere podcasts. Klopt, daar komen regelmatig andere podcasts en andere afleveringen voorbij die ook echt wel de moeite hebt gehad.

Floris Bot
En het is al een beetje indubbel, dus dat is meestal wel een goed idee.

Randal Peelen
Het laatste goede idee waarmee ik je de dag in zou willen sturen is vriend van de show worden. Dat kan op vriendvanshow. nl slash mnot En als je dat nou doet, dan krijg je op onze slack in ieder geval toegang tot het clubhuis. En dan denk je, waarom zou ik dat willen? Nou, het is daar berengezellig als we bijvoorbeeld. aan het live casten zijn dat we aan het opnemen zijn, dan zie je dat daar. We doen daar regelmatig meetups als corona daartoestaat. We hebben daar ook elk jaar een hele leuke secret center en allemaal van die dingen die je alleen kunt doen als je in het clubhuis zit. Je krijgt ook een private RSS feed zonder reclame. En als we nou aan het opnemen zijn en we hebben een plaspauze. Of we praten nog even na. Is iets wat het daglicht kan verdragen. dan knippen we voor jou een stukje minder. Dus dat is misschien ook wel leuk. Merci te vinden, t-shirts en hoodies op onze webshop en nerdbier.nl. Voor nu hartelijk dank voor het luisteren en tot de volgende keer. Yes, pretty cool. Leuk gedaan, Auke. Vond jij het leuk om te doen?

Auke Hoekstra
Ik vond het gezellig, ik vond het relaxed. Ik vond het leuk.

Randal Peelen
Dat is het idee achter de podcast.

Auke Hoekstra
Ja, en ik vond het ook heel erg leuk om. . Ja, ik zal er misschien gezeur mee krijgen, maar om toch een beetje die positieve boodschap. . Een beetje uit te dragen. Dat het apocalyptische dat gaat ons niet verder helpen, denk ik. Dus dat vond ik leuk om te doen. Nee, dat juist het. Ja, ik snap het wel.

Jurian Ubachs
We zitten natuurlijk nu in de in de in de in de pandemie, in de in de coronacrisis. En heel veel mensen zeggen al van, oh jeetje, maar als we deze crisis met elkaar al niet goed kunnen managen, hoe gaan we dan in vredesnaam die verschrikkelijke klimaatcrisis die ons nog staat te wachten straks aanvliegen? Dus op zich, wat woorden de andere kant op is denk ik wel zo verstandig af en toe.

Floris Bot
Het was ook wel heel fijn. Ja, ik vond het ook fijn dat. . . Iemand die in mijn samenvatting dan hè, toch dagelijks bezig is met hoe het misgaat. Want dat vind ik wel dat er aan de hand is. Juist zegt, jongens, we kunnen ons heel druk maken. Maar daar heeft het minder zin dan er iets aan doen. En we hebben al heel veel technologie waarmee we hele grote stappen kunnen maken. En ik denk dat dat een heel goed signaal is.

Auke Hoekstra
Ik denk ook echt dat er meer gaat gebeuren. Als we gewoon dat panikeren, zoals de Belgen het zo mooi noemen, dan krijg je veel minder actie mee. Dat is wanneer je denkt van verdorie, je moet aan de slag. Het is bullshit dat we zoveel oplossingen hebben dat we eigenlijk gewoon niks doen.

Floris Bot
Maar de link daarheen maak ik altijd heel makkelijk als je een meeting hebt voor je werk en die eindigt negatief. Als in. Kom op, we moeten want anders. Daar krijg je veel minder energie van en zin om te werken dan. . Hey guys, we zijn er bijna. Als we nog een paar stapjes kunnen zetten en het positief maken, we kunnen dit, waar gaan nu het verschil maken, dan gebeurt er veel meer.

Auke Hoekstra
Ja, precies. En dus op het gebied van zon en wind dan. En nucleair is een beetje meer stabiel, zou ik maar zeggen. Dus daar gebeurt helaas, sorry. Wel wat minder, maar dat zou heel goed anders kunnen. Maar op het gebied van zonnewind en batterijen, daar gaan de zaken echt in een idioot tempo de goede kant op. En daar mag je ook wel eens een keer bij stilstaan, dat de dingen dus goed gaan.

Floris Bot
Nou ja, net. Ik probeer wel echt dingen te doen. Ik ga een nieuw huis bewonen en ik wil eigenlijk graag een warmtepomp, maar. . Moeilijk, ook qua plek. En ik sprak vandaag iemand zeg maar, je kan ook een monoblok gewoon buiten zetten. Dan heb je binnen bijna niks nodig. Maar ja, het stukje opslag, dus overgaan naar zonne- en windenergie, dat betekent dat de zon moet schijnen of de wind moet waaien. Maar dan heb je opslag nodig voor het geval dat er niet is. En die opslag met de waterstof bijvoorbeeld, daar had ik eigenlijk helemaal niet bij stilstaan dat dat best wel een serieuze mogelijkheid is.

Auke Hoekstra
Ik moet wel eerlijk zeggen, op dit moment is het nog best wel duur in de kinderschoenen. Maar het is ook, we gaan eerst moeten aan de batterijen op een gegeven moment. Op een gegeven moment gaat eerst maar zeggen dat als er heel veel zonnewind is, gaat het. net als je niet uittrekt een beetje instabiel worden. En dan heb je eerst die batterij, nou dat zou maar zeggen, voor die dagelijkse fluctuaties enzovoorts. Als je dan je carspeakers gewoon nog even houdt. Dan kan je die in de winter en tijdens moeilijke dagen en zo kan je best wel een end komen. Dus we hebben die waterstof, zullen we zeggen, wat verder in de tijd pas nodig, 2040 of zo. dan de batterijen. En er moet nog best wat werkende winkel voordat ze er dan helemaal klaar voor zijn in 2040. Maar ja, dat is toch als je de trend weer doortrekt, dat is dus wat ik wat de hele tijd doe. Als je gewoon kijkt hoe we op koers liggen, dan zijn dat nog steeds wel vele miljarden per jaar. Maar op de totale energiehuishouding is het allemaal prima te doen. Maar nogmaals, ik wil niet nucleair zwart maken, want het is ook een low-carbon een technologie. En als het werkt, dan werkt dit. Als mensen zeggen van. . Wij willen geen windmolens, we zijn daar morgens op tegen. Als je nog een keer over een windmolen begint, dan slaak je de tent uit. Maar ik wil dolgraag nucleair. Dan zeg ik, prima joh, prima krijg jij nucleair. Helemaal niks aan de hand.

Floris Bot
Nou ja, weet je, dat is ook gewoon wat er nu voor handen is. Dus het zou ook wel stom zijn als je een relatief schone, oké, sorry, dat is misschien een beetje een discutabele uitspraak, maar een relatief schone energiebron uit gaat zetten.

Auke Hoekstra
Ja, ik vind echt, ook in Duitsland, ik heb het een beetje lastig gehouden dat ik besef dat de energietransitie in Duitsland, energiewende, de verblangdeel gekomen is. Vanuit het verzet tegen de kernenergie. Dus dat is echt heel belangrijk dat de impetus, hoe zeg je dat, de trigger geweest voor een aantal mensen om helemaal los te gaan op zonder wind. Dus ja, zonder kernenergie tegenstand was het eigenlijk niet gebeurd daar. Tegelijkertijd zo ontzettend zonde dat ze die dingen allemaal uitzetten nou. Ja, moet je dan vinden.

Floris Bot
Nou ja, en we hebben er ook een paar per wereld in de wereld nodig. Dus zoals die impette, die maakt eigenlijk geen energie, maar die maakt de radioactieve stoffen die we voor bestralingen nodig hebben. Die heb je ook nodig.

Auke Hoekstra
En ik vond het idee ook wel leuk. Daar heb ik het eigenlijk nog ineens zo vaak over gehad. En ik moet het eens een keer doorgaan. Moet ik een keer kijken wat ik ervan vind. Maar in dat enorm grote containerschepen. Waarom geen nucleaire aan? Ik denk wel dat ze heel duur zijn. Ja, tuurlijk. En die diesel waar ze nu op varen, die is toch echt kost. Nee, want het is bijna niet geraffineerd, toch, die zooi die ze nu gebruikt.

Randal Peelen
Ja, dat wou ik net onderbreken maken. Mogen we nog heel even lachen naar de camera? Dan heb ik straks in de nabewerking een foto om uit te putten. Dus dan lach ik naar de camera. Dank jullie wel. En ik ga zo meteen op stoprammen. Dan gaat de browser nog heel even uploaden. Laat dat AUB even zijn gang gaan. En Auke, ik heb jou net een mail gestuurd. Nou zou het wel geestig zijn dat je toch even die muis aanraakt. Als je die mailprogramma's bij de hand hebt. Want onze luisteraars hebben nu al lol in deze opname. Dus ben ik benieuwd wat je van dat plaatje vindt.

Floris Bot
Hebben we het nu al lol hè? Die had je hem ook kunnen twitteren. Oh, dat blijft.

Randal Peelen
Nou, dat klopt ja, kan altijd. Ik vond hem ook heel grappig. Ik ga op stop dan.